หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 71 : การเรียนรู้แบบรังสรรค์ (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การเรียนรู้แบบรังสรรค์1

กระบวนการสร้างความรู้ (Knowledge construction) ของเด็ก ได้แก่

  • การจัดระเบียบ (Organization) - เด็กมีระบบจัดระเบียบของตนเอง (Self-organized) โดยรวบรวมข้อมูลผ่านประสบการณ์ของโลกรอบตัว มีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น (Active involvement) กับผู้คน สถานที่ และสิ่งของ ระบบนี้ เกิดขึ้นผ่านกระบวนการรับรู้ (Cognitive) ตามทฤษฎีพัฒนาการการรับรู้ ของ ฌอง เปียเจต์ (Jean Piaget) ที่กล่าวว่า “เด็กที่มีประสบการณ์ด้วยการลงมือทำ (Hands-on) กับโลกรอบตัว จะมีพื้นฐาน (Foundation) ที่ดีของความสามารถในการคิดและเรียนรู้ด้วยจิตใจ (Minds-on) เช่นกัน”
  • การตอกย้ำซ้ำซาก (Repetition) - การเรียนรู้ของเด็กส่วนใหญ่เกิดจากตอกย้ำซ้ำซาก เมื่อเด็กตบลูกบอลให้กระดอนกลับไป-กลับมา อย่างซ้ำซาก เขากำลังสร้างความสัมพันธ์ระหว่างลูกบอลกับเขา และการทำงานของการเคลื่อนไหว (Motor function) กล่าวคือ เขากำลังพัฒนาและสร้างความจำของกล้ามเนื้อ (Muscle memory) ในลูกบอลให้กระดอนกลับ ผลที่ตามมาก็คือ ทักษะที่สุดยอดในการประสานการทำงานของมือและตา (Hand-eye coordination) เด็กๆ ยังชอบที่จะท่องจำนานากวีนิพนธ์ จังหวะจะโคนของเด็กเล็ก (Nursery rhyme) ครั้งแล้วครั้งเล่า และการร้องเพลงโปรดของเขา การตอกย้ำซ้ำซากของเด็ก ดังกล่าว เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการสร้างโครงร่างความรู้ (Knowledge scheme)
  • ปฏิสัมพันธ์กับสังคม (Social interaction) - เลฟ ไวก็อตสกี้ (Lev Vygotsky) เตือนเราว่า การเรียนรู้เป็นเรื่องของสังคม และพัฒนาการการรับรู้ (Cognitive development) เกิดขึ้นในบริบทของสังคม (Social context) กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ “การเข้าสังคม” (Socialization) เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการสร้างความรู้และการเรียนรู้ของเด็ก เด็กแสวงหาโอกาสสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่น มีส่วนร่วมในประสบการณ์ และทดสอบความคิดอ่านของเขา ดังนั้นการมีสังคมกับผู้อื่น ทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์ที่มีพลวัต (Dynamic) ซึ่งเอื้ออำนวยต่อการสร้างความรู้ของเด็ก ในทางกลับกัน “การเข้าสังคม” ทำให้เด็กสามารถเข้าถึงผู้อื่นและความคิดอ่านของผู้อื่น อันเป็นส่วนผสม (Ingredient) สำคัญ ที่ทำให้เด็กสามารถสร้างความรู้ได้เอง
  • การแก้ปัญหา (Problem-solving) - เด็กเป็นนักแก้ปัญหาชั้นยอด เขาเต็มใจที่จะผ่านประสบการณ์ตอกย้ำซ้ำซาก โดยสามารถทำงานในโครงการเดียวกันเพื่อแก้ปัญหา อันที่จริง สภาพแวดล้อม กิจกรรมที่ได้รับการออกแบบอย่างดี และนานาวัสดุ (อาทิ วัตถุแข็งแบบคอนกรีต และโครงค้ำจุน [Prop]) ล้วนสนับสนุน การทดลองและการแก้ปัญหาของเด็ก อันนำไปสู่การสร้างความรู้ขึ้นเองในเด็ก

ครูปฐมวัยมีบาทบาทสำคัญในการเอื้ออำนวยให้เด็กสร้างความรู้ขึ้นเอง อาทิ ในการเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play) ครูปฐมวัย อาจเริ่มต้นมีส่วนร่วมในกิจกรรม แล้วค่อยๆ ถอนตัวออกอย่างจงใจ (Intentional withdraw) เพื่อให้เด็กค่อยๆ เข้าสวมบทบาทแทน และเกิดบทเรียนเองในที่สุด

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Lev Vygotsky - http://en.wikipedia.org/wiki/Lev_Vygotsky [2014, February 3].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน