หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 77 : ทฤษฎีวัฒนธรรมทางสังคม (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทฤษฎีพัฒนาการการรับรู้

เลฟ ไวก็อตสกี้ (Lev Vygotsky) ผู้มีชีวิตอยู่ระหว่างปี พ.ศ. 2439 - 2477 เป็นนักจิตวิทยาพัฒนาการ (Developmental psychologist) ชาวรัสเซีย อยู่ร่วมสมัยเดียวกับ ฌอง เพียเจต์ (Jean Piaget) เขาเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดวิชาชีพปฐมวัยในทางปฏิบัติ ทฤษฎีพัฒนาการของเขามีประโยชน์มากในการอธิบายพัฒนาการของเด็กในด้านจิตใจ ภาษา และสังคม

ทฤษฎีของเขาเชื่อว่า เด็กได้รับการสนับสนุนและเพิ่มพูนโดยผู้อื่นผ่านปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ความคิดเห็นนี้ตรงข้ามกับมุมมองของ ฌอง เพียเจต์ที่เชื่อมั่นว่า เด็กเป็นนักพัฒนาตามลำพัง (Solitary developer) ในเรื่องสติปัญญาและภาษาของตนเอง เลฟ ไวก็อตสกี้ เชื่อมั่นว่า เด็กแสวงหาผู้ใหญ่สำหรับปฏิสัมพันธ์ทางสังคมตั้งแต่แรกเกิด แล้วพัฒนาการก็เกิดขึ้นจากปฏิสัมพันธ์เหล่านี้

สำหรับ เลฟ ไวก็อตสกี้แล้ว “การเรียนรู้ปลุกให้กระบวนการพัฒนาการหลากหลายตื่นจากภวังค์ ซึ่งจะเกิดขึ้นเมื่อเด็กได้ปฏิสัมพันธ์กับผู้คนในสภาพแวดล้อมของเขา และจากความร่วมมือของเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกัน (Peer) เมื่อกระบวนการเหล่านี้ เกิดจากภายใน (Internalize) ก็จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของความสำเร็จจากพัฒนาการของเด็ก”

สำหรับนักวิชาชีพปฐมวัยแล้ว แนวความคิดหนึ่งของ เลฟ ไวก็อตสกี้ ที่มีความสำคัญที่สุดก็คือ สภาวะทางจิตใจ และสังคม ของพัฒนาการแนวความคิดและการเรียนรู้ ซึ่งเด็กกำลังเริ่มจะก้าวข้ามไป และประสบความสำเร็จในระดับที่สูงขึ้น ด้วยความช่วยเหลือของผู้อื่นที่มี “สมรรถนะ” (Competency) มากกว่า ด้วยวิธีการนี้ การเรียนรู้และพัฒนาการจึงเป็นเรื่องทางสังคม

เขาเชื่อมั่นว่า การเรียนรู้ผลักดันพัฒนาการ ดังนั้น ประสบการณ์ที่เด็กได้รับจะมีอิทธิพลต่อพัฒนาการของเขา ครูปฐมวัย จึงต้องทำให้มั่นใจว่า เด็กได้รับประสบการณ์การเรียนรู้ที่ดี มีคุณภาพสูง เลฟ ไวก็อตสกี้ ยังเชื่อมั่นว่า การสื่อสารหรือสนทนา ระหว่างครูกับเด็กเป็นสิ่งสำคัญมาก และได้กลายเป็นวิธีการช่วยเด็กในการพัฒนาแนวความคิดใหม่ๆ ด้วย

เลฟ ไวก็อตสกี้ พูดถึง “นั่งร้าน” (Scaffold) [ที่ค้ำจุนอาคารระหว่างก่อสร้าง] ว่า คือการสนับสนุนของผู้ใหญ่ที่ทำให้เด็กสามารถทำงานสำเร็จได้ ในสิ่งที่ไม่สามารถทำได้ตามลำพัง อาทิ เมื่อผู้ใหญ่ช่วยเหลือเด็กวัยเตาะแตะให้เรียนรู้วิธีการเดิน ส่วนเทคโนโลยีก็สนับสนุนการเรียนรู้ของเด็ก ตัวอย่างเช่น KidPix เป็นซอฟต์แวร์ยอดนิยมในสหรัฐอเมริกา ที่ได้รับการออกแบบเพื่อส่งเสริมทักษะพื้นฐานด้านภาษาและการคำนวณของเด็ก

เขาเชื่อมั่นว่า ผลจากความร่วมมือระหว่างครูปฐมวัยกับเด็ก ทำให้เด็กสามารถใช้แนวความคิดที่ได้เรียนรู้จากกระบวนการดังกล่าว ในการแก้ปัญหา หลังจากที่ไม่มีครูอยู่ต่อหน้าอีกต่อไปแล้ว ทำให้เมื่อมองจากภายนอก จะรู้สึกว่าเด็กสามารถแก้ปัญหาได้เองอย่างเป็นเอกเทศ ดังนั้นปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และความร่วมมือ จึงเป็นส่วนผสม (Ingredient) สำคัญในกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็ก

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Lev Vygotskiy- http://en.wikipedia.org/wiki/Lev_Vygotsky [2014, February 17].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน
supawan