ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่114

โปรแกรมไฮสโคป

วิธีการ “มอนเตสซอรี่” (Montessori) สามารถสนองตอบความต้องการของเด็กที่มีภูมิหลังหลากหลาย (Diversity) เด็กด้อย ความสามารถ (Disability) และเด็กที่มีความสามารถพิเศษหรือมีพรสวรรค์ (Gifted) มาเรีย มอนเตสซอรี่ เชื่อมั่นว่า เด็กทุกคน มีแรงจูงใจภายใน (Intrinsic motivation) ที่จะเรียนรู้ และเด็กจะซึมซับ (Absorb) ความรู้ เมื่อมีการจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมให้ ในแต่ละช่วงเวลาของพัฒนาการ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่113

โปรแกรมไฮสโคป

คุณลักษณะอื่นๆ ของวิธีการ “มอนเตสซอรี่” ยังมีกลุ่มอายุคละ (Mixed-age grouping) และความเร็วตามอัธยาศัย (Self-pacing) ชั้นเรียนของ “มอนเตสซอรี่” ประกอบด้วยเด็กที่มีอายุแตกต่างกัน ระหว่าง 2.5 ขวบ ถึง 6 ขวบ มาตรการนี้ เริ่มกลายเป็นที่นิยมในชั้นเรียนของเด็กปฐมวัย เพราะได้ประโยชน์ในแง่ที่เด็กเรียนรู้จากกันและกัน และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่112

โปรแกรมไฮสโคป

วัสดุ (Material) สำหรับการฝึกและพัฒนาประสาทสัมผัส (Sensory) มีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ดังนี้

  1. ความคุมความผิดพลาด วัสดุได้รับการออกแบบ เพื่อให้เด็กสามารถเห็น (ระหว่างเฝ้าสังเกต) ว่า ได้ทำผิดหรือไม่ในขณะดำเนินกิจกรรม ตัวอย่างเช่น ถ้าเด็กไม่ใช้บล็อก (Block) หอคอยสีชมพู ในลำดับขั้นตอนที่เหมาะสม เขาจะไม่บรรลุผลลัพธ์จากการสร้างหอคอย
  2. การแยกคุณสมบัติ (Quality) ออกมาโดดเดี่ยว วัสดุได้รับการออกแบบเพื่อให้ตัวแปร (Variable) อื่นๆ อยู่ในสภาวะคงที่ (Constant) ยกเว้นคุณสมบัติที่ถูกแยกออกมาโดดเดี่ยว ดังนั้น บล็อกทุกก้อนของหอคอยจะเป็นสีชมพู เพราะขนาด (มิใช่สี) เป็นคุณสมบัติดังกล่าว
  3. การมีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น วัสดุส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น แทนการะบวนการเพียงมองเฉยๆ วิธีการ “มอนเตสซอรี่” เป็นการลงมือปฏิบัติ (Hands-on) ของการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น (Active learning)
  4. อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่111

โปรแกรมไฮสโคป

สำหรับนักการศึกษาเด็กปฐมวัยแล้ว แก่น (Core) ของโปรแกรม “มอนเตสซอรี่” อยู่ที่ชุดอุปกรณ์ (Material set) การเรียนรู้ ที่ช่วยส่งเสริมความคิดของ “มอนเตสซอรี่” ในเรื่องวิธีการซึ่งดีที่สุดที่เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ของเด็ก อุปกรณ์เหล่านี้ได้รับการออกแบบเพื่อฝึกฝนและใช้ประสาทสัมผัส (Sensory) ในการสนับสนุนการเรียนรู้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่110

โปรแกรมไฮสโคป

ในโปรแกรม “มอนเตสซอรี่” (Montessori) การตระเตรียมสภาพแวดล้อมจะมุ่งเน้นกิจกรรมการเคลื่อนไหว (Motor) ขั้นพื้นฐานที่ปฏิบัติอยู่ทุกวัน อาทิ การเดินจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่งอย่างมีระเบียบ (Orderly) การยกวัตถุ (อาทิ ถาด และเก้าอี้) [ในชั้นเรียน] การต้อนรับผู้มาเยือน การเรียนรู้ทักษะดูแลตนเอง และทำกิจกรรมอื่นๆ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่109

โปรแกรมไฮสโคป

วิธีการ “มอนเตสซอรี่” (Montessori) เป็นที่สนใจของบรรดาพ่อแม่และครู ด้วยเหตุผลที่การศึกษาในระบบนี้ ได้รับการยอมรับในเรื่องคุณภาพของโปรแกรมสำหรับเด็กเล็ก พ่อแม่ที่เฝ้าติดตามโปรแกรมนี้ ชื่นชอบในเรื่องความเป็นระเบียบ (Orderliness) การพึ่งพาตนเอง (Independence) ของเด็ก การเรียนรู้ที่เด็กกำหนดเอง (Self-directed) สภาพแวดล้อมที่สงบ และเด็กเป็นศูนย์กลางของกระบวนการเรียนรู้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่108

โปรแกรมไฮสโคป

การนำวิธีการ “ไฮสโคป” (High Scope) ไปปฏิบัติ มีประโยชน์หลายประการ ดังนี้

  • ทำให้ครูปฐมวัยมีวิธีใช้โปรแกรม บนพื้นฐานของนักรังสรรค์ (Constructivist) ที่มีรากเหง้าจากทฤษฎีรับรู้ (Cognitive) ของ ฌองเปียร์เจต์ (Jean Piaget) รวมทั้งแนวความคิดของจอห์น ดิวอี้ (John Dewey) และเลฟ ไวก็อตสกี้ (Lev Vygotsky)
  • ได้รับการวิจัยอย่างกว้างขวาง (Extensive) และทดสอบแล้วหลายครั้ง เพราะเป็นที่นิยมแพร่หลาย
  • มีเครือข่ายกว้างขวางในการจัดอบรมและให้การสนับสนุนโปรแกรม “ไฮสโคป” ทั่วประเทศ
  • ครูปฐมวัยในโปรแกรม “ไฮสโคป” เน้นหนักเรื่อง “สมรรถนะ” ทางร่างกาย สังคม และการรับรู้ ซึ่งมีความสำคัญสำหรับเด็กทุกคน แทนที่จะตอกย้ำข้อบกพร่องของเด็ก
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่107

โปรแกรมไฮสโคป

กิจวัตรประจำวันของหลักสูตร “ไฮสโคป” (High Scope) ประกอบด้วยลำดับ วางแผน-ลงมือปฏิบัติ-ทบทวน (Plan-do-review sequence) ซึ่งให้โอกาสเด็กนักเรียนแสดงออกถึงความตั้งใจในเรื่องกิจกรรม โดยมีครูปฐมวัยเกี่ยวข้องด้วยตลอดกระบวนการ ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่106

โปรแกรมไฮสโคป

ในการจัดแจงชั้นเรียน (Classroom arrangement) ในโปรแกรม “ไฮสโคป” (High Scope) นั้น ครูปฐมวัยจะคัดเลือก “ศูนย์การเรียนรู้หรือมุมประสบการณ์” (Center of activities) โดยพิจารณาปัจจัยดังต่อไปนี้

  1. ความสนใจของเด็ก ตัวอย่างเช่น เด็กก่อนวัยเรียน [Pre-school] มักสนใจในบล็อก (Block) ศิลปะ และการดูแลบ้าน
  2. โอกาสเอื้ออำนวยการมีส่วนร่วมอย่างกระฉับกระเฉง (Active involvement) ในเรื่องต่อเนื่องกัน (Seriation) อาทิ ใหญ่ ใหญ่กว่า ใหญ่ที่สุด, จำนวน อาทิ การนับ, ความสัมพันธ์กับกาละ (Time) อาทิ ก่อน-หลัง, การแยกประเภท (Classification)อาทิ ความเหมือนกับความแตกต่าง, ความสัมพันธ์กับเทศะ (Space) อาทิ เกิน-ขาด, และพัฒนาการภาษา
  3. อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่105

โปรแกรมไฮสโคป

โปรแกรม “ไฮสโคป” (HighScope) สะท้อนถึงปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูปฐมวัยกับเด็ก โดยที่ครูช่วยเด็กให้บรรลุจุดมุ่ง หมายที่ได้รับการจัดลำดับตามพัฒนาการแล้ว ในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมให้เด็กรู้จักกำหนดจุดมุ่งหมายด้วยตนเอง ทำให้หลักสูตร “ไฮสโคป” แตกต่างจากรูปแบบการสอนโดยตรง (Direct instruction) โดยยึดครูเป็นศูนย์กลาง (Teacher center)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่104

โปรแกรมไฮสโคป

รูปแบบ (Model) เป็นแนวทางให้ครูปฐมวัยเกิดการสอน ความคิด และตัวอย่าง เราใช้รูปแบบเป็นแนวทางหลากหลายในชีวิตประจำวันของเรา เราทำตามรูปแบบของผู้อื่นที่เราศรัทธาและชื่นชม ตัวอย่างเช่น การยอมรับแฟชั่นจากรูปแบบในโฆษณา ในวงการปฐมวัยก็เช่นกัน ครูก็จำลองโปรแกรมตามรูปแบบที่ได้รับการยอมรับกันไปทั่ว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่103

คุณภาพการดูแลเด็ก

ครูปฐมวัย เรียนรู้ที่จะดัดแปลงการสอนไปตามความต้องการและวิถีการเรียนรู้ (Learning style) ของเด็กแต่ละคน และจัดการกับพฤติกรรมของเด็กในชั้นเรียนอย่างเหมาะสม ทักษะทั้งสองมีความสำคัญยิ่ง [และเกื้อหนุนต่อกัน]

ตัวอย่างของทักษะแรกก็คือ เด็กวัยเตาะแตะ (Toddler) เรียนรู้ผ่านการกระตุ้นประสาทสัมผัสของการรับรู้ (Cognitive sensory stimulation) แต่ต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย มีโอกาสมากมายในการสำรวจ และผู้ดูแลคอยให้การสนับสนุนในการมีส่วนร่วม แล้วยังต้องคำนึงถึงวิถีการเรียนรู้และปฏิสัมพันธ์ที่ไม่ซ้ำแบบใคร (Unique) ของเด็กแต่ละคน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่102

คุณภาพการดูแลเด็ก6

ในโปรแกรมดูแลเด็ก อัตราส่วนของผู้ดูแล (Caregiver) ต่อเด็ก พึงอยู่ในเกณฑ์ที่เด็กแต่ละคนควรได้รับความสนใจเท่าที่จำเป็น สมาคมแห่งชาติสำหรับการศึกษาของเด็กปฐมวัย (National Association for the Education of Young Children : NAEYC)ในสหรัฐอเมริกา ได้กำหนดแนวทาง (Guideline) สำหรับอัตราส่วนของผู้แลต่อเด็กไว้ดังนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่101

สถานดูแลเด็ก

ในทุกระดับของอายุเด็กปฐมวัย การจัดให้มีสภาพแวดล้อมที่น่ารื่นรมย์ (Pleasant) ทั้งทางกายภาพและทางสังคม เป็นสิ่งสำคัญมาก ไม่ว่าจะเป็นห้องที่บ้าน หรือสถานดูแลเด็ก ต่างต้องสะอาด มีแสงสว่างเพียงพอ และการระบายอากาศ (Ventilation) ที่เหมาะสมตลอดเวลา

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่100

สถานดูแลเด็ก

ผู้ดูแลเด็ก (Caregiver) สามารถจัดให้มีสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย (Safe) ผ่านความสัมพันธ์ที่ (1) สนองตอบความต้องการของเด็ก (2) พัฒนาความผูกพันอันใกล้ชิดกับเด็ก และ (3) ฟูมฟัก (Nurture) เด็กในความดูแล โดยเฉพาะในสองความสัมพันธ์แรก จะทำให้เด็กทารก (Infant) และเด็กวัยเตาะแตะ (Toddler) เกิดความไว้วางใจ (Trust) และรู้สึกปลอดภัย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่99

สถานดูแลเด็ก

สภาพแวดล้อมที่เคารพยกย่อง ให้เกียรติกัน (Respectful) คือสภาวะที่ผู้ดูแลเด็ก (Caregiver) ให้ความห่วงใยในตัวเด็กและครอบครัวอย่างลึกซึ้ง (Deeply) โดยการตั้งใจฟัง สังเกต และรับรู้การสื่อสารด้วยวาจา (Verbal) และอากัปกิริยา (Non-verbal) ผู้ดูแลเด็กแปลความ (Interpret) หรือ “อ่าน” พฤติกรรมเด็ก โดยตั้งคำถามตนเองว่า “พฤติกรรมของเด็กคนนี้ กำลังบอกอะไรฉันอยู่?” [แล้วคิดสะท้อนกลับ (Reflection)]

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่98

สถานดูแลเด็ก

แหล่งของสารเคมีฆ่าแมลงที่เด็กทารกและเด็กวัยเตาะแตะอาจสัมผัสได้ มักผ่านทางอาหารที่กินเข้าไป การวิจัยแสดงระดับการได้รับสารดังกล่าว จะลดลงอย่างฮวบฮาบ เมื่อมีการเปลี่ยนอาหารปรกติ ไปเป็นอาหารอินทรีย์ (Organic) ซึ่งผลิตโดยใช้วิธีการทำเกษตรอินทรีย์ (Organic farming) กล่าวคือมีปัจจัยนำเข้า (Input) กระบวนการผลิต ที่ปราศจากการสังเคราะห์สมัยใหม่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่97

สถานดูแลเด็ก

คุณลักษณะ (Feature) ที่ดีของโปรแกรมการดูแลเด็ก (Child care) ควรประกอบด้วยบริการที่สมบูรณ์ (Comprehensive) ทั้งในด้านสุขอนามัย สังคม และการศึกษา คุณภาพของโปรแกรมต้องได้มาตรฐาน และแต่ละโปรแกรมต้องมีหลักสูตร (Curriculum) ของตนเอง เพื่อสนองตอบความจำเป็นเฉพาะ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่96

สถานดูแลเด็ก

นาดีน รัดค์-เค็ลลี (Nadine Rudk-Kelly) เป็นโรงเรียนอนุบาลในรัฐแมสสาชูเซ็ตส์ ที่ให้บริการก่อนโรงเรียนเริ่มและหลังโรงเรียนเลิก ด้วยกิจกรรมหลากหลาย อาทิ วิชาการ ศิลปะ ช่างฝีมือ (Craft) เล่านิทาน และออกกำลังกาย โดยที่สามารถจัดให้มีอัตราส่วนต่ำระหว่างเด็กต่อครู อยู่ที่ 10 : 1

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่95

สถานดูแลเด็ก

สถานดูแลเด็ก (Child care) มีความหลากหลายในการให้บริการ ขึ้นอยู่กับประเภท ในสังคมไทยเราที่ยังอาศัยญาติผู้ใหญ่ในการดูแลเด็ก อาทิ ปู่ย่าตายายหรือลุงป้าน้าอา จะให้การดูแลเด็กที่ต่อเนื่องและมีเสถียรภาพ ส่วนในสังคมอเมริกัน ประมาณครึ่งหนึ่งของเด็กอยู่ในความดูแลของญาติผู้ใหญ่ ในขณะที่พ่อแม่ต้องออกไปทำงาน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน