วัยอนุบาล-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่91

ภาพสะท้อนเด็กหญิงอายุ 5 ขวบ

วัยอนุบาล ก็เหมือนเด็กอื่นๆ ในหลากหลายมิติ มีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ของพัฒนาการร่างกาย จิตใจ และพฤติกรรมของเด็ก 5 – 6 ขวบ แต่ในขณะเดียวกัน ก็มีลักษณะเฉพาะของความแตกต่างแต่ละคน (Individual)

ภาพสะท้อน (Portrait) ของเด็กอนุบาล จะให้ข้อมูลเกี่ยวกับเด็กในปัจจุบัน ทำให้เราเข้าใจลึกซึ้ง (Insight) ถึงพัฒนาการของเด็กทางด้านสังคม อารมณ์ การรับรู้ และร่างกาย รวมทั้งทักษะการปรับตัว (Adaptive) ในการดำรงชีวิตประจำวัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยอนุบาล-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่90

ประวัติศาตร์ของอนุบาลศึกษา

เมื่อ เฟรดริค เฟรอเบล (Friedrich Froebel) ก่อตั้งโรงเรียนอนุบาลครั้งแรกนั้น เขาตั้งชื่อว่า “สถาบันการเล่นและกิจกรรม” (Play and Activity Institute) โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะทดลองประสบการณ์ทางสังคมของเด็กที่เข้าโรงเรียนเป็นครั้งแรก ต่อมาเขาเปลี่ยนชื่อสถาบันเป็น Kindergarten ที่สะท้อนความเชื่อมั่นว่า เด็กๆ ควรได้รับการฟูมฟัก (Nurtured) และทะนุถนอม (Nourish) [Kinder] เหมือนพืชในสวน [Like plants in a garden]

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

จูงใจอย่างไรให้ลูกกินผักและผลไม้-3

จูงใจอย่างไรให้ลูกกินผักและผลไม้

เด็กๆ ต้องการอาหารที่มีประโยชน์สำหรับการเจริญเติบโตและพัฒนาการที่ดีของร่างกายและจิตใจ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ รวมทั้งผักและผลไม้ จะช่วยป้องกันโรคต่างๆ เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคอ้วน โรคขาดธาตุเหล็ก กระดูกพรุน และฟันผุ อย่างไรก็ตาม เด็กส่วนมากยังรับประทานผักและผลไม้ไม่เพียงพอ งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า เด็กเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะมีน้ำหนักเกินเมื่อเทียบกับเด็กที่รับประทานผักและผลไม้บ่อยครั้ง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยอนุบาล-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่89

วิชาการกับพัฒนาการ

อนุบาลศึกษามีประวัติศาสตร์อันยาวนานที่น่าสนใจ ซึ่งจะช่วยให้เราเข้าใจพัฒนาการจากอดีตจนถึงปัจจุบัน เริ่มต้นที่แนวความคิด (Concept) ในด้านการศึกษาและโปรแกรมอนุบาลของ เฟรดริค เฟรอเบล (Friedrich Froebel) ซึ่งมีผู้ศรัทธาในความคิดและวิธีการของเขา ได้นำเข้าจากเยอรมนีสู่สหรัฐอเมริกา ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยไม่เปลี่ยนแปลงใดๆ (Intact)

แม้ว่าอิทธิพลของเขาได้ครอบงำอยู่เกือบ 50 ปี และยังคงเป็นที่ยอมรับกันจนถึงปัจจุบัน แต่ในสมัยกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 นั้น ความคิดของเขามิได้เป็นที่ยอมรับกัน โดยเฉพาะการเรียนรู้ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการเล่น และความสนใจของเด็ก กล่าวคือ การเรียนรู้ที่ยึดเด็กเป็นศูนย์กลาง (Child-centered)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

จูงใจอย่างไรให้ลูกกินผักและผลไม้-2

จูงใจอย่างไรให้ลูกกินผักและผลไม้

แม้ว่างานวิจัยของ USDA ร่วมกับ Baylor College of Medicine และ the Federal University of Santa Catarina ที่ได้ทบทวนงานวิจัยหลายชิ้นในช่วง 25 ปีที่ผ่านมานี้จะพบว่า การใช้ทฤษฎีในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เด็กๆ รับประทานผักและผลไม้เพิ่มขึ้นยังไม่สามารถเพิ่มปริมาณผักและผลไม้ที่เด็กรับประทานได้เท่าที่ควร แต่เราก็ไม่สามารถที่จะละเลยไม่ให้เด็กๆ รับประทานผักและผลไม้ได้เลย เพราะร่างกายต้องการสารอาหารอันมีประโยชน์จากผักและผลไม้เหล่านี้ในปริมาณที่แตกต่างกันไปตามวัย ปริมาณของผักและผลไม้ที่ร่างกายต้องการต่อวันสำหรับเด็กและวัยรุ่นนั้น เป็นไปตามตารางข้างล่างนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

จูงใจอย่างไรให้ลูกกินผักและผลไม้-1

จูงใจอย่างไรให้ลูกกินผักและผลไม้

เป็นที่ทราบกันดีว่า ผักและผลไม้นั้นมีประโยชน์ต่อเด็กๆ เป็นอย่างมาก แต่เด็กส่วนใหญ่มักไม่ชอบรับประทานผักและผลไม้เท่าที่ควร ทำให้ผู้ปกครองหลายท่านต้องหาวิธีการต่างๆ ที่จะทำให้บุตรหลานยอมรับประทานผักและผลไม้ในแต่ละวัน บรรดานักวิจัยก็พยายามที่จะพัฒนาวิธีการที่ใช้ได้ผล และหลายครั้งที่นักวิจัยใช้ทัศนคติของตนเองตัดสินใจว่าวิธีการต่างๆ นั้นได้ผลหรือไม่ ดังนั้น เมื่อไม่นานมานี้ คณะวิจัยจาก USDA ร่วมมือกับ Baylor College of Medicine และ the Federal University of Santa Catarina จึงทำการทบทวนงานวิจัยต่างๆ ที่มีการค้นคว้าวิธีที่จะดึงดูดใจเด็กๆ ให้รับประทานผักและผลไม้มากขึ้น ย้อนหลังไป 25 ปี ผลการวิจัยพบว่า เด็กๆ มีแนวโน้มที่จะรับประทานผักเพิ่มขึ้นมากกว่าผลไม้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยอนุบาล-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่88

วิชาการกับพัฒนาการ

ตั้งแต่ดั้งเดิม (Tradition) โรงเรียนอนุบาล (Kindergarten) เป็นวิธีการ (Approach) ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการเล่น ร้องรำทำเพลง และกิจกรรมปฏิบัติ อาทิ การวาดรูป และปฏิสัมพันธ์ทางสังคม อันเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนผ่าน (Transition) จากบ้านสู่โรงเรียน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่87

รูปแบบของการเล่น

การเปลี่ยนผ่าน (Transition) เป็นการเปลี่ยนบริบท (Setting), ระดับ (Grade), โปรแกรม, หรือประสบการณ์ อาทิ จากทารกและวัยเตาะแตะในบ้านสู่วัยก่อนเข้าเรียน และสู่วัยอนุบาล ผู้ดูแลสามารถช่วยเด็กเล็กและครอบครัวเปลี่ยนผ่าน อย่างมีความสุข อย่างง่ายดาย และอย่างมีความเชื่อมั่นสูง ดังต่อไปนี้

  • ให้การศึกษาและเตรียมตัวเด็กเล็กก่อนเวลาสำหรับสถานการณ์ใหม่ เด็กเล็กสามารถทดลองปฏิบัติกิจวัตร (Routine) ที่เขาจะประสบพบเห็นในโรงเรียนอนุบาล อาทิ การเก็บข้าวของเข้าที่ทุกๆ วัน
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่86

รูปแบบของการเล่น

  • การเล่นตามหน้าที่ (Functional play) – เกิดขึ้นในช่วงเวลา “การกระตุ้นประสาทสัมผัส” (Sensorimotor) เพื่อสนองตอบกิจกรรมที่ต้องใช้กล้ามเนื้อ (Muscular) ซึ่งต้องกระฉับกระเฉง (Active) มีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) คือการกระทำซ้ำ (Repetition) การใช้มือ (Manipulation) และการเลียนแบบตนเอง (Self-imitation)

    ลักษณะเฉพาะดังกล่าว ทำให้เด็กเล็กมีโอกาสฝึกฝนและเรียนรู้ขีดความสามารถ (Capability) ทางร่างกาย ในขณะที่เขาสำรวจสภาพแวดล้อมรอบตัว เด็กเล็กชอบ (Fond) การเคลื่อนย้ายที่ซ้ำซาก เพราะมีความประทับใจตามประสาทสัมผัส (Sensory impression) จากการทำตามหน้าที่ของร่างกาย การเรียนซ้ำซากของภาษาก็เป็นส่วนหนึ่งของการเล่นตามหน้าที่ เช่นกัน

  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

การให้ความรู้พาเด็กๆพ้นจากการล่วงละเมิดทางเพศได้-3

การให้ความรู้พาเด็กๆพ้นจากการล่วงละเมิดทางเพศได้

นอกจากการให้ความรู้เรื่องการล่วงละเมิดทางเพศแล้ว การพูดคุยกับบุตรหลานถึงเรื่องดังกล่าวยังเป็นอีกทางหนึ่งที่จะช่วยให้ป้องกันไม่ให้บุตรหลานถูกล่วงละเมิดทางเพศ เพราะเขาจะไว้วางใจและทราบว่าจะพูดคุยกับผู้ปกครองได้เมื่อมีคำถามหรือปัญหาใดๆ ผู้ปกครองอาจพูดคุยกับบุตรหลานตามแนวทางดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่85

รูปแบบของการเล่น

การเล่นเกิดขึ้นในหลายรูปแบบ ความเข้าใจในแต่ละแบบจะช่วยให้การนำโปรแกรมการเรียนรู้ผ่านการเล่นไปลงมือปฏิบัติ จนสัมฤทธิ์ผล แต่ละรูปแบบของการเล่นได้แก่ . . .

การเล่นทางสังคม (Social play) – นักวิจัยได้ศึกษาพบว่า เด็กเล็กมักเคยผ่าน 6 รูปแบบของการเล่น ดังนี้

  1. การเล่นที่ไม่หมกมุ่น (Unoccupied) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กมิได้เล่นกับสิ่งของใดๆ ทั้งสิ้น เขาเพียงยืนหรือนั่ง โดยปราศจากการทำอะไรให้เป็นที่สังเกตได้ (Observable)
  2. การเล่นคนเดียว (Solitary) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กเล่นตามลำพัง โดยเขาไม่รับรู้เรื่องของเด็กเล็กอื่นๆ
  3. อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ปัญหาระบบประมวลผลทางประสาทสัมผัส

ปัญหาระบบประมวลผลทางประสาทสัมผัส

ระบบประมวลผลทางประสาทสัมผัส (Sensory Integration Processing) หมายถึง กระบวนการจัดระเบียบการทำงานของระบบประสาทส่วนกลาง ซึ่งเป็นระบบประสาทที่สามารถรับรู้สัมผัสผ่านอวัยวะส่วนต่างๆผ่านขั้นตอนการประมวลผลภายในร่างกาย จากนั้นสมองจึงสั่งให้ตอบสนองสิ่งที่มากระตุ้นหรือสัมผัสอย่างเหมาะสม ระบบรับรู้ความรู้สึกอาจแบ่งเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่84

การวางแผนสำหรับการเล่น

ผู้ดูแลเด็กเล็กคือกุญแจสำคัญในการส่งเสริมการเล่นที่มีความหมาย กล่าวคือการเล่นเป็นพื้นฐานของการเรียนรู้ โดยผู้ดูแลจะเตรียมสภาพแวดล้อมสำหรับการเล่น ทัศนคติของผู้ดูแลจะช่วยกำหนดคุณภาพของเด็กเล็ก ผู้ดูแลพึงเข้าใจแนวความคิด (Concept) ของหลักสูตร และความคิด (Idea) ที่ต้องการให้เด็กเล็กเรียนรู้ผ่านการเล่น

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่83

ใช้บล็อคสร้างทักษะคำนวณ

ต่อไปนี้ เป็นประเภทของบล็อค (Block) ที่ใช้กันมากในวัยก่อนเข้าเรียน และแนวความคิด (Concept) ทางคณิตศาสตร์ที่เด็กเล็กพัฒนาเมื่อใช้วัสดุเหล่านี้

  • บล็อคสถาปนิก (Architect) – แนวความคิดทางคณิตศาสตร์จะเป็น รูปแบบ (Pattern) การแยกแยะ (Sorting) เรขคณิต การวัดผล (Measurement) ความสัมพันธ์ของเทศะ (Spatial relationship) และการนับ ตัวอย่างเช่น เด็กเล็กจะสร้างนานาโครงสร้างด้วยวัสดุเหล่านี้ หรือเกมนักสืบ ซึ่งเด็กเล็กจะค้นหารูปทรง (Shape) ต่างๆ ในการสร้างสรรค์ของตน
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

การให้ความรู้พาเด็กๆพ้นจากการล่วงละเมิดทางเพศได้-2

การให้ความรู้พาเด็กๆพ้นจากการล่วงละเมิดทางเพศได้

ในตอนที่ 1 ผู้เขียนได้กล่าวถึงงานวิจัยจาก Cochrane ซึ่งพบว่าการให้ความรู้แก่เด็กเกี่ยวกับการล่วงละเมิดทางเพศนั้น น่าจะสามารถป้องกันเด็กจากการถูกล่วงละเมิดทางเพศได้ในที่สุด อย่างไรก็ตาม เด็กเล็กๆอาจยังสื่อสารได้ไม่ดีเท่าทีควร และอาจไม่สามารถบอกหรือเล่าให้ผู้ปกครองฟังได้ว่าตนเองถูกล่วงละเมิดทางเพศหรือไม่ ดังนั้น ผู้ปกครองจึงควรเอาใจใส่และสังเกตบุตรหลานของตนเองด้วย จะได้ไม่สายเกินไปที่จะช่วยเหลือเด็กที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

การให้ความรู้พาเด็กๆพ้นจากการล่วงละเมิดทางเพศได้-1

การให้ความรู้พาเด็กๆพ้นจากการล่วงละเมิดทางเพศได้

จากการสำรวจทั่วโลกพบว่า เด็กผู้หญิงอย่างน้อย 1 ใน 10 คน และเด็กผู้ชายอย่างน้อย 1 ใน 20 คน เคยถูกล่วงละเมิดทางเพศ (Sexual abuse) มาก่อน และเด็กที่ถูกกระทำดังกล่าวมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคซึมเศร้า มีพฤติกรรมการรับประทานอาหารผิดปกติ และมีปัญหาติดยาเสพติดและเครื่องดื่มมึนเมาในเวลาต่อมาอีกด้วย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่82

การเล่นในโปรแกรมวัยก่อนเข้าเรียน

เฟรดริค เฟรอเบล (Friedrich Froebel) บิดาแห่งโรงเรียนอนุบาล (Father of Kindergarten) ได้แนะนำบล็อค (Block) เข้าสู่หลักสูตรเด็กปฐมวัย ด้วยการสร้าง “ของขวัญ” (Gift) เพื่ออำนวยความสะดวกให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ในเด็กเล็ก และให้โอกาสเด็กเล็กในการสร้างรูปแบบทางเรขาคณิต (Geometric form) ดังนั้น ในการวางแผนประสบการณ์การเรียนรู้ ผู้ดูแลพึงพิจารณาความคิดต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่81

การเล่นในโปรแกรมวัยก่อนเข้าเรียน

อย่างไรก็ตาม การเล่นมิใช่สิ่งที่จะอุบัติขึ้นทันทีทันใด (Spontaneous) ผู้ที่ดูแลเด็กเล็กต้องมีการส่งเสริมการเล่น ดังนี้

  • จัดให้มีโอกาสเล่นหลากหลาย โดยจัดแจงห้องต่างๆ ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ อาทิ ศูนย์บล็อค (Block center) ซึ่งประกอบด้วยบล็อคหลายประเภท อาทิ ตามน้ำหนักและตามขนาด ศูนย์บทบาทสมมุติ (Dramatic play) ซึ่งประกอบด้วยพร้อมเสื้ออาภรณ์ในการแสดง และศูนย์บ้าน (Home center) ซึ่งประกอบด้วยของเล่นเด็ก อาทิ ตุ๊กตา รถยนต์ และวีรชนในการ์ตูน (Action figure)
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่80

ศูนย์การเรียนรู้ในชั้นเรียน

การเล่นเป็น “หัวใจ” (Heart) ของโปรแกรมวัยก่อนเข้าเรียนมาแต่ดั้งเดิม (Traditional) แล้วดำเนินต่อมายังปัจจุบัน และคาดดว่าจะยังคงมีความสำคัญต่อไปในอนาคต เนื่องจากการเล่นในเด็กเล็กส่งผลให้เกิดการเรียนรู้จากการค้นพบ (Discovery learning)

ความคิด (Notion) ที่ว่า เด็กเล็กได้เรียนรู้และพัฒนาผ่านการเล่นนั้น ได้เริ่มต้นจาก เฟรดริค เฟรอเบล (Friedrich Froebel) ชาวเยอรมันผู้ให้กำเนิดโรงเรียนอนุบาล (Kindergarten) เป็นคนแรก หลังจากนั้นมา โปรแกรมเด็กเล็กส่วนใหญ่ได้ผนวกการเล่นเข้าไปในหลักสูตร จวบจนมาถึงปัจจุบัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วัยก่อนเข้าเรียน-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่79

ศูนย์การเรียนรู้ในชั้นเรียน

ศูนย์การเรียนรู้คณิตศาสตร์ – จัดให้มีแผ่นตัวเลขพลาสติก (Plastic number tile) บัตรคำนวณ กระดานปักหมุด(Pegboard) ศูนย์นี้ควรมีวัสดุถาวร (Concrete) จำนวนมาก เพื่อส่งเสริมประสบการณ์เชิงปฏิบัติการ (Hands-on) และควรมีหนังสือภาพ เกี่ยวกับการคำนวณ หรือเรื่องราวที่น่าอ่านเกี่ยวกับการคำนวณ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน