หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 79 : ทฤษฎีวํฒนธรรมทางสังคม (3)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทฤษฎีวํฒนธรรมทางสังคม

เมื่อเด็กเรียนรู้ทักษะใหม่ เขาต้องอาศัยผู้มี “สมรรถนะ” (Coompetency) มากกว่า ในการจัดให้มี “นั่งร้าน” (Scaffold) [กล่าวคือการสนับสนุนของผู้ใหญ่] เพื่อแสดงให้เด็กเห็น “กรอบการทำงาน” (Framework) ที่ต้องทำทั้งหมด แล้วแตกย่อยเป็นชิ้นงานเล็กๆ ที่เด็กสามารถทำเองได้ พร้อมส่งเสริมและให้กำลังใจในความพยายาม

กระบวนการ “นั่งร้าน” มีขั้นตอนพื้นฐานอย่างมีประสิทธิผล สำหรับครูปฐมวัย ดังต่อไปนี้

  1. สังเกตและฟัง - จะช่วยให้ครูปฐมวัยเข้าใจชนิดของความช่วยเหลือที่เด็กต้องการ
  2. เข้าหาเด็ก - ครูปฐมวัยอาจถามเด็กในสิ่งที่ต้องการความช่วยเหลือ แล้วขออนุญาตเข้าช่วยเหลือ
  3. พูดถึงงานที่ต้องทำ - ครูปฐมวัยอธิบายแต่ละขั้นตอนของการทำงานอย่างละเอียดลออ ถามเด็กเกี่ยวกับกิจกรรม
  4. มีส่วนร่วมในกิจกรรม - ครูปฐมวัยปรับการสนับสนุน เพื่อให้เด็กค่อยๆ เข้ามาแทน เริ่มด้วยการให้เด็กพูด
  5. ค่อยๆ ถอนการสนับสนุน - ครูปฐมวัยสังเกตวิธีการของเด็กที่เพิ่มความสามารถในการทำงาน ด้วยความช่วยเหลือที่ลดลง
  6. สังเกตเด็กทำงานอย่างพึ่งตนเอง - หลังจากครูปฐมวัยถอนตัวจากการสนับสนุน ตรวจสอบดูว่า เด็กสามารถทำงานต่อเนื่องจนกว่าจะสำเร็จ
  7. แนะนำงานใหม่ - มอบหมายงานใหม่ที่ยากขึ้นเล็กน้อยให้เด็ก แล้วเริ่มปฏิบัติซ้ำตามขั้นตอนในกระบวนการข้างต้น

ผลงานหนึ่งของ เลฟ ไวก็อตสกี้ คือการวิจัยเรื่องการเล่น (Play) หรือเกมของเด็ก ซึ่งถือเป็นปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาและสะท้อนถึงอิทธิพลของการเล่น เด็กพัฒนาความหมายในเชิงนามธรรม (Abstract) แยกออกจากวัตถุในโลก ซึ่งเป็นคุณลักษณะสำคัญในการพัฒนาการทำงานของจิตใจเด็กในระดับสูงขึ้นไป

เขายกตัวอย่างเด็กที่ต้องการขี่ม้า แต่เล็กเกินกว่าที่จะทำได้ ในสถานการณ์ดังกล่าว เมื่อเด็กมีอายุต่ำกว่า 3 ขวบ เขาอาจร้องไห้และโกรธ แต่ถ้าอายุเด็ก 3 ขวบขึ้นไป ความสัมพันธ์ของเขากับโลกภายนอกจะเปลี่ยนไป โดยที่เขาจะหยิบก้านกล้วยมาขี่คร่อม แล้วสมมุติว่ากำลังขี่ม้าอยู่ ก้านกล้วยนี้คือ “สื่อกลาง” (Pivot) ในการแยกม้าสมมุติ จากม้าจริง

เมื่อเด็กอายุมากขึ้น เขาจะอาศัย “สื่อกลาง” (อาทิ ตุ๊กตา และของเล่น) น้อยลงเรื่อยๆ เขาจะเรียนรู้จากภายใน (Internalize) ว่า “สื่อกลาง” เหล่านี้เป็นเพียงแนวความคิดของนามธรรม กล่าวอีกนัยหนึ่ง “การเล่นของเด็ก เป็นจินตนาการ (Imagination) ของการปฏิบัติ” ดังนั้น เมื่อเด็กสมมุติการเล่นในบ้าน เขาจะสวมบทบาทของสมาชิกต่างๆ ในครอบครัว เป็นต้น

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Lev Vygotskiy- http://en.wikipedia.org/wiki/Lev_Vygotsky [2014, February 23].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน