ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่42

ความคิดสร้างสรรค์ในประวัติศาสตร์

อีเลียส ฮาว (Elias Howe) นักประดิษฐ์ (Inventor) ชาวอเมริกัน ผู้บุกเบิกจักรเย็บผ้า (Sewing machine) ในปี พ.ศ. 2388 เขาได้ความคิดเกี่ยวกับเครื่องจักรดังกล่าว หลังจากตื่นจากความฝันที่เขาถูกคนป่ากินเนื้อมนุษย์ (Cannibal) จับตัวไป แล้วถูกผลักเข้าไปในหม้อต้ม (Pot) ด้วยหอก (Spears) ที่มีรูบนยอด (Tip) แต่มิใช่ปลาย (End) พร้อมเข็มเย็บ (Sewing needle) เขาสะดุ้งตื่นตอนตี 4 ของเช้าวันนั้น ลุกจากเตียงนอนแล้วรีบไปที่ห้องเครื่อง (Workshop) และเมื่อเวลา 9.00 น. ของเช้าวันนั้นเอง เข็มพร้อมรู (Needle eye) ที่ปลาย ก็เริ่มเป็นรูปแบบอย่างหยาบ (Rudely modeled) หลังจากนั้น ก็เป็นเรื่องง่ายดาย

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่42

การทดลองไฟฟ้าสถิต

วงจรไฟฟ้า (Electric circuit) มีอยู่ทุกหนทุกแห่งในชีวิตประจำวันของเรา เมื่อเราเปิดไฟโต๊ะ (Desk lamp) มันจะสว่างขึ้น เนื่องจากการเชื่อมโยง (Connected) ไปสู่วงจรไฟฟ้า ด้วยเหตุผลเดียวกัน อุปกรณ์เผาไหม้ (Burner) ที่อยู่ในเตาไฟฟ้า (Electric stove) จะเริ่มร้อน และแดงฉานขึ้นเมื่อเราเปิดสวิตช์

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่41

ทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์

กลุ่มการวิจัย (Set of research) หนึ่ง เกี่ยวข้องกับการทำงานกับผู้ป่วยที่มีอาการร้ายแรง (Severe) ทางการแพทย์ ซึ่งส่งผลให้เกิดการเสื่อมถอย (Deterioration) ในอาณาบริเวณกลีบสมองส่วนหน้า (Frontal) และกลีบสมองส่วนขมับ (Temporal lobe) ผลที่ตามมาก็คือ ความทรงจำเสื่อม (Dementia) ในส่วนนี้เป็นโรคร้าย (Fatal) ที่ค่อยๆ บ่อนทำลายเปลือกสมองส่วนหน้าผาก (Prefrontal cortex) ซึ่งควบคุมการทำงานส่วนบริหาร (Executive function : EF) ในสมอง และจำกัด (Restrain) การทำงานของชีพจร (Impulse)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่41

การทดลองไฟฟ้าสถิต

ในฤดูหนาวที่แห้งแล้ง ลองให้เด็กทำการทดลอง (Experiment) ด้วยวัสดุที่เป็นหวีที่มีฟันซี่บางๆ (Fine-tooth comb) และกระดาษ 1 แผ่น แล้วหาคนที่มีเส้นผมยาวกว่า 5 นิ้ว มาอยู่ใกล้ๆ พร้อมทั้งการเข้าถึงก๊อกน้ำ (Water faucet) เราจะเริ่มต้นด้วยการให้เด็กฉีกกระดาษเป็นชิ้นส่วนเล็กๆ (Tiny piece) โดยมีความยาวและความกว้างแต่ละชิ้น ประมาณ ¼ นิ้ว รวบรวมเป็นกอง (Pile) วางอยู่บนโต๊ะ

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่40

ทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์

ผลการวิจัยในปัจจุบัน พบสิ่งที่น่าประหลาดใจเกี่ยวกับกระบวนการสร้างสรรค์ (Creative process) อยู่ 2 ข้อ ข้อแรกคือ การตระหนักว่า หากเรายิ่งมุ่งเน้น (Focus) ในการแก้ปัญหาในงาน (Task) ใด เราจะยิ่งยากที่จะประสบความสำเร็จ ซึ่งตรงข้าม (Counter) กับความเชื่อที่มีมายาวนานว่า ยิ่งมีสมาธิจดจ่อ (Undivided attention) ต่อปัญหาใด ยิ่งอุทิศ (Devote) เวลาให้กับการแก้ปัญหานั้น จึงมีแนวโน้มที่จะค้นพบคำตอบ ดูเหมือนจะไม่ใช่กรณีที่เกิดขึ้นจริง เหตุผลหลักก็คือ เรายึดติด (Fixed) อยู่กับการประมวลข้อมูลที่อยู่ภายนอก (Outside) สมองมากเกินไป

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่40

ไฟฟ้าสถิต

ความไม่สมดุล (Imbalance) ระหว่างประจุไฟฟ้าขั้วบวกและประจุไฟฟ้าขั้วลบ เป็นสาเหตุให้วัตถุถูกบรรจุ (Charged) ไฟฟ้า วัตถุที่ห่อหุ้มด้วยฉนวน (Insulated) เท่านั้นที่จะถูกบรรจุไฟฟ้าได้ ตัวอย่างเช่น พลาสติก (Plastic) อะคริลิก (Acrylic) และยาง (Rubber) เป็นวัตถุที่ห้อหุ้มด้วยฉนวน ซึ่งสามารถถูกบรรจุไฟฟ้าได้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่39

ขั้นตอนการคิดสร้างสรรค์

ขั้นตอนการคิดสร้างสรรค์ (Stages of creative thinking) ได้รับการสรุปไว้เป็นอย่างดีโดยนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสชื่อ ฌัก อาดามาร์ (Jacques Hadamard) ซึ่งเขียนไว้ว่า ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน แม้ว่าเขาได้นำเสนอขั้นตอนเหล่านี้เมื่อกว่าครึ่งศตวรรษที่แล้ว การค้นพบจากการศึกษาในประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) สนับสนุนผลงานของเขามาก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่39

ไฟฟ้าสถิต

เราพึ่งพาอาศัยไฟฟ้า (Electricity) ในชีวิตประจำวันของเรามากขึ้นเรื่อยๆ จนเกือบจะเป็นไปไม่ได้ สำหรับมนุษย์ในโลกสมัยใหม่ (Modern) ที่จะดำรงชีพอยู่โดยปราศจากการใช้ไฟฟ้าแม้แต่วันเดียว ผู้คนส่วนมากตื่นขึ้นมาด้วยนาฬิกาปลุกที่เสียบไฟไว้ (Plugged) กับฝาผนัง หรือใช้ไฟจากแบตเตอรี่ (Battery-powered) บางคนอาจใช้แปรงสีฟันไฟฟ้าด้วย ซึ่งหมายถึงการเตรียมตัววันใหม่ที่เริ่มต้นด้วยการใช้ไฟฟ้า เมื่อสิ้นสุดวัน เขาจะใช้ไฟฟ้ามากกว่าที่คาดคิด (Imagine) ไว้ นอกจากนี้ เขาจะพบว่า ชิ้นส่วน (Parts) ไฟฟ้า และ วงจร (Circuit) ไฟฟ้า แตกต่างกันในความซับซ้อน (Complexity) แต่ก็มีบางส่วนที่ง่าย (Simple) ต่อการใช้เพียงอยู่แค่ปลายนิ้วมือ (Fingertip)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่38

ความคิดสร้างสรรค์

ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) คืออะไร? มีหนังสือมากมายในท้องตลาด ที่ว่าด้วยเรื่องนี้โดยเฉพาะ แม้จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ในบรรดาผู้ประพันธ์หนังสือเหล่านี้ แต่ก็มีมุมมอง (Perspective) ที่มีความคิดเห็นตรงกัน (Consensus) ใน 2-3 จุด

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่38

ความรวดเร็วของลูกโบวลิ่ง

ในการเล่นโบวลิ่ง (Bowling) มี “พลังโน้มถ่วง” (Gravity) ที่ดึงลูกโบวลิ่งลง แต่ก็มีพลังพื้น ที่รองรับพลังดัน (Push to support) ลูกโบวลิ่งขึ้น แต่ถ้าพื้นไม้ไม่แข็งพอ (อาทิ พื้นทำด้วยยางนิ่ม) พลังต้านก็อาจไม่สามารถดันลูกโบวลิ่งขึ้น โดยทั่วไปพลังโน้มถ่วงกับพลังต้านจากพื้นไม้จะมีความแข็งแกร่ง (Strength) เท่ากัน แต่อยู่ในทิศทางตรงกันข้าม

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่37

การปรับความคิดยึดมั่น

เด็กพัฒนาความรู้สึกใน “สมรรถนะของตนเอง” (Self-efficacy) ในฐานะผู้เรียนรู้ และมีแนวโน้มมากกว่าเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกัน (Peer) ที่มีความคิดยึดมั่นแบบตายตัว (Fixed mind-set) ในการ (1) เรียนรู้เพื่อผลประโยชน์ของการเรียนรู้ (2) อดรนทนสู้ (Persist) ท่ามกลางความยากลำบาก และ (3) ยอมรับเสียงสะท้อน ว่าเป็นกลไก (Mechanism) ของการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่37

พลังเฉี่ยยของน้ำแข็งก้อน

ขั้นตอนแรกคือ การนำเอาน้ำแข็งก้อน (Ice cube) ที่ทำด้วยน้ำองุ่นหรือน้ำทับทิม (Pomegranate) ออกจากช่องแช่เข็ง (Freezer) ในตู้เย็น แล้วปล่อยให้ละลาย (Thaw) สักเล็กน้อยในชาม ประมาณ 10 นาที เพื่อมิให้เลอะ (Stain) บนโต๊ะเคาน์เตอร์ในครัว ให้เด็กวางถาดโลหะ (Metal tray) บนพื้นผิวราบเรียบ (Flat surface)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่36

การปรับความคิดยึดมั่น

เนื่องจากเด็กฉลาด (Smart) มักไม่ต้องการทำงานหนัก จึงมักปฏิเสธ (Reject) งานที่ท้าทายเมื่อเผชิญกับงานที่ต้องอาศัยการทำงานอย่างจริงจัง (Serious) อันที่จริงเด็กฉลาด (Bright) ผู้มีความคิดยึดมั่นแบบตายตัว (Fixed mind-set) มักจะเลือกงานง่ายในชั้นเรียน และ [ถ้ามีสิทธิเลือก] จะลงเรียนวิชาที่ง่ายกว่า

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่36

กฎการอนุรักษ์พลังงาน

กฎการอนุรักษ์ (Law of conservation energy) กล่าวว่า พลังไม่อาจเกิดขึ้นจากความว่างเปล่า (Nothing) และไม่อาจอันตรธานเป็นความสูญเปล่า แต่พลังงานสามารถ “แปลงโฉม” (Transform) จากรูปแบบหนึ่งไปยังอีกรูปแบบหนึ่งได้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่35

ความคิดยึดมั่น

นักวิจัยส่วนมากเชื่อว่า ผู้คนเกิดมาพร้อมกับความคิดยึดมั่นแบบเติบโตได้ (Growth mindset) สมองของคนเราได้รับการออกแบบให้เก็บข้อมูลจากสภาพแวดล้อม แล้วรวมเป็นหนึ่งเดียว (Consolidate) เพื่อให้เจ้าของสมองสามารถตัดสินใจได้ในการดำรงชีวิตอยู่

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่35

ติดตามลูกบอลที่กระดอน

ขั้นตอนต่อไปคือ การแขวนราวขึงม่านที่สามารถปรับสปริงได้ (Adjustable spring) บนทางเดินเหนือพื้นไม้หรือไวนิล (Vinyl) ประมาณ 1.5 เมตรจากพื้น แล้วช่วยเด็กตอกติดตะขอนอต (Screw hook) กับบอลยางแต่ละลูก จากนั้นตัดเชือกโดยแบ่งครึ่งออกเป็น 2 เส้น เส้นละ 1 เมตร แล้วผูกกับตะขอนอตของแต่ละลูก และผูกปลายเชือกแต่ละข้างกับราวขึงม่าน โดยให้มีช่วงห่าง (Space) ระหว่างเชือกทั้ง 2 เส้น พอสมควร

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่34

ความคิดยึดมั่น

ในบางโอกาส เมื่อเด็กได้รับการท้าทายด้วยงานที่ต้องอาศัยการคิดเชิงกระจาย (Divergent) ก็มักจะสะดุด เนื่องจากปราศจากความคุ้นเคย (Familiarity) กับประเภทของการท้าทายนี้ แต่เขาก็ตระหนัก (Recognize) อย่างรวดเร็วว่า การพยายามแก้ปัญหา คงจะใช้เวลาและความพยายาม (Effort) มาก

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่34

ฟิสิกส์กับสิ่งล่องลอย

หลายคนคงเคยเล่นลูกบอลยาง (Rubber ball) ที่เหมาะกับฝ่ามือ (Fist) ซึ่งกระดอน (Bounce) ขึ้นสูงเมื่อเราขว้างปาไปที่พื้น คำถามที่ชวนสงสัยก็คือ บอลยางกระดอนได้ทุกลูกหรือ? นอกจากความสนุกสนานแล้ว เราได้เรียนรู้อะไรจากการกระดอน? การทดลองต่อไปนี้ จะช่วยตอบคำถามดังกล่าวได้

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEAM-ตอนที่33

วิจัยการคิดเชิงกระจาย

ประจักษ์หลักฐาน (Evidence) เพิ่มเติม ของการปรับไปตามประสบการณ์ (Plasticity) ของสมอง และการฝึกอบรมทางดนตรี จากการศึกษาบรรดาเด็กอายุ 6 ขวบ ที่ไม่เคยได้รับการสอนดนตรีมาก่อน กลุ่มหนึ่งประกอบด้วยเด็ก 15 คน ที่ได้รับการสอนส่วนตัว (Private) ครั้งละครึ่งชั่วโมงทุกสัปดาห์ เป็นเวลา 15 เดือน

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

ชั้นเรียนประถม-ประสมศาสตร์ประสานศิลป์-STEM-ตอนที่33

ฟิสิกส์กับสิ่งล่องลอย

เป็นที่รับรู้กัน (Established) แล้วว่า พลังโน้มถ่วง (Force of gravity) ดึงกระดาษให้ตกลงสู่พื้นดิน แต่ในขณะที่กระดาษกำลังตกลงสู่พื้นดิน ก็มีอีกพลังหนึ่งที่แสดงบทบาทสำคัญ (Come into play) พลังนั้นคือ พลังของอากาศที่ผลักดันขึ้น โดยต้านทุกๆ ส่วนของพื้นผิวกระดาษ ซึ่งเป็นพลังเดียวกันที่ผลักดันขึ้นในการต้านร่มชูชีพ (Parachute) ของนักกระโดดร่ม (Sky-diver)

อ่านเนื้อหาทั้งหมด | แบ่งปันบน Facebook

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน