สอนลูกเรื่องยานพาหนะ

สอนลูกเรื่องยานพาหนะ

สอนลูกเรื่องยานพาหนะ (Teaching Children about Vehicle) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้เกี่ยวกับ วัตถุหรือสิ่งประดิษฐ์ที่สามารถเคลื่อนย้ายขนส่งไปได้ ยานพาหนะส่วนใหญ่สร้างขึ้นโดยมนุษย์ อาทิ จักรยาน รถยนต์ จักรยาน ยนต์ รถไฟ เรือ และเครื่องบิน เป็นต้น ยานพาหนะมีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของคนมาตั้งแต่อดีตจนปัจจุบัน เพราะคนเราใช้ยานพาหนะขับเคลื่อนพาคนและสิ่งของต่างๆจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง ช่วยให้เกิดความสะดวกสบาย ทำงานได้รวด เร็ว ปัจจุบันยานพาหนะได้พัฒนาขึ้นตามความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาการ ทำให้คนเราสามารถเดินทางไปได้ทั้งทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ ยานพาหนะจึงเป็นสิ่งหนึ่งที่นำมาใส่ไว้ในบทเรียนให้เด็กได้เรียนรู้ทั้งใน

  • เรื่องสิ่งประดิษฐ์ที่มนุษย์สร้างขึ้นใช้ประโยชน์
  • หรือหน่วย เรื่องคมนาคม ซึ่งเป็นการเดินทางของคนเราได้ใช้ยานพาหนะที่พัฒนาขึ้นมาใช้แทนแรงของคนและสัตว์
  • และหน่วย เรื่องพลังงานเชื้อเพลิง ซึ่งเป็นของจำเป็นสำหรับใช้ในยานพาหนะ

การกำหนดเรื่องราวเกี่ยวกับยานพาหนะให้แก่เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้จึงเป็นเรื่องพื้นฐานที่ควรให้เด็กได้มีความรู้เกี่ยวกับสิ่งต่างๆรอบตัว ตามโครงสร้างของหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่20

การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส

ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของ 2 ขั้นตอนแรก ใน 6 ขั้นตอน ของพัฒนาการ “สติปัญญาจากการเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” (Sensorimotor intelligence)

1. ขั้นตอนสำหรับเด็กแรกเกิดจนถึง 1 เดือน โดยเด็กจะดูด (Suck) และไขว่คว้า (Grasp) ทุกสิ่งทุกอย่าง [ที่ขวางหน้า] เด็กถูกครอบงำ (Rule) โดยปฏิกิริยาสะท้อนกลับ (Reflexive action) ที่สนองตอบต่อวัตถุ และยังไม่อาจแยกแยะความแตกต่างได้ (Undifferentiated)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว-ตอนที่2

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว

เมื่อตอนที่ผ่านมา ผู้เขียนได้เกริ่นถึงงานวิจัยล่าสุดเกี่ยวกับการแพ้อาหาร งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร the Journal of Allergy and Clinical Immunology ทำการวิจัยโดยการดูดฝุ่นในห้องนั่งเล่นที่บ้านของเด็กอายุ 3-15 เดือน เพื่อนำฝุ่นมาตรวจดูว่ามีปริมาณโปรตีนถั่วปนเปื้อนอยู่มากน้อยเพียงใด งานวิจัยนี้ทดสอบกับเด็ก 359 คน ที่มีความเสี่ยงว่าจะแพ้ถั่วลิสง เพราะแพ้นมวัว หรือไข่ หรือมีอาการผิวหนังอักเสบปานกลางถึงขั้นรุนแรง และได้รับการทดสอบแล้วว่าแพ้นมวัวหรือไข่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว-ตอนที่1

เด็กแพ้อาหารเพราะสิ่งแวดล้อมรอบตัว

เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา หลายท่านอาจได้ยินข่าวเด็กหญิงอายุสี่ขวบที่หยุดหายใจบนเครื่องบินเพราะมีผู้โดยสารคนหนึ่งเปิดถุงถั่วออกมารับประทานทั้งที่ได้รับการแจ้งเตือนจากเจ้าหน้าที่แล้วถึงสามครั้ง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่19

พัฒนาการการรับรู้ในเด็กเล็ก

ทารกเริ่มต้นชีวิตด้วยปฏิกิริยาการเคลื่อนไหวที่สะท้อนกลับ (Reflexive motor) ที่เขาใช้เพื่อสนองตอบความต้องการทางร่างกาย (Biological need) ตัวอย่างเช่น การดูด (Sucking) เป็น “แบบแผนการเคลื่อนไหวตามความรู้สึก” (Sensorimotor scheme) ที่มีมาแต่กำเนิด (Innate)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่18

หลักหมุดพัฒนาการของเด็กเล็ก

ในเดือนที่ 1 - เด็กเล็ก (ทารกและวัยเตาะแตะ) จะเริ่มมองหน้าคน สามารถยกหัวขึ้นเมื่อนอนด้วยหน้าท้อง และสนองตอบ ต่อเสียงที่ได้ยิน

ในเดือนที่ 2 - เด็กเล็กจะเริ่มเปล่งเสียง (Vocalize) ทำเสียงในลำคอ (Gurgle) และร้องคู (Coo)

ในเดือนที่ 3 - เด็กเล็กจะเริ่มเฝ้ามองหน้าคน ยกหัวและหน้าอกขึ้นเมื่อนอนด้วยหน้าท้อง เริ่มมองตามวัตถุที่เคลื่อนไหว และเริ่ม พูดอ้อแอ้ (Babble)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่17

พัฒนาการการเคลื่อนไหว

ทักษะการเคลื่อนไหว (Motor skill) เป็นการเคลื่อนไหวอย่างจงใจ (Intentional) ซึ่งเกี่ยวข้องกับส่วนประกอบของกล้ามเนื้อ (Muscular component) ที่ต้องเกิดจากการเรียนรู้ และเกิดขึ้นอย่างเสรี (Voluntary) จนเกิดความช่ำชอง (Proficiency) ในการทำงานที่มีจุดมุ่งหมายอย่างชัดเจน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

พ่อกับการเรียนรู้ของลูก

พ่อกับการเรียนรู้ของลูก

แผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ เครือข่ายเสียงประชาชน (We Voice) ได้สำรวจความคิดเห็นประชาชน เรื่อง “พ่อกับการปลูกฝังนิสัยรักการอ่านให้ลูก” เนื่องในโอกาส “วันพ่อแห่งชาติ” 5 ธันวาคม 2557 โดยเก็บข้อมูลจากทุกภูมิภาคทั่วประเทศในช่วงวันที่ 8-20 พฤศจิกายน 2557 จำนวน 1,234 คน ในจำนวนนี้มีสถานะเป็นพ่อ 350 คน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องวันพ่อ

สอนลูกเรื่องวันพ่อ

การสอนลูกเรื่องวันพ่อ (Teaching Children about Father's Day) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้เกี่ยวกับวันสำคัญซึ่งเกี่ยวเนื่องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน คือวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี มีจุดมุ่งหมายให้ประชาชนชาวไทยระลึกถึงพระคุณของพ่อแห่งแผ่นดินคือพระมหากษัตริย์ไทยที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณนานัปการต่อประเทศชาติ และพ่อผู้ให้กำเนิดของเด็กซึ่งถือเป็นบุคคลผู้มีพระคุณมีบทบาทสำคัญต่อครอบครัวและสังคม สมควรที่ผู้เป็นลูกจะเคารพเทิดทูนและตอบแทนพระคุณด้วยความกตัญญู รัฐบาลจึงกำหนดให้วันพ่อเป็นวันสำคัญวันหนึ่งของสังคมไทย โดยใช้ “ดอกพุทธรักษา” เป็นสัญลักษณ์ของวันพ่อแห่งชาติ ดังนั้นการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเด็กปฐมวัยจึงควรให้กำหนดหน่วยการเรียนรู้เรื่องวันพ่อไว้ด้วย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่16

จากความผูกพันสู่อารมณ์ความรู้สึก

คุณภาพของความผูกพันระหว่างพ่อแม่กับทารก ขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของทั้งสองฝ่าย วิธีการหลักที่นักวิจัยใช้ประเมินคุณภาพดังกล่าว ก็คือ “สถานการณ์แปลกหน้า” (Strange situation) โดยใช้มาตรวัดจากการสังเกต (Observational measure) ในการประเมินผลความผูกพัน ระหว่างทารกกับผู้ดูแล (Care-giver)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่15

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

พฤติกรรมความผูกพัน (Attachment) เกิดจากความใกล้ชิด (Proximity) ซึ่งเป็นรากฐานของความสัมพันธ์ที่ยาวนาน พฤติกรรมความผูกพันกับพ่อแม่และผู้ดูแล (Care-giver) ได้แก่ การจูบ การกอด การลูบไล้ (Caressing) การจับตัว(Holding) การสัมผัส การสบตา (Eye contact) และการมองหน้า

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่14

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ความผูกติดและความผูกพัน (Bonding and attachment) มีบทบาทสำคัญในพัฒนการความสัมพันธ์ทางสังคมและอารมณ์ ความผูกติดเป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มักเริ่มต้น ณ แรกเกิด [ผ่านสายรกที่ผูกติดกับแม่ก่อนคลอด] แล้วสร้างเป็นรากฐานของความผูกพันซึ่งกันและกัน (Mutual)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่13

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ความผูกติดและความผูกพัน (Bonding and attachment) มีบทบาทสำคัญในพัฒนการความสัมพันธ์ทางสังคมและอารมณ์ ความผูกติดเป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มักเริ่มต้น ณ แรกเกิด [ผ่านสายรกที่ผูกติดกับแม่ก่อนคลอด] แล้วสร้างเป็นรากฐานของความผูกพันซึ่งกันและกัน (Mutual)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่12

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ (Best practice) ซึ่งสนับสนุนการดูแลและการศึกษาของทารกและวัยเตาะแตะ ได้แก่

  1. สุขภาพและความปลอดภัย คือรากฐาน (Foundation) ของการวางแผนโปรแกรม โดยมีหลักการ (Principle) สนับสนุน ดังนี้
    • สภาพแวดล้อมทางกายภาพ (Physical) สนองตอบมาตรฐานของรัฐ และของท้องถิ่น
    • อัตราส่วนผู้ดูแล (Care-giver) สนองตอบมาตรฐานของรัฐและของท้องถิ่น ในขณะเดียวกันก็ทำให้เด็กเล็กมีอิสระในการเคลื่อนไหวและสำรวจ โดยมีการเฝ้าระวังเรื่องความปลอดภัย
    • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่11

พัฒนาการจิต-สังคม

เอริค เอริคสัน (Erik Erikson) เจ้าของทฤษฎี “พัฒนาการจิตสังคม” (Psycho-social development) ได้กล่าวถึงขั้นตอนพื้นฐาน (Basic) ของความเชื่อใจได้ (Trust) กับ ความเชื่อใจไม่ได้ (Mistrust) ว่าเริ่มต้น ณ แรกเกิด แล้วดำเนินต่อไปอีกประมาณ 1 ปีครึ่ง ถึง 2 ปี

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่10

แนวทางการสอนบนพื้นฐานของสมอง

นักวิชาชีพ ผู้ดูแล (Care-giver) สะท้อนบทสรุปเกี่ยวกับพัฒนาการของเด็กเล็ก และพิจารณาผลกระทบต่อการสอน ดังต่อไปนี้

  • พัฒนาการเด็กเล็กเกิดจากปฏิกิริยา (Interaction) ที่มีพลวัตรสูง ระหว่างชีวภาพ (Biology) กับประสบการณ์ ตัวอย่างเช่น ช่วงปีจากแรกเกิดถึงอายุ 8 ขวบ เป็นช่วงสำคัญยิ่งจากอิทธิพลของสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะโภชนาการ (Nutrition) การกระตุ้น (Stimulation) สำหรับสมอง ความรักและผูกพัน (Affectionate) กับพ่อแม่และผู้อื่น ตลอดจนโอกาสการเรียนรู้
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่9

พัฒนาการของสมอง

เด็กเล็กจำเป็นต้องได้ประสบการณ์ที่ดีในเวลาที่เหมาะสม ซึ่งเรียกกันว่า “ช่วงเวลาวิกฤต” (Critical period) อันเป็น “หน้าต่างเวลาที่สั้น” (Narrow window of time) ที่บางส่วนของร่างกายมีความเสี่ยงสูง (Vulnerable) หาการขาดการกระตุ้น (Absence of stimulation) หรือได้รับอิทธิพลจากสภาพแวดล้อม

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่8

พัฒนาการของสมอง

พัฒนาการสมอง (Brain or neural development) หมายถึงกระบวนการที่กำเนิด (Generate) ก่อร่าง (Shape) และสร้างใหม่ (Reshape) ของระบบประสาท จากขั้นตอนช่วงปีแรกๆ สุดของชีวิต (Embryo-genesis) จนถึงช่วงปีท้ายๆ ของชีวิต จุดมุ่งหมายของการศึกษาพัฒนาการสมองก็คือ การอธิบายพื้นฐานเซลล์ (Cellular basis) ของพัฒนาการตั้งแต่ครรภ์อ่อน และกลไกของการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องและซับซ้อน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่7

ผลงานวิจัยด้านสมอง

คำถามที่เป็นศูนย์กลางการโต้แย้งที่ไม่มีข้อยุติ (Never-ending) ก็คือ กรรมพันธุ์ตามธรรมชาติ (Nature) หรือสภาพแวดล้อมการฟูมฟัก (Nurture) มีบทบาทสำคัญกว่ากัน ในพัฒนาการเด็ก? ในปัจจุบัน ยังไม่มีคำตอบที่ถูกต้อง เพราะคำตอบขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยด้วยกัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ทารกและวัยเตาะแตะ-ดูแลอย่างไรไปสู่ความเป็นเลิศ-ตอนที่6

ภาพสะท้อนเด็กอายุ 30 เดือน

ต่อไปนี้เป็นภาพสะท้อน (Portrait) โดยทั่วไป ของเซโว (Savo) เด็กหญิงอายุ 30 เดือน ชาวอเมริกันเชื้อสายเอเชีย อยู่กับพ่อแม่และญาติ แบบครอบครัวขยาย (Extended family) มีความรักและผูกพัน (Affectionate) กับทุกๆ คน เธอชอบเล่นสมมุติ (Pretend) ในแวดวงของการแสดงละคร (Dramatic)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน