หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 69 : การสอนที่เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การสอนที่เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง2

ตัวอย่างการศึกษาแบบก้าวหน้า หรือพิพัฒนาการนิยม หรือพิพัฒนนิยม หรือวิวัฒนาการนิยม (Progressivism) ของจอห์น ดิวอี้ (John Dewey) ซึ่งตอกย้ำแนวทางปฏิบัติของการสอนที่เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง ยังมีต่อเนื่องดังนี้

4. จัดให้มีพื้นที่ซึ่งมุ่งเน้นลงมือทำ (Hands-on) กิจกรรม ในการสำรวจหัวข้อทางสังคมศึกษาในเชิงลึก เด็กๆ จะมีส่วนร่วมในการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น โดยการสำรวจความคิดผ่านการค้นคว้า อาทิ ทัศนศึกษาในภาคสนาม แล้วสร้างความรู้ใหม่ (Reconstruct) ในหลายๆ หนทางด้วยกัน ตัวอย่างเช่น เมื่อกลุ่มเด็กอายุ 6 ขวบ เรียนรู้เกี่ยวกับการขนส่ง ครูปฐมวัย อาจพานักเรียนไปทัศนศึกษาที่สถานีขนส่ง ซึ่งเด็กจะจดข้อมูลจากการสังเกต (ผ่านรูปภาพ หรือการเขียน) แล้วรวบรวมข้อมูลทุกคนเข้าเล่มเป็นหนังสือ บนพื้นฐานของการอ่านค้นคว้า และสร้างแบบจำลองของสถานี พร้อมสร้างทางรถไฟอีกด้วย

5. จัดแจงเฟอร์นิเจอร์ใหม่ เพื่อเด็กสามารถทำงานและเล่นด้วยกัน โดยมีโต๊ะและพื้นที่ทำงานกว้างขวางอย่างเพียงพอ ให้เด็กๆ ได้ทำงานร่วมกัน ทั้งเพื่อนที่นั่งอยู่ข้างเคียงกัน (Side-by-side) และข้ามแถวกัน (Across rows) ด้วยบล็อก (Block) และวัสดุศิลปะ (Art materials) สำหรับชิ้นเล็ก และภาพฝาผนัง (Mural) สำหรับงานชิ้นใหญ่ที่ต้องทำงานเป็นกลุ่ม เป็นต้น

6. สนับสนุนการเรียนรู้ที่ร่วมมือกัน (Co-operative learning) เด็กเล็กอาจแบ่งปันวัสดุ พื้นที่ทำงาน และความรับผิดชอบเป็นกลุ่ม เด็กโตอายุ 4 ขวบขึ้นไป อาจยังสนใจค้นคว้าในเรื่องบล็อก หรือเล่นกับบล็อก โดยพูดคุยสิ่งที่เรียนรู้ร่วมกันเป็นกลุ่ม แล้ววางแผนและออกแบบชิ้นงาน หรือเขียนบท (Script) ในการเล่นละครด้วยกันเป็นกลุ่ม ทำให้บรรลุจุดมุ่งหมายของการเข้าสังคม (Social configuration) และบริบทการตัดสินใจในครรลองของประชาธิปไตย (Democratic)

7. จัดให้มีการยอมรับความแตกต่างของแต่ละบุคคล และการสอนในรูปของปัจเจกชน (Individualized instruction) หลังจากศึกษาปฏิบัติการในภัตตาคาร กลุ่มด็กอายุ 6 ขวบ สามารถวางแผนการเปิดร้านอาหารจริงๆ ในชั้นเรียน โดยทำงานในสิ่งที่มีความสนใจเฉพาะ อาทิ การปรุงอาหาร การจัดทำรายการอาหาร (Menu) การจัดระเบียบเรื่องพื้นที่ การฝึกการสื่อสารกับลูกค้า และการเขียนคำสั่งอาหาร (Order) ทำให้เด็กๆ มีความเป็นเจ้าภาพ (Ownership) ของการเรียนรู้ ครูปฐมวัยทำงานข้างเคียงเด็ก (Alongside) และท้าทายเด็กแต่ละคนให้สำรวจจุดเด่นของตนเอง และค่อยๆ ปรับปรุงจุดด้อย ที่ยังขาดประสบการณ์

8. จัดให้มีเวลาเพียงพอเพื่อให้เด็กมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ กลุ่มเด็กอายุ 8 ขวบ สามารถทำกิจกรรมไปรษณีย์ในโรงเรียน แต่เพื่อให้สามารถคำนวณจำนวนรายการได้เร็ว จึงต้องเรียนรู้ตารางสูตรคูณไปด้วย ทักษะการท่องจำ (Rote skill) สูตรคูณ เพื่อใช้ประโยชน์ในชีวิตจริงนี้ เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ในกิจกรรมที่จับต้องได้ ส่วนเพื่อนๆ ในกลุ่มก็ช่วยกันทำงานไปรษณีย์อย่างขมักเขม้น แรงจูงใจในการเรียนคณิตศาสตร์ จึงเกิดขึ้นจากภายใน (Intrinsic) เพื่อรับมือกับความจำเป็นในงานที่ทำอยู่

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Child-centered learning - http://en.wikipedia.org/wiki/Student-centred_learning [2014, January 30].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน