ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่14

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ความผูกติดและความผูกพัน (Bonding and attachment) มีบทบาทสำคัญในพัฒนการความสัมพันธ์ทางสังคมและอารมณ์ ความผูกติดเป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มักเริ่มต้น ณ แรกเกิด [ผ่านสายรกที่ผูกติดกับแม่ก่อนคลอด] แล้วสร้างเป็นรากฐานของความผูกพันซึ่งกันและกัน (Mutual)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่13

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ความผูกติดและความผูกพัน (Bonding and attachment) มีบทบาทสำคัญในพัฒนการความสัมพันธ์ทางสังคมและอารมณ์ ความผูกติดเป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มักเริ่มต้น ณ แรกเกิด [ผ่านสายรกที่ผูกติดกับแม่ก่อนคลอด] แล้วสร้างเป็นรากฐานของความผูกพันซึ่งกันและกัน (Mutual)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่12

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ (Best practice) ซึ่งสนับสนุนการดูแลและการศึกษาของทารกและวัยเตาะแตะ ได้แก่

  1. สุขภาพและความปลอดภัย คือรากฐาน (Foundation) ของการวางแผนโปรแกรม โดยมีหลักการ (Principle) สนับสนุน ดังนี้
    • สภาพแวดล้อมทางกายภาพ (Physical) สนองตอบมาตรฐานของรัฐ และของท้องถิ่น
    • อัตราส่วนผู้ดูแล (Care-giver) สนองตอบมาตรฐานของรัฐและของท้องถิ่น ในขณะเดียวกันก็ทำให้เด็กเล็กมีอิสระในการเคลื่อนไหวและสำรวจ โดยมีการเฝ้าระวังเรื่องความปลอดภัย
    • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่11

พัฒนาการจิต-สังคม

เอริค เอริคสัน (Erik Erikson) เจ้าของทฤษฎี “พัฒนาการจิตสังคม” (Psycho-social development) ได้กล่าวถึงขั้นตอนพื้นฐาน (Basic) ของความเชื่อใจได้ (Trust) กับ ความเชื่อใจไม่ได้ (Mistrust) ว่าเริ่มต้น ณ แรกเกิด แล้วดำเนินต่อไปอีกประมาณ 1 ปีครึ่ง ถึง 2 ปี

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่10

แนวทางการสอนบนพื้นฐานของสมอง

นักวิชาชีพ ผู้ดูแล (Care-giver) สะท้อนบทสรุปเกี่ยวกับพัฒนาการของเด็กเล็ก และพิจารณาผลกระทบต่อการสอน ดังต่อไปนี้

  • พัฒนาการเด็กเล็กเกิดจากปฏิกิริยา (Interaction) ที่มีพลวัตรสูง ระหว่างชีวภาพ (Biology) กับประสบการณ์ ตัวอย่างเช่น ช่วงปีจากแรกเกิดถึงอายุ 8 ขวบ เป็นช่วงสำคัญยิ่งจากอิทธิพลของสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะโภชนาการ (Nutrition) การกระตุ้น (Stimulation) สำหรับสมอง ความรักและผูกพัน (Affectionate) กับพ่อแม่และผู้อื่น ตลอดจนโอกาสการเรียนรู้
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่9

พัฒนาการของสมอง

เด็กเล็กจำเป็นต้องได้ประสบการณ์ที่ดีในเวลาที่เหมาะสม ซึ่งเรียกกันว่า “ช่วงเวลาวิกฤต” (Critical period) อันเป็น “หน้าต่างเวลาที่สั้น” (Narrow window of time) ที่บางส่วนของร่างกายมีความเสี่ยงสูง (Vulnerable) หาการขาดการกระตุ้น (Absence of stimulation) หรือได้รับอิทธิพลจากสภาพแวดล้อม

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่8

พัฒนาการของสมอง

พัฒนาการสมอง (Brain or neural development) หมายถึงกระบวนการที่กำเนิด (Generate) ก่อร่าง (Shape) และสร้างใหม่ (Reshape) ของระบบประสาท จากขั้นตอนช่วงปีแรกๆ สุดของชีวิต (Embryo-genesis) จนถึงช่วงปีท้ายๆ ของชีวิต จุดมุ่งหมายของการศึกษาพัฒนาการสมองก็คือ การอธิบายพื้นฐานเซลล์ (Cellular basis) ของพัฒนาการตั้งแต่ครรภ์อ่อน และกลไกของการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องและซับซ้อน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่7

ผลงานวิจัยด้านสมอง

คำถามที่เป็นศูนย์กลางการโต้แย้งที่ไม่มีข้อยุติ (Never-ending) ก็คือ กรรมพันธุ์ตามธรรมชาติ (Nature) หรือสภาพแวดล้อมการฟูมฟัก (Nurture) มีบทบาทสำคัญกว่ากัน ในพัฒนาการเด็ก? ในปัจจุบัน ยังไม่มีคำตอบที่ถูกต้อง เพราะคำตอบขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยด้วยกัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่6

ภาพสะท้อนเด็กอายุ 30 เดือน

ต่อไปนี้เป็นภาพสะท้อน (Portrait) โดยทั่วไป ของเซโว (Savo) เด็กหญิงอายุ 30 เดือน ชาวอเมริกันเชื้อสายเอเชีย อยู่กับพ่อแม่และญาติ แบบครอบครัวขยาย (Extended family) มีความรักและผูกพัน (Affectionate) กับทุกๆ คน เธอชอบเล่นสมมุติ (Pretend) ในแวดวงของการแสดงละคร (Dramatic)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่5

ภาพสะท้อนเด็กอายุ 22 เดือน

ต่อไปนี้เป็นภาพสะท้อน (Portrait) โดยทั่วไป ของเอแวนติ (Avanti) เด็กชายอายุ 22 เดือน ชาวอเมริกันเชื้อสายอัฟริกัน อยู่กับพ่อแม่ และอยู่ในโปรแกรมครอบครัวดูแลเด็ก (Family Child Care Program) มีเพื่อนสนิท ณ ศูนย์เลี้ยงเด็ก [กลางวัน]

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่4

ภาพสะท้อนเด็กอายุ 15 เดือน

ต่อไปนี้เป็นภาพสะท้อน (Portrait) โดยทั่วไป ของดาโกต้า (Dakota) เด็กชายอายุ 15 เดือน ชาวอเมริกันพื้นเมือง (Native) [เชื้อสายอินเดียแดง] อยู่กับพ่อ ใช้เวลาวันละ 8 ชั่วโมงในสถานเลี้ยงเด็ก (Child care) ค่อนข้างระวังคนแปลกหน้า ชอบที่จะอยู่ใกล้ชิดกับสมาชิกในครอบครัว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่3

ช่วงปีวิกฤตแห่งการเรียนรู้

ต่อไปนี้เป็นภาพสะท้อน (Portrait) โดยทั่วไป ของซาร่าห์ (Sarah) เด็กหญิงอายุ 9 เดือน ชาวอเมริกันผิวขาว (Caucasian) อยู่กับแม่และยาย แสดงออกซึ่งความรู้สึกอย่างเปิดเผยและอย่างง่ายดาย และชอบกินอาหารมาก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่2

ช่วงปีวิกฤตแห่งการเรียนรู้

วัยเตาะแตะจะแอบฟัง (Eavesdrop) และเฝ้ามองอารมณ์ตอบโต้ (Emotional reaction) ระหว่างผู้ใหญ่คนหนึ่งกับผู้ใหญ่อีกคนหนึ่ง จากนั้นก็จะใช้ข้อมูลทางอารมณ์ก่อร่าง (Shape) สร้างพฤติกรรมของตน การเข้าใจอารมณ์ของผู้คน เป็นทักษะความพร้อมสำหรับเข้าโรงเรียนที่สำคัญมาก (Critical) และเป็นเหตุผลหนึ่งที่เด็กเล็กต้องการผู้ดูแล (Care-giver) ที่มีอารมณ์มั่นคง (Emotionally stable)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่1

ช่วงปีวิกฤตแห่งการเรียนรู้

ความต้องการที่ทวีขึ้นในโปรแกรมที่มีคุณภาพสำหรับทารก (Infant) และวัยเตาะแตะ (Toddler) เกิดจากจำนวนที่เพิ่มขึ้นของสตรีวัยทำงาน ที่มีเด็กเล็ก ความนิยมของการดูแลและการศึกษาของเด็กปฐมวัย ก็เป็นผลจากทัศนคติที่เปลี่ยนแปลงไปของการค้นพบว่า ทารกเป็นปัจเจกบุคคล (Individual) ที่มี “สมรรถนะ” (Competency) อย่างน่าอัศจรรย์

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่184

บทอวสาน

ตั้งแต่วันที่ 19 สิงหาคม 2013 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน ผมได้นำเสนอเรื่องราวของ “ครูปฐมวัย” (Early childhood teacher) ที่ครอบคลุมการสอน-การเรียนของเด็กตั้งแต่วัยทารก จนถึงวัย 8 ขวบ หรือทั้งวัยก่อนเข้าเรียน (Pre-school) จนถึงวัยประถมศึกษาปีที่ 3 ซึ่งได้กำเนิดขึ้นในโลกตะวันตก ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 15

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่183

ประเด็นในการประเมินผลเด็ก

การประเมินผลก็มีประเด็นต่างๆ ที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะคำถามสำคัญๆ (Essential) ที่ว่า (1) อะไรเป็นแนวทางปฏิบัติที่ดี? (2) อะไรเป็นแนวทางปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม? และ (3) อะไรเป็นสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับเด็กและครอบครัว?

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่182

การประเมินผลเด็กด้อยความสามารถ

ในฐานะนักวิชาชีพ (Professional) ครูปฐมวัย มีโอกาสมากมายในการประเมินผล หรือมีส่วนร่วมในการประเมินผลเด็กเล็กที่ด้อยความสามารถ (Disability) การประเมินผลเป็นเหตุการณ์สำคัญ (Pivotal) สำหรับครอบครัวและเด็ก เพราะผลลัพธ์จาการประเมินจะใช้ในการรวม (Include) หรือไม่รวม (Exclude) เด็กในโปรแกรมการแทรกแซง (Intervention) พิเศษ ที่สามารถเปลี่ยนแปลงพัฒนาการและจุดหมายปลายทาง (Destiny) ทางการศึกษาของเด็ก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่181

การประเมินผลตามพัฒนาการ

การประเมินผลทุกวิธีที่ครูปฐมวัยปฏิบัติต่อเด็กเล็ก ควรให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัยของเด็ก (Developmentally appropriate) ครูพึงพิจารณาปัจจัยต่อไปนี้

  • ใช้เครื่องมือในการประเมินผลให้ตรงกับจุดประสงค์ ตามที่ได้ออกแบบไว้ หากต้องการใช้เพื่อจุดประสงค์เพิ่มเติม ควรมีการตรวสอบความเหมาะสม (Validated) ของเครื่องมือ
  • เหมาะสมกับวัยและลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ของเด็กที่ได้รับการประเมิน โดยคำนึงถึงวัฒนธรรม ภาษาถิ่น (Home language) สถานะทางเศรษฐกิจและสังคม (Socio-economic status) ความสามารถ และด้อยความสามารถ (Disability)
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่180

บริบทของการประเมินผล

เราได้เรียนรู้ถึงแต่ละกระบวนการของการประเมินผล (อาทิ การสังเกต การคัดกรอง และการทดสอบแต่ละบุคคล) เพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเด็กในการช่วยให้แน่ใจว่า จะบรรลุความสำเร็จในการเรียนรู้ จากนี้ไปเป็นเรื่องของบูรณาการทุกส่วนเข้าด้วยกันเป็นบริบท ซึ่งมี 4 ขั้นตอน ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่179

การประเมินผลด้วยเทคโนโลยี

หลังจากที่เทรซี่ ริชาร์ด (Tracy Richards) ได้ประเมินความรู้เกี่ยวกับตัวอักษรของเด็กแต่ละคน เธอก็สามารถทำงานส่วนที่เหลือของการประเมินผลอย่างเป็นระบบ (Systematic) ซึ่งใช้เวลาทั้งสิ้นเพียง 20 นาที ต่อเด็ก 1 คน จากนั้นเทรซี่ก็นำเน็ตบุ๊คของเธอไปเชื่อมโยงกับอินเทอร์เน็ตในชั้นเรียนของเธอ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน