ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่30

ผลการวิจัยเด็กเล็ก

การหลับไม่ตื่นในเด็กทารก หรือโรคตายเฉียบพลันในเด็กทารก (Sudden Infant Death Syndrome : SIDS) หมายถึง การหยุดหายใจของเด็กทารกที่ไม่สามารถจะกลับมาหายใจเองได้อีกครั้ง มักเกิดขึ้นตอนกลางคืนช่วงที่เด็กนอนหลับอยู่ สมาคมวิชาการกุมารเวชแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Pediatrics : AAP) ได้แนะนำพ่อแม่และผู้ดูแลเด็กเล็ก ในปี พ.ศ. 2554 ในความพยายามลดอัตราและป้องกัน SIDS ว่า ให้รวมสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยในการนอนของเด็กเล็ก ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่29

การสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

การดูแลทารกและวัยเตาะแตะ ควรเต็มไปด้วยความรัก และสนองตอบต่อความต้องการของเขา สภาพแวดล้อมที่ให้การสนับสนุน (Supportive) ทำให้ทารกพัฒนา “ความไว้วางใจขั้นพื้นฐาน” (Basic trust) และวัยเตาะแตะพัฒนา “การพึ่งพาตนเอง” (Autonomy) ทั้ง 2 แนวความคิด (Concept) นี้ พัฒนาโดยนักจิตวิทยา เอริค เอริคสัน (Erik Erikson)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่28

การสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ผลการวิจัยครั้งแล้วครั้งเล่า แสดงว่า ทารกและวัยเตาะแตะที่ได้รับการเลี้ยงดู (Rear) ดูแล (Care) และพร่ำสอนในสภาพแวดล้อมที่เชื้อเชิญ (Inviting) สะดวกสบาย (Comfortable) ปลอดภัย (Safe) สนับสนุน (Supportive) ท้ายทาย (Challenging) และให้เกียรติ (Respectful) จะมีแนวโน้มของร่างกายที่แข็งแรงกว่า จิตใจที่มีความสุขกว่า และประสบความสำเร็จมากกว่า เด็กที่มิได้อยู่ในบรรยกาศดังกล่าว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่27

วิธีส่งเสริมพัฒนาการภาษา

การจัดให้มีบริบทที่อุดมด้วยภาษา จะส่งเสริมการอ่านออก-เขียนได้ (Literacy) ของเด็กเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ โดยวิธีดังนี้

  • ปฏิบัติต่อเด็กเล็กฐานะพันธมิตร (Partner) ในกระบวนการสื่อสาร – โดยให้เขามีส่วนร่วมในการสนทนา ยิ้มแย้มแจ่มใส ขับกล่อมตามจังหวะ (Nursery rhymes) และสบตา (Eye contact) พฤติกรรมเด็กเล็กเป็นสิ่งช่วยริเริ่มการสนทนาได้ดี อาทิ การยิ้ม การส่งเสียงคู (Coo) และการเปล่งเสียง (Vocalize)
  • ดำเนินการสนทนา - โดยพูดกับเด็กเล็กอย่างชัดเจน นับเป็น “ตัวต่อ” (Building block) สำคัญของพัฒนาการภาษา
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่26

พัฒนาการภาษา3

การศึกษาวิจัยเมื่อไม่นานมานี้ แสดงว่า แม่และผู้ดูแลอื่นๆ พูดกับทารกและวัยเตาะแตะ ในลักษณะที่แตกต่างจากผู้ใหญ่พูดกับผู้ใหญ่ วิธีการปรับ (Adapt) การพูดในชีวิตประจำวันให้เข้ากับเด็กเล็ก เรียกว่า “แม่เอื้อน” (Motherese) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่25

พัฒนาการภาษา3

ขอบเขตของการใช้ “วลีเดี่ยว” (Holophrase) เพื่อการอ้างอิง (Referential) หรือแสดงออก (Expressive) ขึ้นอยู่กับพ่อแม่และครูปฐมวัย ตัวอย่างเช่น การใช้ภาษาของเด็กเล็กในช่วงต้น มักสะท้อนถึงวิถีการพูด (Verbal style) ไปตามครรลองของแม่ และการสรุปบทเรียน มักจะลงเอยว่า “พ่อแม่พูดกับลูกอย่างไร ก็จะมีอิทธิพลต่อวิถึการพูดย่างนั้น”

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่24

พัฒนาการภาษา2

มีคำถามที่น่าสนใจมากมายเกี่ยวกับพัฒนการภาษาของเด็กเล็ก ทารกวิวัฒนาจากการร้องครั้งแรกไปเป็นคำพูดแรกใน 1 ปีต่อมาได้อย่าง? วัยเตาะแตะวิวัฒนาจากคำพูดแรกไปเป็นหลายร้อยคำในอีก 1 ปีต่อมาได้อย่างไร? พัฒนาการทางภาษาเกิดขึ้นได้อย่างไร? พลัง (Force) และกระบวนการ (Process) อะไรที่กระตุ้นให้เด็กเล็กพยายามทำในสิ่งที่โดดเด่น (Unique endeavor) ดังกล่าว?

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่23

พัฒนาการภาษา1

พัฒนาการภาษาเริ่มต้นเมื่อแรกเกิด โดยการร้องครั้งแรก เสียงร้องคู (Coo) ครั้งแรก การเรียก “ป่าป๊า” และ “หม่าม้า” เป็นครั้งแรก คำแรกๆ เหล่านี้ เป็นสิ่งพิสูจน์การได้ยิน (Auditory) ว่า เด็กมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาภาษา ตาม “หลักหมุด” (Milestone) ดังต่อไปนี้

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่22

การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส

ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของขั้นตอนที่ 5 และ 6 ใน 6 ขั้นตอน ของพัฒนาการสติปัญญาจาก “การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” (Sensorimotor intelligence)

5. ขั้นตอนสำหรับเด็กที่มีอายุ 12 ถึง 18 เดือน เป็น “จุดสุดยอด” (Climax) ของช่วงเวลาการเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส โดยเป็นจุดเริ่มต้นของพฤติกรรม ที่จะแสดงถึงสติปัญญา (Intelligence) อย่างแท้จริง และเป็นช่วงเวลาของการทดลอง (Experiment) โดยที่เด็กจะเริ่มทดลองด้วยวัตถุที่ช่วยแก้ปัญหา

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่21

การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส

ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของขั้นตอนที่ 3 และ 4 ใน 6 ขั้นตอน ของพัฒนาการสติปัญญาจาก “การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” (Sensorimotor intelligence)

3. ขั้นตอนสำหรับเด็กที่มีอายุ 4 ถึง 8 เดือน โดยเด็กจะใช้มือในการเล่น (Manipulate) กับวัตถุ แสดงการประสานระหว่างการเห็นด้วยสายตากับประสาทสัมผัส (Tactile) เป็นการเพิ่มการรับรู้ และสนองตอบต่อผู้คนและวัตถุในสภาพแวดล้อม

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่20

การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส

ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของ 2 ขั้นตอนแรก ใน 6 ขั้นตอน ของพัฒนาการ “สติปัญญาจากการเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” (Sensorimotor intelligence)

1. ขั้นตอนสำหรับเด็กแรกเกิดจนถึง 1 เดือน โดยเด็กจะดูด (Suck) และไขว่คว้า (Grasp) ทุกสิ่งทุกอย่าง [ที่ขวางหน้า] เด็กถูกครอบงำ (Rule) โดยปฏิกิริยาสะท้อนกลับ (Reflexive action) ที่สนองตอบต่อวัตถุ และยังไม่อาจแยกแยะความแตกต่างได้ (Undifferentiated)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว-ตอนที่2

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว

เมื่อตอนที่ผ่านมา ผู้เขียนได้เกริ่นถึงงานวิจัยล่าสุดเกี่ยวกับการแพ้อาหาร งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร the Journal of Allergy and Clinical Immunology ทำการวิจัยโดยการดูดฝุ่นในห้องนั่งเล่นที่บ้านของเด็กอายุ 3-15 เดือน เพื่อนำฝุ่นมาตรวจดูว่ามีปริมาณโปรตีนถั่วปนเปื้อนอยู่มากน้อยเพียงใด งานวิจัยนี้ทดสอบกับเด็ก 359 คน ที่มีความเสี่ยงว่าจะแพ้ถั่วลิสง เพราะแพ้นมวัว หรือไข่ หรือมีอาการผิวหนังอักเสบปานกลางถึงขั้นรุนแรง และได้รับการทดสอบแล้วว่าแพ้นมวัวหรือไข่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว-ตอนที่1

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว

เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา หลายท่านอาจได้ยินข่าวเด็กหญิงอายุสี่ขวบที่หยุดหายใจบนเครื่องบินเพราะมีผู้โดยสารคนหนึ่งเปิดถุงถั่วออกมารับประทานทั้งที่ได้รับการแจ้งเตือนจากเจ้าหน้าที่แล้วถึงสามครั้ง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่19

พัฒนาการการรับรู้ในเด็กเล็ก

ทารกเริ่มต้นชีวิตด้วยปฏิกิริยาการเคลื่อนไหวที่สะท้อนกลับ (Reflexive motor) ที่เขาใช้เพื่อสนองตอบความต้องการทางร่างกาย (Biological need) ตัวอย่างเช่น การดูด (Sucking) เป็น “แบบแผนการเคลื่อนไหวตามความรู้สึก” (Sensorimotor scheme) ที่มีมาแต่กำเนิด (Innate)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่18

หลักหมุดพัฒนาการของเด็กเล็ก

ในเดือนที่ 1 - เด็กเล็ก (ทารกและวัยเตาะแตะ) จะเริ่มมองหน้าคน สามารถยกหัวขึ้นเมื่อนอนด้วยหน้าท้อง และสนองตอบ ต่อเสียงที่ได้ยิน

ในเดือนที่ 2 - เด็กเล็กจะเริ่มเปล่งเสียง (Vocalize) ทำเสียงในลำคอ (Gurgle) และร้องคู (Coo)

ในเดือนที่ 3 - เด็กเล็กจะเริ่มเฝ้ามองหน้าคน ยกหัวและหน้าอกขึ้นเมื่อนอนด้วยหน้าท้อง เริ่มมองตามวัตถุที่เคลื่อนไหว และเริ่ม พูดอ้อแอ้ (Babble)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่17

พัฒนาการการเคลื่อนไหว

ทักษะการเคลื่อนไหว (Motor skill) เป็นการเคลื่อนไหวอย่างจงใจ (Intentional) ซึ่งเกี่ยวข้องกับส่วนประกอบของกล้ามเนื้อ (Muscular component) ที่ต้องเกิดจากการเรียนรู้ และเกิดขึ้นอย่างเสรี (Voluntary) จนเกิดความช่ำชอง (Proficiency) ในการทำงานที่มีจุดมุ่งหมายอย่างชัดเจน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

พ่อกับการเรียนรู้ของลูก

พ่อกับการเรียนรู้ของลูก

แผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ เครือข่ายเสียงประชาชน (We Voice) ได้สำรวจความคิดเห็นประชาชน เรื่อง “พ่อกับการปลูกฝังนิสัยรักการอ่านให้ลูก” เนื่องในโอกาส “วันพ่อแห่งชาติ” 5 ธันวาคม 2557 โดยเก็บข้อมูลจากทุกภูมิภาคทั่วประเทศในช่วงวันที่ 8-20 พฤศจิกายน 2557 จำนวน 1,234 คน ในจำนวนนี้มีสถานะเป็นพ่อ 350 คน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่16

จากความผูกพันสู่อารมณ์ความรู้สึก

คุณภาพของความผูกพันระหว่างพ่อแม่กับทารก ขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของทั้งสองฝ่าย วิธีการหลักที่นักวิจัยใช้ประเมินคุณภาพดังกล่าว ก็คือ “สถานการณ์แปลกหน้า” (Strange situation) โดยใช้มาตรวัดจากการสังเกต (Observational measure) ในการประเมินผลความผูกพัน ระหว่างทารกกับผู้ดูแล (Care-giver)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่15

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

พฤติกรรมความผูกพัน (Attachment) เกิดจากความใกล้ชิด (Proximity) ซึ่งเป็นรากฐานของความสัมพันธ์ที่ยาวนาน พฤติกรรมความผูกพันกับพ่อแม่และผู้ดูแล (Care-giver) ได้แก่ การจูบ การกอด การลูบไล้ (Caressing) การจับตัว(Holding) การสัมผัส การสบตา (Eye contact) และการมองหน้า

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่14

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ความผูกติดและความผูกพัน (Bonding and attachment) มีบทบาทสำคัญในพัฒนการความสัมพันธ์ทางสังคมและอารมณ์ ความผูกติดเป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มักเริ่มต้น ณ แรกเกิด [ผ่านสายรกที่ผูกติดกับแม่ก่อนคลอด] แล้วสร้างเป็นรากฐานของความผูกพันซึ่งกันและกัน (Mutual)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน