หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 162 : จุดประสงค์ของการสังเกต

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


จุดประสงค์ของการสังเกต

ครูปฐมวัยที่มีการสังเกตอย่างเป็นระบบ (Systematic) ตามที่วางแผนไว้ล่วงหน้าอย่างถี่ถ้วน จะอยู่ในสถานะที่ “มองเห็น” สิ่งที่เด็กชอบ รวมทั้งสิ่งที่เขารู้ และสามารถทำได้ อย่างไรก็ตาม ความสำคัญของพฤติกรรม อาจเล็ดลอดสายตาไปได้ หากการสังเกตเกิดขึ้นอย่างผิวเผิน ไม่เป็นระบบ

เพื่อให้การสังเกตเป็นไปอย่างมีความหมาย (Meaningful) ครูปฐมวัยพึงตระหนักถึงจุดประสงค์ ดังต่อไปนี้

  • กำหนดพัฒนการของเด็กในด้านการรับรู้ ภาษา สังคม อารมณ์ และร่างกาย - การใช้รายการตรวจสอบ (Checklist) เป็นวิธีหนึ่งที่นักวิชาชีพ (Professional) ใช้ในการสังเกตอย่างเป็นระบบ และบันทึกพัฒนาการของเด็ก
  • ค้นหาความสนใจและวิธีการเรียนรู้ของเด็ก - ทุกวันนี้ ครูปฐมวัยให้ความสนใจมากในการพัฒนากิจกรรม วัสดุ และชั้นเรียนในการเรียนรู้ บนพื้นฐานของความสนใจ ความชอบมากกว่า (Preference) และวิถีการเรียนรู้ของเด็ก
  • วางแผน - การลงมือปฏิบัติของมืออาชีพในการสอน ต้องมีการวางแผนทุกๆ วันอย่างต่อเนื่อง การสังเกตก่อให้เกิดข้อมูลที่มีประโยชน์ เป็นจริง (Authentic) และเชื่อถือได้ (Solid) ซึ่งทำให้ครูปฐมวัยสามารถวางแผนกิจกรรมอย่างมีจุดประสงค์ แทนที่จะตัดสินใจด้วยข้อมูลเพียงเล็กน้อย หรือไม่มีเลย
  • สนองตอบความต้องการของเด็กแต่ละคน - การสนองตอบดังกล่าว เป็นส่วนสำคัญของการเรียนการสอน ตัวอย่างเช่น เด็กอาจเรียนรู้ได้มาก แต่ก้าวร้าว (Aggressive) จนเกินไป และขาดทักษะทางสังคมที่จำเป็นต่อการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นในเชิงบวก (อาทิ มีความร่วมมือ) ครูปฐมวัยที่คอยสังเกต จะสามารถรวบรวมข้อมูลในการพัฒนาแผนสำหรับการช่วยเหลือเด็กให้เรียนรู้วิธีเล่นกับผู้อื่น
  • กำหนดความก้าวหน้า - การสังเกตอย่างมีระบบในช่วงระยะเวลาหนึ่ง จะเห็นแหล่งข้อมูลที่อุดมด้วยคุณค่า ในเรื่องเด็กแต่ละคน และแต่ละกลุ่ม พัฒนาความก้าวหน้าในการเรียนรู้และในพฤติกรรม
  • ให้ข้อมูลพ่อแม่ - ครูปฐมวัยมืออาชีพ จะรายงานผลต่อ (และประชุม [Conference] กับ) พ่อแม่ อย่างต่อเนื่อง ข้อมูลจากการสังเกต เพิ่มพูนข้อมูลที่มีอยู่แล้ว อาทิ ผลสอบ และตัวอย่างงานที่เด็กทำ ทำให้เห็นภาพของเด็กแต่ละคนอย่างสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
  • เรียนรู้เกี่ยวกับตนเอง (Self-insight) - ข้อมูลจากการสังเกต จะช่วยให้ครูปฐมวัย เรียนรู้เกี่ยวกับตนเองและสิ่งที่จะช่วยการเรียนรู้ของเด็ก

การประเมินระดับความรู้ในการแข่งขันเล่นปริศนา (Puzzle) และกิจกรรมปฏิบัติของทักษะการใช้กล้ามเนื้อเล็ก (Fine motor) อาทิ นิ้วมือ นับเป็นปฏิสัมพันธ์ทางสังคมของเด็กที่สามารถสังเกตได้ และในกระบวนการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร การสังเกตอย่างเป็นระบบในแต่ละวัน จะช่วยให้ครูปฐมวัยสามารถสนองตอบความจำเป็นในการเรียนรู้ของเด็ก และเป็นผู้สอนที่ทรงประสิทธิผล ในขณะเดียวกัน การรายงานผลประเมินอย่างถูกต้องแม่นยำต่อพ่อแม่เด็ก จะสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ (Trust) ของพ่อแม่ที่มีต่อครูปฐมวัย เป็นการบรรลุจุดประสงค์ที่น่าพึงพอใจอย่างยิ่ง

แหล่งข้อมูล

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Classroom Assessment: Observation and Note Taking - http://fcit.usf.edu/assessment/classroom/interactb.html [2014, September 4].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน