หน้าหลัก » Blogs » ครูปฐมวัย - พันธุ์ใหม่มืออาชีพ ตอนที่ 80 : ทฤษฎีลำดับขั้นของความต้องการ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทฤษฎีลำดับขั้นของความต้องการ

อับราฮัม มาสโลว์ (Abraham Maslow) ผู้มีชีวิตอยู่ระหว่าง ปี พ.ศ. 2451 - 2513 เป็นนักจิตวิทยาชาวอเมริกันที่โด่งดัง เขาได้พัฒนาทฤษฎีแรงจูงใจ (Motivation) บนพื้นฐานความต้องการของมนุษย์ตามลำดับขั้นตอน (Hierarchy of needs) ซึ่งเขาระบุว่า ในขั้นตอนสูงสุดคือ ความพึงพอใจในการเติมเต็มศักยภาพของตน (Self-fulfillment or self-actualization)

อย่างไรก็ตาม อับราฮัม มาสโลว์ เชื่อมั่นว่า คนเราไม่สามารถเติมเต็มศักยภาพของตน จนกว่าความต้องการอื่นๆ จะได้รับการตอบสนอง อันได้แก่

  1. สิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีพ (Life essential)
  2. ความมั่นคงและปลอดภัย (Security and safety)
  3. ความเป็นส่วนหนึ่งของสังคม (Belongingness) และความรัก
  4. ความสำเร็จ และเกียรติคุณ (Prestige)
  5. ความสวยงาม (Aesthetics)

สิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีพคือ ปัจจัยขั้นพื้นฐานของความอยู่รอด อันได้แก่ อาหาร น้ำ และอากาศ ทุกๆ คนมีความต้องการพื้นฐานที่เหมือนกันหมด โดยไม่คำนึงถึงเชื้อชาติ เพศ อายุ หรือ สถานะทางเศรษฐกิจและสังคม เด็กต้องได้รับการสนองตอบความต้องการดังกล่าว จึงจะสามารถบรรลุความสำเร็จ เท่าที่เขาจะสำเร็จได้

ในขั้นต่อไปคือความมั่นคงและปลอดภัย ซึ่งมีบทบาทสำคัญในชีวิตเด็ก เมื่อเด็กคิดว่า ครูปฐมวัยของเขาไม่ชอบเขา หรือหวาดกลัวต่อสิ่งที่ครูพูดและวิธีที่ครูปฏิบัติต่อเขา เด็กจะไม่ได้รับการตอบสนองในเรื่องความมั่นคงและปลอดภัย ผลที่ตามมา ก็คือ เด็กไม่สามารถเรียนได้ดี และเกิดความกลัวต่อความสัมพันธ์กับผู้อื่น

ขั้นตอนที่ 3 คือความต้องการเป็นส่วนหนึ่งของสังคมและความรัก เด็กต้องการความรักและความอบอุ่น จากการเป็นส่วนหนึ่งของบ้านและโรงเรียน จึงจะสามารถเจริญเติบโตอย่างมีพัฒนาการ และเป็นสิ่งที่พ่อแม่และครูปฐมวัยให้ได้ ผ่านรอยยิ้ม การโอบกอด และความใกล้ชิด ตัวเด็กเองก็อยากนั่งใกล้ครู และให้ครูโอบแขนเวลาที่อ่านนิทานด้วยกัน

ขั้นตอนที่ 4 คือความต้องการประสบความสำเร็จ และได้รับการยกย่อง การเป็นที่ยอมรับและเห็นคุณค่าในตนเอง (Self-esteem) มีความสัมพันธ์โดยตรงกับความสำเร็จ เด็กที่เป็นตัวของตัวเอง (Independent) จะมีความรับผิดชอบสูง ซึ่งจะนำพา-ไปสู่ความสำเร็จ และเกียรติประวัติ นักการศึกษาจึงพยายามค้นหาวิธีการที่จะทำให้เด็กเห็นคุณค่าในตนเองยิ่งขึ้น

ขั้นตอนที่ 5 คือ ความสวยงาม เด็กชื่นชอบความสวยงาม ในบ้านและในชั้นเรียนที่น่ารื่นรมย์และดึงดูดความสนใจ ครูปฐมวัยสามารถตอบสนองความต้องการในด้านนี้ของเด็กได้ โดยแต่งตัวให้สวยงาม และตกแต่งชั้นเรียนด้วยต้นไม้ ดอกไม้ ศิลปะ และดนตรี รวมทั้งสร้างบรรยากาศในชั้นเรียนให้เหมือนบ้าน [ที่มีความอบอุ่น]

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Hierarchy of needs - http://en.wikipedia.org/wiki/Maslow%27s_hierarchy_of_needs [2014, February 24].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน