การเรียนรู้โดยการลงมือทำ

การลงมือทำหมายถึง ผู้เรียนได้กระทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง ผ่านการปฏิบัติการจริงคือ ผู้เรียนได้ฝึกในสภาพสิ่งแวดล้อมจริง ได้ฝึกคิดและลงมือทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง ทั้งนี้ การสนับสนุนให้เด็กได้พัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามวัยและได้ผลตามความคาดหวังของสังคมนั้น การจัดประสบการณ์จะให้ความสำคัญกับบทบาทการเรียนรู้ของเด็ก จึงได้มีการศึกษาแนว คิดที่จะนำไปสู่การปฏิบัติได้ การใช้แนวคิดที่เน้นให้ผู้เรียนเป็นผู้ลงมือกระทำหรือการปฏิบัติในสภาพจริง จึงเป็นที่สนใจและนำมาใช้ ดังที่ประเทศไทยได้กำหนดพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2542 เน้นให้มีแนวการจัดการศึกษาที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ซึ่งกล่าวถึงการส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติหรือลงมือกระทำ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องพุทธศาสนา

สอนลูกเรื่องพุทธศาสนา

พุทธศาสนา (Buddhism) เป็นศาสนาแห่งการพัฒนาตน เป็นศาสนาแห่งการฝึกตน หรือเรียกว่า ศาสนาแห่งการ ศึกษา คำว่า พัฒนา หมายถึง เจริญ หรือ ทำให้เจริญ การพัฒนาตนในที่นี้จึงหมายถึง การพัฒนาคุณสมบัติที่มีอยู่ภายในตัวบุค คลให้เจริญงอกงามยิ่งขึ้น ในทางพุทธศาสนามีความเชื่อพื้นฐานว่า มนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกได้ มีศักยภาพในตัวที่จะพัฒนาได้ และ คนจะประเสริฐด้วยการพัฒนาตน เพราะการพัฒนาตนหรือการฝึกฝนตน ก็เพื่อให้เกิดกุศลธรรม มีศีล มีสมาธิ มีปัญญา หรือที่เรียกว่า ไตรสิกขา ผู้ที่พัฒนาตนแล้ว จึงจะเป็นผู้มีจิตตั้งมั่น รู้จักข่มใจ ไม่ยอมตามกิเลสหรือสิ่งยั่วยุ แต่จะรู้จักปรับปรุงตัวเอง ฝึกฝนพัฒนาให้คุณความดีของตนเจริญยิ่งๆขึ้นไป จึงถือว่าบุคคลนั้นเป็นผู้ประเสริฐสูงสุดในทางพุทธศาสนา

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ต้นเหตุลูกหลับยากและวิธีช่วยให้หลับง่ายขึ้น-2

ต้นเหตุลูกหลับยากและวิธีช่วยให้หลับง่ายขึ้น

ปัญหาการนอนหลับในเด็กมีหลายรูปแบบ เช่น การไม่ยอมเข้านอน การนอนหลับยาก การตื่นกลางดึก และการนอนไม่เพียงพอ

พ่อแม่สามารถช่วยให้ลูกนอนหลับได้ดียิ่งขึ้นด้วยการกำหนดกิจวัตรการเข้านอน ปฏิบัติตามกิจวัตรนั้นให้เป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ การกำหนดกิจวัตรเช่นนี้จะช่วยให้ร่างกายและจิตใจของลูกพร้อมที่จะเข้านอน เด็กๆ จะหลับได้ง่ายขึ้นเมื่อได้เข้านอนเวลาเดิมทุกคืน และมีแนวโน้มที่จะตื่นเป็นเวลาด้วย ทั้งนี้ พ่อแม่ต้องไม่หวั่นไหวถ้าลูกยังห่วงเล่นเมื่อใกล้เวลาเข้านอน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่113

โปรแกรมไฮสโคป

คุณลักษณะอื่นๆ ของวิธีการ “มอนเตสซอรี่” ยังมีกลุ่มอายุคละ (Mixed-age grouping) และความเร็วตามอัธยาศัย (Self-pacing) ชั้นเรียนของ “มอนเตสซอรี่” ประกอบด้วยเด็กที่มีอายุแตกต่างกัน ระหว่าง 2.5 ขวบ ถึง 6 ขวบ มาตรการนี้ เริ่มกลายเป็นที่นิยมในชั้นเรียนของเด็กปฐมวัย เพราะได้ประโยชน์ในแง่ที่เด็กเรียนรู้จากกันและกัน และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่112

โปรแกรมไฮสโคป

วัสดุ (Material) สำหรับการฝึกและพัฒนาประสาทสัมผัส (Sensory) มีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ดังนี้

  1. ความคุมความผิดพลาด วัสดุได้รับการออกแบบ เพื่อให้เด็กสามารถเห็น (ระหว่างเฝ้าสังเกต) ว่า ได้ทำผิดหรือไม่ในขณะดำเนินกิจกรรม ตัวอย่างเช่น ถ้าเด็กไม่ใช้บล็อก (Block) หอคอยสีชมพู ในลำดับขั้นตอนที่เหมาะสม เขาจะไม่บรรลุผลลัพธ์จากการสร้างหอคอย
  2. การแยกคุณสมบัติ (Quality) ออกมาโดดเดี่ยว วัสดุได้รับการออกแบบเพื่อให้ตัวแปร (Variable) อื่นๆ อยู่ในสภาวะคงที่ (Constant) ยกเว้นคุณสมบัติที่ถูกแยกออกมาโดดเดี่ยว ดังนั้น บล็อกทุกก้อนของหอคอยจะเป็นสีชมพู เพราะขนาด (มิใช่สี) เป็นคุณสมบัติดังกล่าว
  3. การมีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น วัสดุส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น แทนการะบวนการเพียงมองเฉยๆ วิธีการ “มอนเตสซอรี่” เป็นการลงมือปฏิบัติ (Hands-on) ของการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น (Active learning)
  4. อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ต้นเหตุลูกหลับยากและวิธีช่วยให้หลับง่ายขึ้น-1

ต้นเหตุลูกหลับยากและวิธีช่วยให้หลับง่ายขึ้น

งานวิจัยชิ้นล่าสุดจาก University of Colorado, Boulder พบว่า การที่เด็กหลับยากนั้นอาจเป็นเพราะนาฬิกาในร่างกายของเด็กไม่ตรงกับเวลาเข้านอน แต่ Monique LeBourgeois นักวิทยาศาสตร์ผู้เป็นหัวหน้าคณะวิจัยชิ้นดังกล่าวไม่เห็นด้วยที่จะปล่อยให้เด็กเข้านอนโดยไร้กำหนดเวลา เนื่องจากการนอนหลับนั้นมีสำคัญมากสำหรับสุขภาพและพัฒนาการเท่าๆกับสารอาหาร วัตถุประสงค์ของงานวิจัยดังกล่าวคือการช่วยตั้งนาฬิกาในร่างกายใหม่เพื่อให้เด็กสามารถนอนหลับง่ายขึ้น และตัวการที่จะช่วยในเรื่องนี้คือ แสง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

การแย่งของเล่น

การแย่งของเล่น

การแย่งของเล่น (Fighting over Toys Issues) หมายถึง การที่เด็กอยากเล่นของเล่นชิ้นเดียวกัน แต่ขาดทักษะในการเล่นร่วมกันกับผู้อื่น หรือทักษะในการแบ่งปัน จึงเกิดการยื้อแย่งเพื่อให้ได้ของเล่นชิ้นนั้นมาครอบครอง ทั้งนี้เพราะ เด็กกับของเล่นเป็นของคู่กัน การแบ่งของเล่นและการแย่งของเล่นเองก็เป็นของคู่กัน ดังนั้น เด็กที่แย่งของเล่นกันจึงไม่จัดว่าเป็นเด็กที่มีความผิดปกติแต่อย่างใด เว้นเสียแต่ว่าพฤติกรรมการแย่งของเล่นดังกล่าวเกินกว่าระดับที่พ่อแม่จะหยุดยั้งได้ และพฤติกรรมที่เหมาะสมไม่สามารถได้รับการปลูกฝังแทนที่ได้ เพราะฉะนั้นจึงเป็นเรื่องสมควรอย่างยิ่งที่ปัญหาการแย่งของเล่นต้องได้รับการแก้ไขตั้งแต่เด็กเริ่มเรียนรู้การเล่นร่วมกับผู้อื่น เพื่อเปลี่ยนจากการแย่งกัน ซึ่งมักนำไปสู่การทะเลาะเบาะแว้ง ให้กลายเป็น “การแบ่งปัน” ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญที่จะเป็นประโยชน์ต่อเด็กไปได้ตลอดชีวิต เพราะเด็กทุกคนจำเป็นต้องเก็บเกี่ยวประสบการณ์ เพื่อให้เข้าใจโลกใบนี้และเพื่อเติบโต เด็กต้องเรียนรู้สิ่งของต่างๆ รอบตัว รวมถึงผู้คนรอบข้าง เพื่อพัฒนาทักษะต่างๆ ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม สติปัญญา และจริยธรรม ซึ่งบทเรียนเหล่านั้น เด็กสามารถได้รับจากการเล่น “ของเล่น” และการเล่นของเล่นร่วมกับเพื่อนๆ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่111

โปรแกรมไฮสโคป

สำหรับนักการศึกษาเด็กปฐมวัยแล้ว แก่น (Core) ของโปรแกรม “มอนเตสซอรี่” อยู่ที่ชุดอุปกรณ์ (Material set) การเรียนรู้ ที่ช่วยส่งเสริมความคิดของ “มอนเตสซอรี่” ในเรื่องวิธีการซึ่งดีที่สุดที่เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ของเด็ก อุปกรณ์เหล่านี้ได้รับการออกแบบเพื่อฝึกฝนและใช้ประสาทสัมผัส (Sensory) ในการสนับสนุนการเรียนรู้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่110

โปรแกรมไฮสโคป

ในโปรแกรม “มอนเตสซอรี่” (Montessori) การตระเตรียมสภาพแวดล้อมจะมุ่งเน้นกิจกรรมการเคลื่อนไหว (Motor) ขั้นพื้นฐานที่ปฏิบัติอยู่ทุกวัน อาทิ การเดินจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่งอย่างมีระเบียบ (Orderly) การยกวัตถุ (อาทิ ถาด และเก้าอี้) [ในชั้นเรียน] การต้อนรับผู้มาเยือน การเรียนรู้ทักษะดูแลตนเอง และทำกิจกรรมอื่นๆ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่109

โปรแกรมไฮสโคป

วิธีการ “มอนเตสซอรี่” (Montessori) เป็นที่สนใจของบรรดาพ่อแม่และครู ด้วยเหตุผลที่การศึกษาในระบบนี้ ได้รับการยอมรับในเรื่องคุณภาพของโปรแกรมสำหรับเด็กเล็ก พ่อแม่ที่เฝ้าติดตามโปรแกรมนี้ ชื่นชอบในเรื่องความเป็นระเบียบ (Orderliness) การพึ่งพาตนเอง (Independence) ของเด็ก การเรียนรู้ที่เด็กกำหนดเอง (Self-directed) สภาพแวดล้อมที่สงบ และเด็กเป็นศูนย์กลางของกระบวนการเรียนรู้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่108

โปรแกรมไฮสโคป

การนำวิธีการ “ไฮสโคป” (High Scope) ไปปฏิบัติ มีประโยชน์หลายประการ ดังนี้

  • ทำให้ครูปฐมวัยมีวิธีใช้โปรแกรม บนพื้นฐานของนักรังสรรค์ (Constructivist) ที่มีรากเหง้าจากทฤษฎีรับรู้ (Cognitive) ของ ฌองเปียร์เจต์ (Jean Piaget) รวมทั้งแนวความคิดของจอห์น ดิวอี้ (John Dewey) และเลฟ ไวก็อตสกี้ (Lev Vygotsky)
  • ได้รับการวิจัยอย่างกว้างขวาง (Extensive) และทดสอบแล้วหลายครั้ง เพราะเป็นที่นิยมแพร่หลาย
  • มีเครือข่ายกว้างขวางในการจัดอบรมและให้การสนับสนุนโปรแกรม “ไฮสโคป” ทั่วประเทศ
  • ครูปฐมวัยในโปรแกรม “ไฮสโคป” เน้นหนักเรื่อง “สมรรถนะ” ทางร่างกาย สังคม และการรับรู้ ซึ่งมีความสำคัญสำหรับเด็กทุกคน แทนที่จะตอกย้ำข้อบกพร่องของเด็ก
  • อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

งานวิจัยชี้เด็กยุคนี้ติดผ้าอ้อมสำเร็จรูป-ตอนที่3

งานวิจัยชี้เด็กยุคนี้ติดผ้าอ้อมสำเร็จรูป

ประเด็นปัญหาที่ครอบครัวส่วนใหญ่ต้องเผชิญแทบทุกคืนคือ การปัสสาวะรดที่นอนซึ่งเป็นเรื่องปกติสำหรับเด็ก ซึ่งจะหายได้เองเมื่อเด็กโตขึ้น แพทย์ก็ยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของการปัสสาวะรดที่นอนและสาเหตุที่อาการนี้สามารถหายได้เอง โดยทั่วไปแล้ว การปัสสาวะรดที่นอนไม่ถือว่าเป็นสัญญาณของการเจ็บป่วยทั้งทางร่ายการและจิตใจแต่อย่างใด

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่107

โปรแกรมไฮสโคป

กิจวัตรประจำวันของหลักสูตร “ไฮสโคป” (High Scope) ประกอบด้วยลำดับ วางแผน-ลงมือปฏิบัติ-ทบทวน (Plan-do-review sequence) ซึ่งให้โอกาสเด็กนักเรียนแสดงออกถึงความตั้งใจในเรื่องกิจกรรม โดยมีครูปฐมวัยเกี่ยวข้องด้วยตลอดกระบวนการ ดังต่อไปนี้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

งานวิจัยชี้เด็กยุคนี้ติดผ้าอ้อมสำเร็จรูป-ตอนที่2

งานวิจัยชี้เด็กยุคนี้ติดผ้าอ้อมสำเร็จรูป

แน่นอนว่า การฝึกเข้าห้องน้ำนั้นนับเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิตทั้งของเด็กและพ่อแม่เลยทีเดียว ความใจเย็นเท่านั้นที่เป็นกุญแจสำคัญของความสำเร็จ และบางครั้งอาจต้องใช้ความใจเย็นมากกว่าที่คิดไว้เสียอีก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่106

โปรแกรมไฮสโคป

ในการจัดแจงชั้นเรียน (Classroom arrangement) ในโปรแกรม “ไฮสโคป” (High Scope) นั้น ครูปฐมวัยจะคัดเลือก “ศูนย์การเรียนรู้หรือมุมประสบการณ์” (Center of activities) โดยพิจารณาปัจจัยดังต่อไปนี้

  1. ความสนใจของเด็ก ตัวอย่างเช่น เด็กก่อนวัยเรียน [Pre-school] มักสนใจในบล็อก (Block) ศิลปะ และการดูแลบ้าน
  2. โอกาสเอื้ออำนวยการมีส่วนร่วมอย่างกระฉับกระเฉง (Active involvement) ในเรื่องต่อเนื่องกัน (Seriation) อาทิ ใหญ่ ใหญ่กว่า ใหญ่ที่สุด, จำนวน อาทิ การนับ, ความสัมพันธ์กับกาละ (Time) อาทิ ก่อน-หลัง, การแยกประเภท (Classification)อาทิ ความเหมือนกับความแตกต่าง, ความสัมพันธ์กับเทศะ (Space) อาทิ เกิน-ขาด, และพัฒนาการภาษา
  3. อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

งานวิจัยชี้เด็กยุคนี้ติดผ้าอ้อมสำเร็จรูป-ตอนที่1

งานวิจัยชี้เด็กยุคนี้ติดผ้าอ้อมสำเร็จรูป

ปัจจุบันนี้ ผ้าอ้อมสำเร็จรูปกลายเป็นสินค้าสำหรับเด็กยอดนิยมซึ่งเรามักจะเห็นตามชั้นวางของในซุปเปอร์มาร์เกต และไม่ได้มีเฉพาะผ้าอ้อมสำเร็จรูปสำหรับเด็กทารกที่นับเป็นของใช้จำเป็นเท่านั้น แต่กลับมีผ้าอ้อมสำเร็จรูปสำหรับเด็กวัยเตาะแตะและเด็กโตกว่านั้นวางขายอยู่ทั่วไป

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่105

โปรแกรมไฮสโคป

โปรแกรม “ไฮสโคป” (HighScope) สะท้อนถึงปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูปฐมวัยกับเด็ก โดยที่ครูช่วยเด็กให้บรรลุจุดมุ่ง หมายที่ได้รับการจัดลำดับตามพัฒนาการแล้ว ในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมให้เด็กรู้จักกำหนดจุดมุ่งหมายด้วยตนเอง ทำให้หลักสูตร “ไฮสโคป” แตกต่างจากรูปแบบการสอนโดยตรง (Direct instruction) โดยยึดครูเป็นศูนย์กลาง (Teacher center)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

วิธีโน้มน้าวเด็กที่ไม่ชอบกินผัก-ตอนที่2และตอนจบ

วิธีโน้มน้าวเด็กที่ไม่ชอบกินผัก

ต่อจากตอนที่แล้ว ผู้เขียนจะมาบอกวิธีการโน้มน้าวให้ลูกหันมากินผักต่อนะคะ

7. การทำน้ำผลไม้ปั่น เป็นวิธีที่สามารถซ่อนผักสีเขียวๆที่เด็กไม่ชอบได้แนบเนียนและอัศจรรย์มาก และลูกก็กินได้ง่ายขึ้น เช่น การปั่นผลไม้จำพวกเบอร์รี่ (Berries) และกล้วย ผสมกับผักโขม เติมสารอาหารพวกโปรตีน เช่น โยเกริ์ต หรือน้ำผลไม้ต่างๆ ลงไป หลังจากนั้นปั่นให้เข้ากัน จะได้เมนูที่มีคุณค่าทางอาหารสำหรับลูก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่104

โปรแกรมไฮสโคป

รูปแบบ (Model) เป็นแนวทางให้ครูปฐมวัยเกิดการสอน ความคิด และตัวอย่าง เราใช้รูปแบบเป็นแนวทางหลากหลายในชีวิตประจำวันของเรา เราทำตามรูปแบบของผู้อื่นที่เราศรัทธาและชื่นชม ตัวอย่างเช่น การยอมรับแฟชั่นจากรูปแบบในโฆษณา ในวงการปฐมวัยก็เช่นกัน ครูก็จำลองโปรแกรมตามรูปแบบที่ได้รับการยอมรับกันไปทั่ว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ครูปฐมวัย-พันธุ์ใหม่มืออาชีพ-ตอนที่103

คุณภาพการดูแลเด็ก

ครูปฐมวัย เรียนรู้ที่จะดัดแปลงการสอนไปตามความต้องการและวิถีการเรียนรู้ (Learning style) ของเด็กแต่ละคน และจัดการกับพฤติกรรมของเด็กในชั้นเรียนอย่างเหมาะสม ทักษะทั้งสองมีความสำคัญยิ่ง [และเกื้อหนุนต่อกัน]

ตัวอย่างของทักษะแรกก็คือ เด็กวัยเตาะแตะ (Toddler) เรียนรู้ผ่านการกระตุ้นประสาทสัมผัสของการรับรู้ (Cognitive sensory stimulation) แต่ต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย มีโอกาสมากมายในการสำรวจ และผู้ดูแลคอยให้การสนับสนุนในการมีส่วนร่วม แล้วยังต้องคำนึงถึงวิถีการเรียนรู้และปฏิสัมพันธ์ที่ไม่ซ้ำแบบใคร (Unique) ของเด็กแต่ละคน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน