ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่59

ตัวอย่างบทเรียน STEAM์

ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างบทเรียน STEAM ที่ 2 ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 วิชาคณิตศาสตร์ ในโครงงานการเคลื่อนไหวทางร่างกาย (Bodily Kinesthetic Project) อันเป็นแนวความคิดของแผนบทเรียน (Lesson plan concept) ภายใต้ชื่อ “เต้นรำออกไปนอกโลกใบนี้” (Dancing out of this World) โครงงานนี้กำหนดให้นักเรียนศึกษาเรื่องระบบสุริยะจักรวาล (Solar system) นอกจากนี้ เด็กยังเรียนรู้เกี่ยวกับลักษณะพิเศษ (Characteristics) ของดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ (Planet) ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์น้อย (Asteroid) และดาวหาง (Comet) พร้อมทั้งตำแหน่ง (Placement) ของมันในดาราจักร (Galaxy) หรือทางช้างเผือก (Milky way) ในจักรวาลของเรา

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่59

จากแม่เหล็กไฟฟ้าสู่มอเตอร์

ผู้ค้นพบแม่เหล็กไฟฟ้า (Electro-magnet) คือ นักฟิสิกส์ชาวเดนมาร์ก ชื่อ ฮันส์ คริสเตียน เออร์สเต็ด (Hans Christian Oersted) ในปี พ.ศ. 2363 เขากำลังสาธิต ระหว่างบรรยายเรื่องไฟฟ้า โดยเชื่อมโยงเส้นลวดกับแบตเตอรี่ แล้วสังเกตเห็นการดีดกลับ (Deflect) ของเข็มของเข็มทิศ เป็นการค้นพบโดยบังเอิญ (Accident) เหมือนหลายๆ กรณีในวงการวิทยาศาสตร์

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่58

ตัวอย่างบทเรียน STEAM์

ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างบทเรียน STEAM แรก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ในวิชาวิทยาศาสตร์ แขนงชีววิทยา (Biology) หัวข้อการปลูกกล้าไม้ [หรือต้นอ่อน] (Seedling) ในสวน ซึ่งได้รับการนำไปปฏิบัติอย่างสัมฤทธิ์ผลในหลายโรงเรียน โดยได้รวม (Incorporate) คณิตศาสตร์ (การวัดแปลงในสวน) วิศวกรรม (การออกแบบกรอบร่าง [Layout design]) เทคโนโลยี (การค้นหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต) และกิจกรรมที่สัมพันธ์กับศิลปะผ่านการสร้างมโนภาพ (Visualization)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่58

ไฟฟ้ากับอำนาจแม่เหล็ก

ในการทดลองไฟฟ้ากับแม่เหล็ก ให้เด็กวางเข็มทิศบนโต๊ะใกล้หลอดไฟ บอกให้เด็กวางสายไฟปลายหลวม (Loose) บนเข็มทิศ ช่วยเด็กในการจัดแนว (Line up) เส้นลวดปลายหลวม ให้ขนาน (Parallel) พอดี (Exactly) กับเข็มของเข็มทิศ เมื่อปลายหลวมของเส้นลวด และเข็มของเข็มทิศอยู่ในแนวเดียวกัน (Alignment) ให้เด็กใช้เทปใสพันเส้นลวดให้เชื่อมต่อกับเข็มของเข็มทิศ แล้วให้เด็กติดเทปไฟฟ้าให้ทั้งเส้นลวดและเข็มทิศยึดติดอยู่กับโต๊ะ เพื่อมิให้มีการเคลื่อนไหว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องดอกมะลิ

สอนลูกเรื่องดอกมะลิ

การสอนลูกเรื่องดอกมะลิ (Teaching children about Jasmine) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยมีความรู้เกี่ยวกับดอกไม้สีขาวชนิดหนึ่ง มีกลิ่นหอม เรียกว่า ดอกมะลิ คนไทยนิยมนำมาลอยน้ำดื่มให้ชื่นใจ ใช้เป็นสมุนไพร และใช้ร้อยมาลัยเพื่อบูชาพระ มาลัยคล้องคอ มาลัยล้อมมวยผม มาลัยคล้องมือที่มอบให้กับผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ เพราะเชื่อว่าเป็นดอกไม้มงคล การจัดกิจกรรมเรื่องดอกมะลิให้แก่เด็กสอดคล้องกับสาระการเรียนรู้เรื่องธรรมชาติรอบตัว ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยพุทธศักราช 2546

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่57

คำถามคาใจครู STEM

คำถามที่ 6 : บูรณาการศิลปะจะกระทบคะแนนสอบของนักเรียน STEM ไหม?

ดูเหมือนนี่จะเป็นคำถามแรกสำหรับทุกครั้งที่มีสิ่งใหม่ๆ เกิดขึ้นในโรงเรียน ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมใหม่ หรือกิจกรรมใหม่ หรือการเปลี่ยนแปลงตารางเรียน การวิจัยหลายครั้งเกี่ยวกับวิธีการที่สมองเรียนรู้และการวางแผนบทเรียนที่ชาญฉลาดของครูสอน STEM ซึ่งอุทิศให้กับนักเรียนคือ กุญแจสำคัญต่อการเรียนรู้ทุกประเภท

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่57

แม่เหล็ก

ปรากฏการณ์ (Phenomenon) บางอย่างในธรรมชาติ ไม่ได้เกิดขึ้นตามลำพัง โดยปราศจากการเกิดขึ้นของบางอย่างในเวลาเดียว อันเป็นผลที่เกี่ยวข้องกัน (Associated effect) ตัวอย่างเช่น ทุกๆ ครั้งที่ดวงอาทิตย์ขึ้นเหนือขอบฟ้า (Horizon) ทางทิศตะวันออก จะปรากฏแสงสว่างไปทั่วอย่างอัตโนมัติ เป็นผลที่เกี่ยวข้องกัน เนื่องจากเป็นธรรมชาติของดวงอาทิตย์ที่จะส่องแสงสว่าง (Illuminate) ไฟฟ้ากับแม่เหล็กก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง เมื่อเรามีไฟฟ้าเคลื่อนที่ไปตามสาย (Wire) ผลกระทบของแม่เหล็กจะแสดงขึ้นทันที ทั้งสองเหมือนคู่แฝดที่ไม่สามารถแยกออกจากกัน ดังนั้น คำถามจึงมีอยู่ว่า เราจะเห็นและสังเกตปรากฏการณ์เช่นนี้ได้อย่างไร และจะมีประโยชน์ในการประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างไร?

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่56

คำถามคาใจครู STEM

คำถามที่ 5 : ฉันจะจัดตารางการสอนให้บูรณาการศิลปะได้อย่างไร?

การจัดหาเวลาดูเหมือนจะเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ คล้ายคลึงกับเนื้อหาบทกวี (Poetically lyrical) ที่ว่า “จะสร้างเวลาขึ้นจากเวลาที่ไม่มีได้อย่างไร?” (Creating time out of no time)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่56

แม่เหล็ก

ก่อนตอบคำถาม ลองทวนความทรงจำของเด็กว่า ขั้วเหนือของแม่เหล็กถูกดูดไปยังขั้วใต้ของแม่เหล็ก เนื่องจากขั้วเหนือของแม่เหล็กของเข็มในเข็มทิศ ชี้ไปที่ขั้วเหนือทางภูมิศาสตร์ เข็มในเข็มทิศคงต้องถูกดูดโดยขั้วใต้ของแม่เหล็ก ดังนั้น ขั้วเหนือของภูมิศาสตร์ ต้องเป็นขั้วใต้ของแม่เหล็ก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่55

คำถามคาใจครู STEM

คำถามที่ 4 : เป็นไปได้ไหมที่ ครูสอน STEM คิดเหมือนศิลปิน และศิลปินคิดเหมือนครูสอน STEM?

เป็นที่ยอมรับกัน (Acknowledge) ว่า ความพยายามปรับ (Adapt) บทเรียน STEM ให้รวม (Incorporate) กิจกรรมที่สัมพันธ์กับศิลปะเป็นความเสี่ยง (Risk) ครูประถมศึกษามักได้รับการพร่ำบอกในสิ่งที่สอน วิธีการลงรายละเอียด (Micro-manage) นี้มักทำลายความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) ของครู

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องกบ

การสอนลูกเรื่องกบ

การสอนลูกเรื่องกบ (Teaching children about frog) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยมีความรู้เกี่ยวกับสัตว์สี่เท้าสะเทินน้ำสะเทินบก (หรือที่มักเรียกว่า สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ) ในวงศ์ Ranidae ไม่มีหาง ตีนแบนมีหนังติดเป็นพืด กระโดดได้ไกล ดำน้ำ ว่ายน้ำได้เร็ว มักวางไข่ในน้ำ เมื่อยังเป็นตัวอ่อนจะอยู่ในน้ำ มีหางเรียกว่า ลูกอ๊อด ภายหลังจึงงอกขา หางหดหายไป แล้วขึ้นอาศัยบนบก หน้าแล้งอยู่แต่ในรู กบเป็นเรื่องสัตว์ที่น่ารู้น่าสนใจสำหรับเด็ก เนื่องจากเป็นสัตว์ที่เด็กเห็นอยู่บ่อยๆ โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องกบจึงสอดคล้องกับสาระที่ควรเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติรอบตัว ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย เพื่อให้เด็กได้รู้จักประเภท ลักษณะ ที่อยู่อาศัย การดำรงชีวิต และประโยชน์ของสัตว์ ตลอดจนการเลี้ยงดู และการอนุรักษ์สัตว์ การรู้จักชีวิตสัตว์ นอกจากเด็กจะได้รู้ธรรมชาติของกบแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมให้เด็กเกิดคุณธรรม จริยธรรมด้านความเมตตากรุณา ซึ่งมีผลต่อการเจริญทางด้านจิตใจและอารมณ์ของเด็กด้วย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่55

แม่เหล็ก

ในการทดลองเรื่องแม่เหล็ก ให้เด็กจับหัวเข็มหมุดด้านขวา แล้วแกว่งไกว (Stroke) เข็มหมุดจากหัว (Head) ถึงปลาย (Tip) โดยจ่อใกล้ด้าน S หรือทิศใต้ของแท่งแม่เหล็ก ในลักษณะเดียวกับก่อนหน้านี้ แล้ววางเข็มหมุดบนโต๊ะไปทางขวาของเขา จากนั้นบอกให้เด็กหยิบ (Pick up) เข็มเย็บผ้า

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่54

คำถามคาใจครู STEM

คำถามที่ 3 : มีความแตกต่างกันไหมระหว่างศิลปินกับครูสอนศิลปะ?

คำแนะนำที่ควรได้รับการพิจารณาก็คือ การนำศิลปินมืออาชีพ (Professional artist) เข้ามาในชั้นเรียน เพื่อเขาจะได้ใช้ความเชี่ยวชาญ (Expertise) ในการเพิ่มพูน (Enhance) แนวความคิดของ STEM ศิลปินเหล่านี้ควรได้รับเชิญเป็นประจำและสร้างความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นกับโรงเรียน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่54

แม่เหล็ก

คำถามให้เด็กคิดก็คือ ขั้วแม่เหล็กมีปฏิกิริยา (Behave) อย่างไรเมื่ออยู่ใกล้กัน? และเมื่อเขาใช้เข็มทิศ (Compass) ในการค้นหาทิศเหนือ เข็มของมันจะชี้ไปทิศเหนือของโลก หรือทิศใต้ของโลก? และขั้วแม่เหล็กโลก (Magnetic poles) สัมพันธ์กับขั้วภูมิศาสตร์โลก (Geographical poles) อย่างไร?

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่53

คำถามคาใจครู STEM

คำถามที่ 2 : แล้วเรื่องบูรณาการของศิลปะกับศิลปะเพื่อศิลปะจริงๆ ล่ะ?

ถ้าครูชอบชมภาพยนตร์ ก็คงจะคุ้นเคยสัญลักษณ์ (Logo) ของค่ายหนัง “เมโทร สิงโตเห่า” (MGM Studio) ออกจากวงกลม ตอนต้นเมื่อหนังเริ่มฉาย หากเป็นคนช่างสังเกต จะพบวลี “Ars Gratia Artis” ซึ่งเป็นภาษาละติน (Latin) แปลว่า “ศิลปะ เพื่อความเป็นเลิศทางศิลปะ (Art for art’s sake)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่53

แม่เหล็ก

ให้เด็กทดลองโดยมีวัสดุดังนี้ - เข็มเย็บผ้า (Sewing needle) ที่มีคุณสมบัติของแม่เหล็ก (Magnetized) 1 เล่ม เข็มหมุด (Straight pin) หลายเล่ม แท่งจุดไฟ (Wand lighter) เหมือนที่ใช้ในการจุดเตา และคีม (Pliers)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สอนลูกเรื่องรุ้งกินน้ำ

สอนลูกเรื่องรุ้งกินน้ำ

การสอนลูกเรื่องรุ้งกินน้ำ (Teaching Children about Rainbow) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้แก่เด็กปฐมวัยได้รู้ และเข้าใจเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นหลังจากฝนตก เพราะในท้องฟ้ามีละอองน้ำ หรือหยดน้ำเล็กๆ จำนวนมากลอยอยู่ในอากาศ เมื่อแสงอาทิตย์ส่องต้องละอองน้ำจึงเกิดการหักเหขึ้น เป็นแถบสีบนท้องฟ้า ที่เราเห็นโดยทั่วไปมี 7 สี ประกอบด้วยม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด และแดง เรียงตามลำดับจากขอบในสุดไปสู่ขอบนอกสุด การเรียนรู้เรื่องรุ้งกินน้ำจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เพราะเป็นเรื่องที่เด็กได้เห็นรุ้งกินน้ำจากชีวิตจริงของเขา และมีความสอดคล้องกับเรื่องธรรมชาติรอบตัว ซึ่งเป็นสาระหนึ่งในหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 ที่ครูและพ่อแม่ผู้ปกครองสมควรได้จัดกิจกรรมให้แก่เด็กปฐมวัยเป็นอย่างยิ่ง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่52

คำถามคาใจครู STEM

คำถามที่ 1 : ฉันจะทำอย่างไร ถ้าฉันไม่ใช่ศิลปิน และไม่ใช่นักสร้างสรรค์?

หนึ่งในจำนวนเสียงสะท้อน (Feedback) ที่ได้รับจากครูทุกระดับชั้น (Grade) ก็คือ เขาไม่เคยคิดว่าตนเองมี “หัวศิลป์” (Artistic) ไม่ว่าในวิถีทางใด และลำพังการคิดถึงความจำเป็นที่ต้องสร้างสรรค์ศิลปะ [ที่เลยเถิดไปกว่าคำว่า “ระบายสี” (Coloring) ในชั้นเรียน] ก็เป็นสิ่งที่น่าสะพรึงกลัว (Intimidating) อยู่แล้ว

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่52

แม่เหล็ก

เราคงเคยเล่นแม่เหล็ก (Magnet) มาก่อนในช่วงหนึ่งของชีวิต โดยเฉพาะช่วงที่เป็นเด็ก และเห็นว่าวัตถุโลหะ (Metal object) อะไรที่แม่เหล็กสามารถดึงดูดมา แต่สิ่งที่สนุกมากว่าการเล่นแม่เหล็กก็คือ การสร้าง (Create) แม่เหล็กขึ้น ซึ่งมิได้ซับซ้อน (Uncomplicated) อย่างน่าประหลาดใจ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่51

ขอบเขตของศิลปะ

นอกจากนี้ ขอบเขตของศิลปะยังครอบคลุมไปอีก 2 สาขาวิชา อันได้แก่ . . .

การเขียนเชิงสร้างสรรค์ (Creative writing)

  • การเขียนหลากหลายประเภท
  • การอ่าน (Reading) อันได้แก่ (1) การอ่านกวีนิพนธ์ด้วยเสียงดัง (Poetry slam) (2) การอ่านเป็นจังหวะ (Rap) และการอ่านสันทนา (Coffee house)
  • การฟัง / การชื่นชม (Listening / appreciation)
  • เทคโนโลยี อาทิ การแปล (Translation)
อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน