ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่41

การดูแลเด็กเล็กในต่างวัฒนธรรม

ผู้ดูแลเด็กเล็ก เริ่มต้นสร้างความสัมพันธ์กับเด็กเล็ก โดยการสอนให้เด็กเล็กรู้จักควบคุมตนเอง (Self-regulation) กล่าวคือความสามารถของเด็กเล็กในการควบคุมการทำงานของร่างกาย (Bodily functioning) อารมณ์ (Emotion) การรักษาสมาธิ (Focus and attention) รวมทั้งความสามารถทางการรับรู้ (Cognitive) ทางกายภาพ (Physical) และทางสังคม (Social)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่40

การดูแลเด็กเล็กในต่างวัฒนธรรม

สุขภาพจิต (Mental health) ของทารกและวัยเตาะแตะ ได้รับอิทธิพลจากพ่อแม่ ดังนั้น การร่วมมือ (Collaboration) กับพ่อแม่ ผ่านการสนองตอบความต้องการทางวัฒนธรรม เป็นปัจจัยสำคัญของความสำเร็จของผู้ดูแลเด็กเล็กมืออาชีพ ผู้ซึ่งต้องเข้าใจด้วยว่า เด็กเล็กมาจากสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย (Diverse)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่39

สุขภาพจิตของเด็กเล็ก

เราสามารถมองสุขภาพของเด็กเล็ก ว่าเป็นความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน (Interrelated set) ระหว่าง เด็ก พ่อแม่ โปรแกรมดูแลเด็กเล็ก และหน่วยงานอื่นๆ ในชุมชน (Community) คำถามที่สำคัญสำหรับผู้ดูแล (Care-giver) เด็กเล็กมืออาชีพ ก็คือจะดูแลสุขภาพเด็กเล็กให้ดีที่สุดอย่างไร? ต่อไปนี้เป็นแนวทาง (Guideline) สำหรับผู้ดูแลเด็กเล็ก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่38

สุขภาพจิตของเด็กเล็ก

สุขภาพจิต (Mental health) ของเด็กเล็ก เป็นสภาวะ “สมรรถนะ” (Competence) ทางอารมณ์และสังคมของเด็กเล็ก ซึ่งเกิดขึ้นในบริบทของอิทธิพลซึ่งกันและกัน (Interplay) ระหว่างสภาพแวดล้อม (Nature) กับการเลี้ยงดู (Nurture)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่37

เด็กเล็กในโลกของคอมพิวเตอร์

ทุกวันนี้ เด็กเล็กทั่วโลกเริ่มเรียนรู้ภาษาขั้นพื้นฐาน และทักษะการรับรู้ ด้วย App (Application = ซอฟต์แวร์ประยุกต์) สำหรับ iPad (คอมพิวเตอร์พกพา) และ iPhone (โทรศัพท์อัจฉริยะ) เด็กเล็กเหล่านี้ สะท้อนถึงชั่วอายุคนเทคโนโลยี (Technological generation) อย่างแท้จริง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่36

หลักสูตรสร้างสัมพันธภาพ

ขั้นตอนที่ 2 - สะท้อนกลับ (Reflect)

การสะท้อนกลับ (Refection) เป็นกระบวนการความสงสัย (Wonder) ของพ่อแม่ ครู และผู้ดูแลอื่นๆ ในเรื่องความสนใจ การสำรวจ และวัฒนธรรมที่โดดเด่น (Unique) ของเด็กเล็ก เป็นการสังเกตเพื่อให้รู้จักตัวเขาได้ดีขึ้น ในการสะท้อนกลับ ผู้ดูแลตั้งคำถามดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่35

หลักสูตรสร้างสัมพันธภาพ

หลักสูตรสำหรับทารกและวัยเตาะแตะ ได้รวมทุกสิ่งทุกอย่างที่เด็กเล็กจะประสบ (จากมุมมองของเด็กเล็กเอง) จากเวลาที่เข้าสู่โปรแกรมจนถึงเวลากลับบ้าน ทุกๆ ประสบการณ์จะสร้างความประทับใจ (Impression) ในวิธีที่เด็กเล็กมอง (View) ตนเอง มองผู้อื่น และมองโลกภายนอก ผู้ดูแลเด็กเล็กวางแผนหลักสูตรที่จะ (1) สร้างสัมพันธภาพ (Relationship) กับเด็กเล็ก และ (2) สนองตอบต่อความจำเป็น ความสนใจ ระดับพัฒนาการ และจุดมุ่งหมาย (Goal) ของพ่อแม่ที่คาดหวังจากลูกน้อย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่34

หลักสูตรที่เหมาะตามวัยเด็กเล็ก

ในการส่งเสริมพัฒนาการและปฏิสัมพันธ์ทางสังคม (Social interaction) ผู้ดูแลเด็กเล็ก พึง . . .

  • ใช้ภาษาที่ให้เกียรติ (Respectful) อาทิ “กรุณา” “ขอบคุณ” และ “ขอโทษ”
  • เล่นเกมหรือจัดกิจกรรมที่รวมกลุ่มเด็กเล็ก อาทิ การเล่นของเล่น (Toy) ร่วมกัน
  • สนับสนุนให้เด็กเล็กช่วยกันในกิจกรรม อาทิ การเล่นบล็อค (Block) เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ในเรื่องความร่วมมือ (Cooperation) ซึ่งทำให้เด็กเล็กมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่ท้าทาย (Challenging) [ความสามารถ]
อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่33

หลักสูตรที่เหมาะตามวัยเด็กเล็ก

หลักสูตร (Curriculum) สำหรับทารกและวัยเตาะแตะ ประกอบด้วยกิจกรรมและประสบการณ์ ที่จัดให้เด็กเล็กในองค์รวม (Whole child) ทางร่างกาย อารมณ์ สังคม ภาษา และการรับรู้ (Cognitive) ในทุกมิติของหลักสูตรเด็กเล็ก ควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของความสัมพันธ์การสนองตอบ (Responsive relationship) ต่อความจำเป็นและความสนใจของเด็กเล็กแต่ละคน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่32

กิจกรรมที่เหมาะตามวัยเด็กเล็ก2

ผู้ดูแลเด็กเล็กพึงปฏิบัติตามแนวทางแนะนำของสมาคมวิชาการกุมารเวชแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Pediatrics : AAP) ที่ว่า ทารกและวัยเตาะแตะมีพัฒนาการตามวัย ที่ต้องการกิจกรรมทางร่างกายที่กระฉับกระเฉง และโอกาสสำรวจไปทั่ว ดังนั้น โปรแกรมที่มีคุณภาพต้องสามารถรองรับ (Accommodate) ความต้องการนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่31

กิจกรรมที่เหมาะตามวัยเด็กเล็ก (1)

ทีมงานนักวิจัย ณ มหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ (University of Rochester) ได้วินิจฉัย (Discern) ว่า ผู้ดูแลทารก คงต้องพิถีพิถันในการเลือกข้อมูลจากสภาพแวดล้อม เพื่อให้ความใส่ใจ (Attention) ต่อการเรียนรู้ของเด็กเล็ก ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ทีมงานดังกล่าวพบว่า ทารกจะหันเหจาก (หรือเพิกเฉยต่อ) กิจกรรมกระตุ้น (Stimulus) ที่ซับซ้อน (Complex) เกินไป หรือกิจกรรมที่ไม่สามารถเร้า (Stimulating) ความสนใจได้เพียงพอ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่30

ผลการวิจัยเด็กเล็ก

การหลับไม่ตื่นในเด็กทารก หรือโรคตายเฉียบพลันในเด็กทารก (Sudden Infant Death Syndrome : SIDS) หมายถึง การหยุดหายใจของเด็กทารกที่ไม่สามารถจะกลับมาหายใจเองได้อีกครั้ง มักเกิดขึ้นตอนกลางคืนช่วงที่เด็กนอนหลับอยู่ สมาคมวิชาการกุมารเวชแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Pediatrics : AAP) ได้แนะนำพ่อแม่และผู้ดูแลเด็กเล็ก ในปี พ.ศ. 2554 ในความพยายามลดอัตราและป้องกัน SIDS ว่า ให้รวมสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยในการนอนของเด็กเล็ก ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่29

การสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

การดูแลทารกและวัยเตาะแตะ ควรเต็มไปด้วยความรัก และสนองตอบต่อความต้องการของเขา สภาพแวดล้อมที่ให้การสนับสนุน (Supportive) ทำให้ทารกพัฒนา “ความไว้วางใจขั้นพื้นฐาน” (Basic trust) และวัยเตาะแตะพัฒนา “การพึ่งพาตนเอง” (Autonomy) ทั้ง 2 แนวความคิด (Concept) นี้ พัฒนาโดยนักจิตวิทยา เอริค เอริคสัน (Erik Erikson)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่28

การสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ผลการวิจัยครั้งแล้วครั้งเล่า แสดงว่า ทารกและวัยเตาะแตะที่ได้รับการเลี้ยงดู (Rear) ดูแล (Care) และพร่ำสอนในสภาพแวดล้อมที่เชื้อเชิญ (Inviting) สะดวกสบาย (Comfortable) ปลอดภัย (Safe) สนับสนุน (Supportive) ท้ายทาย (Challenging) และให้เกียรติ (Respectful) จะมีแนวโน้มของร่างกายที่แข็งแรงกว่า จิตใจที่มีความสุขกว่า และประสบความสำเร็จมากกว่า เด็กที่มิได้อยู่ในบรรยกาศดังกล่าว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่27

วิธีส่งเสริมพัฒนาการภาษา

การจัดให้มีบริบทที่อุดมด้วยภาษา จะส่งเสริมการอ่านออก-เขียนได้ (Literacy) ของเด็กเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ โดยวิธีดังนี้

  • ปฏิบัติต่อเด็กเล็กฐานะพันธมิตร (Partner) ในกระบวนการสื่อสาร – โดยให้เขามีส่วนร่วมในการสนทนา ยิ้มแย้มแจ่มใส ขับกล่อมตามจังหวะ (Nursery rhymes) และสบตา (Eye contact) พฤติกรรมเด็กเล็กเป็นสิ่งช่วยริเริ่มการสนทนาได้ดี อาทิ การยิ้ม การส่งเสียงคู (Coo) และการเปล่งเสียง (Vocalize)
  • ดำเนินการสนทนา - โดยพูดกับเด็กเล็กอย่างชัดเจน นับเป็น “ตัวต่อ” (Building block) สำคัญของพัฒนาการภาษา
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่26

พัฒนาการภาษา3

การศึกษาวิจัยเมื่อไม่นานมานี้ แสดงว่า แม่และผู้ดูแลอื่นๆ พูดกับทารกและวัยเตาะแตะ ในลักษณะที่แตกต่างจากผู้ใหญ่พูดกับผู้ใหญ่ วิธีการปรับ (Adapt) การพูดในชีวิตประจำวันให้เข้ากับเด็กเล็ก เรียกว่า “แม่เอื้อน” (Motherese) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่25

พัฒนาการภาษา3

ขอบเขตของการใช้ “วลีเดี่ยว” (Holophrase) เพื่อการอ้างอิง (Referential) หรือแสดงออก (Expressive) ขึ้นอยู่กับพ่อแม่และครูปฐมวัย ตัวอย่างเช่น การใช้ภาษาของเด็กเล็กในช่วงต้น มักสะท้อนถึงวิถีการพูด (Verbal style) ไปตามครรลองของแม่ และการสรุปบทเรียน มักจะลงเอยว่า “พ่อแม่พูดกับลูกอย่างไร ก็จะมีอิทธิพลต่อวิถึการพูดย่างนั้น”

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่24

พัฒนาการภาษา2

มีคำถามที่น่าสนใจมากมายเกี่ยวกับพัฒนการภาษาของเด็กเล็ก ทารกวิวัฒนาจากการร้องครั้งแรกไปเป็นคำพูดแรกใน 1 ปีต่อมาได้อย่าง? วัยเตาะแตะวิวัฒนาจากคำพูดแรกไปเป็นหลายร้อยคำในอีก 1 ปีต่อมาได้อย่างไร? พัฒนาการทางภาษาเกิดขึ้นได้อย่างไร? พลัง (Force) และกระบวนการ (Process) อะไรที่กระตุ้นให้เด็กเล็กพยายามทำในสิ่งที่โดดเด่น (Unique endeavor) ดังกล่าว?

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่23

พัฒนาการภาษา1

พัฒนาการภาษาเริ่มต้นเมื่อแรกเกิด โดยการร้องครั้งแรก เสียงร้องคู (Coo) ครั้งแรก การเรียก “ป่าป๊า” และ “หม่าม้า” เป็นครั้งแรก คำแรกๆ เหล่านี้ เป็นสิ่งพิสูจน์การได้ยิน (Auditory) ว่า เด็กมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาภาษา ตาม “หลักหมุด” (Milestone) ดังต่อไปนี้

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่22

การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส

ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของขั้นตอนที่ 5 และ 6 ใน 6 ขั้นตอน ของพัฒนาการสติปัญญาจาก “การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” (Sensorimotor intelligence)

5. ขั้นตอนสำหรับเด็กที่มีอายุ 12 ถึง 18 เดือน เป็น “จุดสุดยอด” (Climax) ของช่วงเวลาการเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส โดยเป็นจุดเริ่มต้นของพฤติกรรม ที่จะแสดงถึงสติปัญญา (Intelligence) อย่างแท้จริง และเป็นช่วงเวลาของการทดลอง (Experiment) โดยที่เด็กจะเริ่มทดลองด้วยวัตถุที่ช่วยแก้ปัญหา

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน