หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 68 : การสอนที่เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


นักการศึกษาปฐมวัยรุ่นบุกเบิก7

สิ่งที่ท้าทายความสามารถมากที่สุดของนักการศึกษา มิใช่อยู่ที่การสอนเด็ก แต่อยู่ที่การสร้างสภาพแวดล้อม ที่ตรึงความสนใจในการค้นหา ซึ่งติดตัวมาแต่แรกเกิด (Inherent curiosity) ให้ยาวนาน ในสหรัฐอเมริกา มีตัวอย่างของโรงเรียนในอุดมคติหลายแห่ง ที่ให้เด็กสำรวจ (Explore) ทดลอง (Experiment) เรียนรู้ และเจริญเติบโต ตามแต่ละบุคคลและเป็นกลุ่ม

ในความพยายามสร้างพันธมิตร (Partnership) ของการเรียนรู้ระหว่างเด็กกับครู โรงเรียนในอุดมคติหล่านี้ เต็มไปด้วยประสบการณ์ที่มีจุดมุ่งหมายชัดเจนของการฟูมฟักความรับผิดชอบ ความร่วมมือ การมีส่วนร่วมอย่างกระตือรืนร้น การดูแล และการให้เกียรติ ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้ เป็นปัจจัยที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิตในสังคมประชาธิปไตย

ในชั้นเรียน มีพื้นที่กว้างขวาง ติดตั้งด้วยวัสดุมากมาย (Abundant supply) ที่ได้รับการคัดสรรอย่างพิถีพิถัน อาทิ บล็อก (Block) สี ดินน้ำมัน กระดาษ ไม้ ทราย และน้ำ วัสดุเหล่านี้ บวกกับการคัดสรรครูปฐมวัยที่มีความเชี่ยวชาญในแนวทางปฏิบัติ จะส่งเสริมให้เด็กมีส่วนร่วมและพึ่งพาตนเอง ในขณะเดียวกันก็กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์และความร่วมมือ

เด็กนักเรียนอาศัยวัสดุในกระบวนการสำรวจ ทดลอง และสร้างพื้นฐานสำหรับวิชาการในการอ่าน การเขียน และการคำนวณ เมื่อเด็กเลื่อนชั้นสูงขึ้น จึงค่อยสอนทักษะวิชาการ (อาทิ สังคมศึกษา และวิทยาศาสตร์) โดยเฉพาะการอ่านอย่างเป็นระบบ จะเริ่มขึ้นในระดับอนุบาล ดังแนวทางปฏิบัติของการศึกษาแบบก้าวหน้า หรือพิพัฒนาการนิยม หรือพิพัฒนนิยม หรือวิวัฒนาการนิยม (Progressivism) ของจอห์น ดิวอี้ (John Dewey) ดังนี้

1. จัดชั้นเรียนที่เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง (Child center) - แทนที่จะประดับชั้นเรียนด้วยวัสดุการสอน ครูปฐมวัยจะนำเสนอผลงานและความสนใจปัจจุบันของเด็กนักเรียน อาทิ ภาพฝาผนัง (Mural) ที่แสดงการเรียนรู้ในวิชาสังคมศึกษา ส่วนการออกแบบชั้นเรียน ก็จัดให้มีวัสดุและพื้นที่กว้างขวาง ที่เด็กสามารถทดลองเล่นทรายและน้ำ แล้วศึกษาวิจัยความสนใจของเด็กด้วยหนังสือ และสร้างการเรียนรู้ใหม่ผ่านบล็อก ดินน้ำมัน งานไม้ (Woodshop) งานศิลป์ (Artwork) ตลอดจนการเขียนและการแสดงละคร

2. จัดให้มีวัสดุที่เด็กสามารถเข้าถึงได้อย่างง่ายดาย ในชั้นเรียนอาจได้รับการออกแบบเรียบง่าย แต่เต็มไปด้วยหิ้งที่เด็กเข้าถึงง่าย พร้อมด้วยป้ายชื่อระบุชัดเจนถึงวัสดุและอุปกรณ์ โดยเด็กนักเรียนจัดระเบียบพื้นที่ใช้สอย และรับผิดชอบงานที่ได้รับมอบหมาย อาทิ การแจกจ่ายขนม และทำความสะอาดโต๊ะ ทำให้เด็กๆ มีความเป็นเจ้าของ พื้นที่ [ในความดูแลของตนเอง]

3. จัดให้เด็กมีโอกาสเคลื่อนไหวไปรอบๆ และมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ งานไม้ บล็อก และการแสดงละคร เป็นตัวอย่างของโอกาสที่เด็กจะได้แสดงออก เมื่อเด็กอายุ 4 ขวบ มิได้ถูกจำกัดให้นั่งที่โต๊ะ-เก้าอี้ของตัวเอง แต่สามารถเดินไปรอบๆ พวกเขาจะเริ่มทำงานไม้จริงด้วยอุปกรณ์ในชั้นเรียน พวกเขาต้องการสร้างเรือหรือรถ เพื่อใช้ในการเล่น เป็นต้น การเอื้ออำนวยให้เด็กบรรลุวิสัยทัศน์อย่างมีนัยสำคัญเช่นนี้ จะทำพวกให้เขามีความรู้สึกดีๆ ของการเป็นตัวของตัวเอง (Autonomy) ที่ประสบความสำเร็จ (Accomplishment) และได้รับเกียรติ (Respect)

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Maria Montessori - http://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Montessori [2014, January 26].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน