ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่42

การทดลองไฟฟ้าสถิต

วงจรไฟฟ้า (Electric circuit) มีอยู่ทุกหนทุกแห่งในชีวิตประจำวันของเรา เมื่อเราเปิดไฟโต๊ะ (Desk lamp) มันจะสว่างขึ้น เนื่องจากการเชื่อมโยง (Connected) ไปสู่วงจรไฟฟ้า ด้วยเหตุผลเดียวกัน อุปกรณ์เผาไหม้ (Burner) ที่อยู่ในเตาไฟฟ้า (Electric stove) จะเริ่มร้อน และแดงฉานขึ้นเมื่อเราเปิดสวิตช์

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่41

ทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์

กลุ่มการวิจัย (Set of research) หนึ่ง เกี่ยวข้องกับการทำงานกับผู้ป่วยที่มีอาการร้ายแรง (Severe) ทางการแพทย์ ซึ่งส่งผลให้เกิดการเสื่อมถอย (Deterioration) ในอาณาบริเวณกลีบสมองส่วนหน้า (Frontal) และกลีบสมองส่วนขมับ (Temporal lobe) ผลที่ตามมาก็คือ ความทรงจำเสื่อม (Dementia) ในส่วนนี้เป็นโรคร้าย (Fatal) ที่ค่อยๆ บ่อนทำลายเปลือกสมองส่วนหน้าผาก (Prefrontal cortex) ซึ่งควบคุมการทำงานส่วนบริหาร (Executive function : EF) ในสมอง และจำกัด (Restrain) การทำงานของชีพจร (Impulse)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่41

การทดลองไฟฟ้าสถิต

ในฤดูหนาวที่แห้งแล้ง ลองให้เด็กทำการทดลอง (Experiment) ด้วยวัสดุที่เป็นหวีที่มีฟันซี่บางๆ (Fine-tooth comb) และกระดาษ 1 แผ่น แล้วหาคนที่มีเส้นผมยาวกว่า 5 นิ้ว มาอยู่ใกล้ๆ พร้อมทั้งการเข้าถึงก๊อกน้ำ (Water faucet) เราจะเริ่มต้นด้วยการให้เด็กฉีกกระดาษเป็นชิ้นส่วนเล็กๆ (Tiny piece) โดยมีความยาวและความกว้างแต่ละชิ้น ประมาณ ¼ นิ้ว รวบรวมเป็นกอง (Pile) วางอยู่บนโต๊ะ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่40

ทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์

ผลการวิจัยในปัจจุบัน พบสิ่งที่น่าประหลาดใจเกี่ยวกับกระบวนการสร้างสรรค์ (Creative process) อยู่ 2 ข้อ ข้อแรกคือ การตระหนักว่า หากเรายิ่งมุ่งเน้น (Focus) ในการแก้ปัญหาในงาน (Task) ใด เราจะยิ่งยากที่จะประสบความสำเร็จ ซึ่งตรงข้าม (Counter) กับความเชื่อที่มีมายาวนานว่า ยิ่งมีสมาธิจดจ่อ (Undivided attention) ต่อปัญหาใด ยิ่งอุทิศ (Devote) เวลาให้กับการแก้ปัญหานั้น จึงมีแนวโน้มที่จะค้นพบคำตอบ ดูเหมือนจะไม่ใช่กรณีที่เกิดขึ้นจริง เหตุผลหลักก็คือ เรายึดติด (Fixed) อยู่กับการประมวลข้อมูลที่อยู่ภายนอก (Outside) สมองมากเกินไป

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่40

ไฟฟ้าสถิต

ความไม่สมดุล (Imbalance) ระหว่างประจุไฟฟ้าขั้วบวกและประจุไฟฟ้าขั้วลบ เป็นสาเหตุให้วัตถุถูกบรรจุ (Charged) ไฟฟ้า วัตถุที่ห่อหุ้มด้วยฉนวน (Insulated) เท่านั้นที่จะถูกบรรจุไฟฟ้าได้ ตัวอย่างเช่น พลาสติก (Plastic) อะคริลิก (Acrylic) และยาง (Rubber) เป็นวัตถุที่ห้อหุ้มด้วยฉนวน ซึ่งสามารถถูกบรรจุไฟฟ้าได้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่39

ขั้นตอนการคิดสร้างสรรค์

ขั้นตอนการคิดสร้างสรรค์ (Stages of creative thinking) ได้รับการสรุปไว้เป็นอย่างดีโดยนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสชื่อ ฌัก อาดามาร์ (Jacques Hadamard) ซึ่งเขียนไว้ว่า ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน แม้ว่าเขาได้นำเสนอขั้นตอนเหล่านี้เมื่อกว่าครึ่งศตวรรษที่แล้ว การค้นพบจากการศึกษาในประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) สนับสนุนผลงานของเขามาก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่39

ไฟฟ้าสถิต

เราพึ่งพาอาศัยไฟฟ้า (Electricity) ในชีวิตประจำวันของเรามากขึ้นเรื่อยๆ จนเกือบจะเป็นไปไม่ได้ สำหรับมนุษย์ในโลกสมัยใหม่ (Modern) ที่จะดำรงชีพอยู่โดยปราศจากการใช้ไฟฟ้าแม้แต่วันเดียว ผู้คนส่วนมากตื่นขึ้นมาด้วยนาฬิกาปลุกที่เสียบไฟไว้ (Plugged) กับฝาผนัง หรือใช้ไฟจากแบตเตอรี่ (Battery-powered) บางคนอาจใช้แปรงสีฟันไฟฟ้าด้วย ซึ่งหมายถึงการเตรียมตัววันใหม่ที่เริ่มต้นด้วยการใช้ไฟฟ้า เมื่อสิ้นสุดวัน เขาจะใช้ไฟฟ้ามากกว่าที่คาดคิด (Imagine) ไว้ นอกจากนี้ เขาจะพบว่า ชิ้นส่วน (Parts) ไฟฟ้า และ วงจร (Circuit) ไฟฟ้า แตกต่างกันในความซับซ้อน (Complexity) แต่ก็มีบางส่วนที่ง่าย (Simple) ต่อการใช้เพียงอยู่แค่ปลายนิ้วมือ (Fingertip)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่38

ความคิดสร้างสรรค์

ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) คืออะไร? มีหนังสือมากมายในท้องตลาด ที่ว่าด้วยเรื่องนี้โดยเฉพาะ แม้จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ในบรรดาผู้ประพันธ์หนังสือเหล่านี้ แต่ก็มีมุมมอง (Perspective) ที่มีความคิดเห็นตรงกัน (Consensus) ใน 2-3 จุด

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่38

ความรวดเร็วของลูกโบวลิ่ง

ในการเล่นโบวลิ่ง (Bowling) มี “พลังโน้มถ่วง” (Gravity) ที่ดึงลูกโบวลิ่งลง แต่ก็มีพลังพื้น ที่รองรับพลังดัน (Push to support) ลูกโบวลิ่งขึ้น แต่ถ้าพื้นไม้ไม่แข็งพอ (อาทิ พื้นทำด้วยยางนิ่ม) พลังต้านก็อาจไม่สามารถดันลูกโบวลิ่งขึ้น โดยทั่วไปพลังโน้มถ่วงกับพลังต้านจากพื้นไม้จะมีความแข็งแกร่ง (Strength) เท่ากัน แต่อยู่ในทิศทางตรงกันข้าม

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่37

การปรับความคิดยึดมั่น

เด็กพัฒนาความรู้สึกใน “สมรรถนะของตนเอง” (Self-efficacy) ในฐานะผู้เรียนรู้ และมีแนวโน้มมากกว่าเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกัน (Peer) ที่มีความคิดยึดมั่นแบบตายตัว (Fixed mind-set) ในการ (1) เรียนรู้เพื่อผลประโยชน์ของการเรียนรู้ (2) อดรนทนสู้ (Persist) ท่ามกลางความยากลำบาก และ (3) ยอมรับเสียงสะท้อน ว่าเป็นกลไก (Mechanism) ของการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่37

พลังเฉี่ยยของน้ำแข็งก้อน

ขั้นตอนแรกคือ การนำเอาน้ำแข็งก้อน (Ice cube) ที่ทำด้วยน้ำองุ่นหรือน้ำทับทิม (Pomegranate) ออกจากช่องแช่เข็ง (Freezer) ในตู้เย็น แล้วปล่อยให้ละลาย (Thaw) สักเล็กน้อยในชาม ประมาณ 10 นาที เพื่อมิให้เลอะ (Stain) บนโต๊ะเคาน์เตอร์ในครัว ให้เด็กวางถาดโลหะ (Metal tray) บนพื้นผิวราบเรียบ (Flat surface)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่36

การปรับความคิดยึดมั่น

เนื่องจากเด็กฉลาด (Smart) มักไม่ต้องการทำงานหนัก จึงมักปฏิเสธ (Reject) งานที่ท้าทายเมื่อเผชิญกับงานที่ต้องอาศัยการทำงานอย่างจริงจัง (Serious) อันที่จริงเด็กฉลาด (Bright) ผู้มีความคิดยึดมั่นแบบตายตัว (Fixed mind-set) มักจะเลือกงานง่ายในชั้นเรียน และ [ถ้ามีสิทธิเลือก] จะลงเรียนวิชาที่ง่ายกว่า

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่36

กฎการอนุรักษ์พลังงาน

กฎการอนุรักษ์ (Law of conservation energy) กล่าวว่า พลังไม่อาจเกิดขึ้นจากความว่างเปล่า (Nothing) และไม่อาจอันตรธานเป็นความสูญเปล่า แต่พลังงานสามารถ “แปลงโฉม” (Transform) จากรูปแบบหนึ่งไปยังอีกรูปแบบหนึ่งได้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่35

ความคิดยึดมั่น

นักวิจัยส่วนมากเชื่อว่า ผู้คนเกิดมาพร้อมกับความคิดยึดมั่นแบบเติบโตได้ (Growth mindset) สมองของคนเราได้รับการออกแบบให้เก็บข้อมูลจากสภาพแวดล้อม แล้วรวมเป็นหนึ่งเดียว (Consolidate) เพื่อให้เจ้าของสมองสามารถตัดสินใจได้ในการดำรงชีวิตอยู่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่35

ติดตามลูกบอลที่กระดอน

ขั้นตอนต่อไปคือ การแขวนราวขึงม่านที่สามารถปรับสปริงได้ (Adjustable spring) บนทางเดินเหนือพื้นไม้หรือไวนิล (Vinyl) ประมาณ 1.5 เมตรจากพื้น แล้วช่วยเด็กตอกติดตะขอนอต (Screw hook) กับบอลยางแต่ละลูก จากนั้นตัดเชือกโดยแบ่งครึ่งออกเป็น 2 เส้น เส้นละ 1 เมตร แล้วผูกกับตะขอนอตของแต่ละลูก และผูกปลายเชือกแต่ละข้างกับราวขึงม่าน โดยให้มีช่วงห่าง (Space) ระหว่างเชือกทั้ง 2 เส้น พอสมควร

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่34

ความคิดยึดมั่น

ในบางโอกาส เมื่อเด็กได้รับการท้าทายด้วยงานที่ต้องอาศัยการคิดเชิงกระจาย (Divergent) ก็มักจะสะดุด เนื่องจากปราศจากความคุ้นเคย (Familiarity) กับประเภทของการท้าทายนี้ แต่เขาก็ตระหนัก (Recognize) อย่างรวดเร็วว่า การพยายามแก้ปัญหา คงจะใช้เวลาและความพยายาม (Effort) มาก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่34

ฟิสิกส์กับสิ่งล่องลอย

หลายคนคงเคยเล่นลูกบอลยาง (Rubber ball) ที่เหมาะกับฝ่ามือ (Fist) ซึ่งกระดอน (Bounce) ขึ้นสูงเมื่อเราขว้างปาไปที่พื้น คำถามที่ชวนสงสัยก็คือ บอลยางกระดอนได้ทุกลูกหรือ? นอกจากความสนุกสนานแล้ว เราได้เรียนรู้อะไรจากการกระดอน? การทดลองต่อไปนี้ จะช่วยตอบคำถามดังกล่าวได้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่33

วิจัยการคิดเชิงกระจาย

ประจักษ์หลักฐาน (Evidence) เพิ่มเติม ของการปรับไปตามประสบการณ์ (Plasticity) ของสมอง และการฝึกอบรมทางดนตรี จากการศึกษาบรรดาเด็กอายุ 6 ขวบ ที่ไม่เคยได้รับการสอนดนตรีมาก่อน กลุ่มหนึ่งประกอบด้วยเด็ก 15 คน ที่ได้รับการสอนส่วนตัว (Private) ครั้งละครึ่งชั่วโมงทุกสัปดาห์ เป็นเวลา 15 เดือน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่33

ฟิสิกส์กับสิ่งล่องลอย

เป็นที่รับรู้กัน (Established) แล้วว่า พลังโน้มถ่วง (Force of gravity) ดึงกระดาษให้ตกลงสู่พื้นดิน แต่ในขณะที่กระดาษกำลังตกลงสู่พื้นดิน ก็มีอีกพลังหนึ่งที่แสดงบทบาทสำคัญ (Come into play) พลังนั้นคือ พลังของอากาศที่ผลักดันขึ้น โดยต้านทุกๆ ส่วนของพื้นผิวกระดาษ ซึ่งเป็นพลังเดียวกันที่ผลักดันขึ้นในการต้านร่มชูชีพ (Parachute) ของนักกระโดดร่ม (Sky-diver)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่32

วิจัยการคิดเชิงกระจาย

มักจะมีคำถามว่า การคิดเชิงกระจาย (Divergent) นั้น เปลี่ยนแปลงโครงสร้างของสมอง (Brain structure) จริงหรือ? คำตอบดูเหมือน (Apparently) จะใช่ ประจักษ์หลักฐาน (Evidence) แรก มาจากการศึกษาบรรดานักดนตรี ดังตัวอย่างในการศึกษาหนึ่ง ที่มีการฉายแสงสมอง (Brain imaging) ของนักดนตรีมืออาชีพ (Professional musician) จำนมวน 30 คน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน