ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่87

จากดาราศาสตร์สู่เคมี

มักมีคำถามจากเด็กๆ ว่าอะไรคือความหมายของชื่อกลุ่มดาวฤกษ์ (Constellation)? อันที่จริงกลุ่มดาวฤกษ์จำนวนไม่น้อยที่ตั้งชื่อตามตัวละคร (Character) ในตำนานกรีกปรัมปรา (Greek mythology) ตัวอย่างเช่น กลุ่มดาว “หมีใหญ่” (Ursa Major) กลุ่มดาว “นายพราน” (Orion) กลุ่มดาว “หงส์” (Cygnus) และกลุ่มดาว “ราชินี” (Cassiopeia) ซึ่งเป็นมเหสี (Queen) ของกษัตริย์เซฟีอุส (Cepheus) แต่ละชื่อล้วนเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวที่ละเอียดซับซ้อน (Elaborate) แต่ทิ้งรอยจารึก (Imprint) ไว้บนท้องฟ้ายามค่ำคืน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่86

ความร่วมมือของครู

ทัศนศึกษา (Field trip) คือ การศึกษานอกสถานที่ เป็นการไปเที่ยวเป็นกลุ่ม (Excursion) เพื่อการศึกษา (Education) และความบันเทิง (Leisure) หรือจุดหมายทางกายภาพ (Physical purpose) ที่สัมพันธ์กับการเรียนรู้ อาทิ การสังเกตปรากฏการณ์ธรรมชาติ (Natural phenomenon observation) นับเป็นกิจกรรมพิเศษนอกหลักสูตร (Extra-curricular activities) ที่ทวีความนิยมขึ้นวันแล้ววันเล่า

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่86

กลุ่มดาวฤกษ์

การมองขึ้นบนท้องฟ้าแล้วสังเกตเห็นดาวฤกษ์ (Star) และรูปแบบ (Pattern) ของมัน เป็นความสนุกสนานไม่น้อย และเป็นสิ่งที่ผู้คนทั่วโลก (ไม่ว่าจะเป็นวัฒนธรรม อายุ เพศ หรือเผ่าพันธุ์ (Race) ใด) ล้วนนิยมชมชอบ รูปแบบของดาวฤกษ์ที่สังเกตเห็นจะไม่เปลี่ยนแปลงรูปร่าง (Shape) นับพันๆ ปี (Millennia)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่85

ความร่วมมือของครู

ครู STEM สามารถยกระดับ (Raise the bar) ของความร่วมมือจาก STEM ไปยัง STEAM ถ้าโชคดีพอที่จะมีครูศิลปะหรือดนตรีอยู่ในโรงเรียนเดียวกัน ยิ่งถ้าเป็นเพื่อนกันได้ ยิ่งดีใหญ่ โดยที่ไม่มีภาระงานจนล้นเกินไป (Overwork) ในกรณีเช่นนี้ ครู STEM ต้องคำนึงถึงเวลาของครูอื่น ในการเข้าหาอย่างมีวัตถุประสงค์เฉพาะเจาะจง (Specifics)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่85

การทดลองเรื่องดวงอาทิตย์

ลองทำซ้ำ (Repeat) การสังเกตเป็นครั้งสุดท้ายใน 3 เดือนต่อมา ในวันที่ 21 ธันวาคม แล้วถามเด็กว่า สังเกตเห็นดวงอาทิตย์ที่ไหน? มันไปตามกลางกรอบหน้าต่างหรือไม่? หรืออยู่เหนือกลางถนนหรือไม่? หรือมันได้เคลื่อนย้ายตำแหน่ง (Location shift) ไปทางขวา (ทางใต้ของทิศตะวันออก : SE)? ให้เด็กบันทึกการสังเกตนี้ พร้อมลงวันที่ 21 ธันวาคม บนแผ่นกระดาษ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่84

จากเด็กนักเรียนถึงเพื่อนครู

เด็กที่ได้มีส่วนร่วมในการคิดโดยภาพรวม (High-level thinking) เป็นการเปรียบเทียบ (Compare and contrast) ตามการแบ่งประเภทของบลูม (Bloom’s taxonomy) ซึ่งกล่าวว่า เป็นระดับที่เด็กใช้ความคิดเห็น (Judgment) ของเขาเองในการเริ่มต้นวิเคราะห์ความรู้ที่เขาได้เรียนมา

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่84

การทดลองเรื่องดวงจันทร์

ทุกๆ คนเข้าใจ (Take it for granted) ว่า ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออก และตกทางทิศตะวันตก เมื่อผู้คนอยู่ในรถ เขามักจะไม่สนใจตำแหน่ง (Location) ของดวงอาทิตย์บนท้องฟ้า เพื่อจุดหมายในการนำทาง (Navigation) แต่ถ้าทุกคนจำต้องอาศัยดวงอาทิตย์ เพื่อค้นหาทิศทาง (Direction) อาทิ ทิศตะวันออก เขาจะจ้องมองดวงอาทิตย์อยางระมัดระวังทุกๆ เช้าตรู่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่83

ดนตรีกับวิทยาศาสตร์

เราลองมาพิจารณามาตรฐานวิทยาศาสตร์ (Science standards) ของนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 6 อันมีชื่อ (Titled) ว่า “ลักษณะพิเศษของความรู้ทางวิทยาศาสตร์” (Characteristics of Scientific Knowledge) ฟังชื่อโครงงานแล้ว อาจรู้สึกว่าเป็นงานมอบหมาย (Assignment) ที่ค่อนข้างยากสำหรับเด็กประถมศึกษาปีที่ 6 เพราะการเทียบเคียงมาตรฐาน (Benchmark) ในที่สุด จะได้รับการประเมินในการทดสอบมาตรฐาน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่83

การทดลองเรื่องดวงจันทร์

หากคำตอบของเด็กที่เกี่ยวข้อง (Pertaining to) กับคำถามแรก คือ ในช่วงเวลาดวงจันทร์เต็มดวง เด็กมองไปทิศตะวันออก เพราะดวงจันทร์เต็มดวงขึ้นทางทิศตะวันออก (เช่นเดียวกับสิ่งอื่นๆ) ก็เป็นคำตอบที่ถูกต้อง และถ้าเด็กตอบว่า เราจะเห็น (Visible) ดวงจันทร์นั้นตลอดคืน เพราะมันขึ้น ณ ดวงอาทิตย์ตกดิน ก็ถูกต้องเช่นกัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่82

กิจวัตรเด็กประถมปลาย

ครูตามแผนก (Departmental teacher) ก็มีประเด็นที่ต้องขบคิดในเรื่องกายภาพ (Brick and mortar wall) ของชั้นเรียน สำนักงาน (Office) และหมู่เหล่า (Concourse) นักเรียน ที่อาจเป็นอุปสรรค (Impede) ต่อความร่วมมือ (Collaboration) และการตอกย้ำ (Reinforcement) ความคิดในอาณาบริเวณที่คุ้นเคย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่82

การทดลองเรื่องดวงจันทร์

วัสดุที่ใช้ในการทดลองได้แก่ (1) ผังช่วงเวลาดวงจันทร์ (Moon-phase chart) และ (2) ไฟฉายสีแดง (Red flash-light) ใช้สังเกตการณ์ในเวลากลางคืน โดยมีขั้นตอนปฏิบัติ (Procedure) ดังนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่81

กิจวัตรเด็กประถมปลาย

เด็กรุ่นใหม่เกิดมาก็อยู่กับเครื่องคอมพิวเตอร์ ดังนั้น สิ่งที่ควรสอนในโรงเรียนคือ การพิมพ์ดีด และการใช้แป้นพิมพ์ (Key-boarding) เพื่อเพิ่มพูนประสิทธิภาพ (Efficiency) ในชั้นเรียนประถมปลาย เทคโนโลยีกลายเป็นสิ่งจำเป็น (Take for granted) ที่จะต้องบรรจุอยู่ในหลักสูตร พร้อมด้วยแผนบทเรียน (Lesson plan) ที่สร้างสรรค์และเหมาะสม (Appropriate) อันจะเพิ่มโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม (Engagement) อย่างได้ประสิทธิผลยิ่ง (Immensely effective)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องขนมเค้ก

สอนลูกเรื่องขนมเค้ก

การสอนลูกเรื่องขนมเค้ก (Teaching children about cake) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับขนมฝรั่งชนิดหนึ่งที่ทำจากแป้งสาลี หรือแป้งเค้กผสมไข่ เนย นม น้ำตาล เป็นต้น แล้วผิง หรืออบให้สุก ขนมเค้กเป็นขนมหวานที่คนทั่วไปทั้งไทย และต่างประเทศนิยมรับประทาน สำหรับเด็กๆ ขนมเค้กเป็นขนมที่เด็กๆ ชอบรับประทานมาก เพราะมีรูปแบบสีสันสวยงาม ชวนให้รับประทาน มีรสชาติหวานของน้ำตาล (sucrose) และรสมันของเนย (butter) ไข่ (egg) นม (milk) เป็นรสนำ และรสอื่นๆ อีก เป็นไปตามส่วนผสมที่นำมาใช้ เช่น รสเปรี้ยวของส้ม สเตอร์เบอร์รี่ ลิ้นจี่ เป็นต้น เนื้อเค้กจะนุ่มด้วยส่วนผสมของเนย หรือมาการีน (margarine) การใช้เค้กในวันสำคัญมีมานาน และเผยแพร่เป็นที่นิยมปฏิบัติตามกันมา เช่น ใช้ฉลองในวันเกิด วันมงคลสมรส วันกินเลี้ยงนัดพบของหมู่ญาติพี่น้อง หรือวันคริสต์สมาส วันปีใหม่ เป็นต้น เรื่องขนมเค้กจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจนำมาจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย เนื่องจากสอดคล้องกับสาระการเรียนรู้ สิ่งต่างๆ รอบตัว ตามโครงสร้างหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่81

ดวงจันทร์นำทางอย่างไร

เวลาที่ดวงจันทร์ขึ้น ณ เวลาเที่ยงคืน เป็นช่วงครึ่งทางระหว่างดวงอาทิตย์ขึ้น (Sun-rise) กับดวงอาทิตย์ตก (Sun-set) และเวลาที่ดวงจันทร์ตก ณ เวลาเที่ยงวัน เป็นช่วงครึ่งทางระหว่างดวงอาทิตย์ขึ้นกับดวงอาทิตย์ตก พึงเข้าใจว่า การอ้างถึง (Reference) เวลาขึ้นและตก ณ เที่ยงวัน และ ณ เที่ยงคืน เป็นประมาณการ (Approximate) เท่านั้น มิได้แม่นยำ (Exactly) เสมอไป

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่80

เด็กประถมปลาย

ครูประถมปลายรู้สึกถึงความจำเป็นที่จะต้องครอบคลุมเนื้อหาวิชา (Cover the material) ทั้งหมด ดังนั้น ความแตกต่างในคำสอนจึงมีเพียงเล็กน้อย (Minimal) การประเมินผล (Assessment) มักทำด้วยการทดสอบด้วยกระดาษและปากกา (Paper-and-pen test) ที่เกี่ยวข้องกับความคิดเชิงกระจุก (Convergent thinking) ซึ่งไม่ค่อยมีความแปลกใหม่ (Rare novelty)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่80

ดวงจันทร์นำทางอย่างไร

คำตอบทั้งหมดมาลงเอย (Boil down) ที่ต้องเข้าใจช่วงเวลา (Phase) ของดวงจันทร์ที่หมุนรอบโลกว่า ทุกสิ่งทุกอย่างบนท้องฟ้าขึ้นทางทิศตะวันออก และตกทางทิศตะวันตก เป็นผลจากการหมุนรอบของโลก (Earth’s rotation) ซึ่งรวมทั้งดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์ และดาวฤกษ์

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่79

เด็กประถมปลาย

ช่วงก่อนวัยรุ่น (Pre-adolescent) การเจริญเติบโต (Growth) และการพัฒนา (Development) ของสมองดำเนินไปอย่างรวดเร็ว (Remarkable pace) นักชีววิทยา (Biologist) อธิบายว่า การเจริญเติบโตหมายถึง การเพิ่มขึ้นของเงื่อนไขที่มีอยู่แล้ว (Existing) อาทิ ขนาด หรือ “สมรรถนะ” (Competency) เฉพาะ เรียกว่า เป็นการเจริญเติบโตตามธรรมชาติ (Natural)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่79

บันทึกรายวันจันทรคติ

ต่อไปให้เด็กตรวจสอบคอลัมน์ เวลาดวงจันทร์ตก ลองถามเด็กว่า เขาสังเกตเห็นอะไรเกี่ยวกับเวลาตกของดวงจันทร์ วันแล้ววันเล่า ตัวอย่างเช่น ดวงจันทร์ตกในเวลาช้าลงทุกๆ วัน เหมือนดวงจันทร์ขึ้นช้าลงทุกๆ วัน แล้วคำนวณจำนวนนาทีที่ช้าลงทุกๆ วัน ตลอดจนบันทึกลงในแผ่นกระดาษใหม่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องของขวัญ

สอนลูกเรื่องของขวัญ

การสอนลูกเรื่องของขวัญ (Teaching children about gifts) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสิ่งของที่เราให้กันในวัน หรือเวลาต่างๆ เช่น วันปีใหม่ วันเกิด วันจบการศึกษา วันแต่งงาน การให้ของขวัญ เป็นการแสดงความรู้สึกที่ดีต่อกัน และสร้างความสัมพันธ์ด้วยอัธยาศัยไมตรี การให้ของขวัญเป็นเรื่องหนึ่งที่คนในสังคมปฏิบัติต่อกันจนเป็นธรรมเนียมที่พึงปฏิบัติเพื่อการแสดงความยินดีในงานมงคล ซึ่งการให้คือนิสัยดีที่ควรปลูกฝังให้แก่เด็กตั้งแต่เล็ก เพื่อให้เป็นคนที่รู้จักเห็นใจผู้อื่น มีจิตใจอ่อนโยน สำหรับของขวัญนั้นเป็นสิ่งของที่ได้จัดทำอย่างประณีตบรรจงสวยงาม การจัดหาของขวัญมาด้วยการเลือกแต่สิ่งที่ดี มีความหมายต่อผู้ผู้รับ และต้องสวยงามเช่นกัน ดังนั้นการจัดกิจกรรมการสอนลูกเรื่องของขวัญจึงเป็นการสอนเพื่อให้เด็กเป็นผู้ให้ และให้ได้ด้วยความเต็มใจ การให้เมื่อเกิดขึ้นในจิตใจของเด็กจะเป็นการสร้างเด็กให้มีคุณธรรมที่ใช้ขัดเกลาจิตใจเขาได้อยู่ในโลกนี้อย่างมีความสุข

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่78

ตัวอย่างแผนบทเรียนเด็กประถม

คาบที่ 11 และ หลังจากนั้น – วันและเวลา

จุดมุ่งหมายของบทเรียน – เพื่อให้นักเรียนได้แสดง (Display) และอธิบายโครงาน แต่ละกลุ่มนักเรียนเป็นผู้เชี่ยวชาญ (Expert) ในสาขาวิชาที่ตนถนัด และปัน (Share) ความรู้ กับกลุ่มอื่นๆ นอกจากนี้ จะมีการปันโครงงานดังกล่าวกับชั้นเรียนอื่น ผู้บริหารและบุคลากรโรงเรียน ตลอดจนพ่อแม่ของนักเรียน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน