หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 10 : โปรแกรมพัฒนาพันธุกรรม

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


กระบวนการพัฒนาการก่อนกำเนิด (Pre-natal) ครอบคลุมช่วงเวลาจากการปฏิสนธิ (Conception) จนถึงการคลอด นับได้ 266 วัน (ประมาณ 9 เดือน) ซึ่งประกอบด้วย 3 ขั้นตอนต่อเนื่องกัน โดยขั้นแรกเรียกว่า Germinal (Germ = ระยะแรกของชีวิต) ขั้นที่ 2 เรียกว่า Embryonic (= ตัวอ่อน) และขั้นสุดท้าย เรียกว่า Fetal (Fetus = ทารกในครรภ์) ในช่วงเวลา 9 เดือน ดังกล่าววิวัฒนาการจากเซลล์เดียวที่แบ่งตัวแล้วเจริญเติบโตเป็นประมาณ 200 พันล้านเซลล์ ทั้งหมดประกอบขึ้นเป็นร่างกาย

ขั้นแรกเกิดขึ้น ในช่วง 2 สัปดาห์ หลังการปฏิสนธิ เมื่อหนึ่งในจำนวนล้านๆ ตัวของอสุจิ (Sperm) สามารถเจาะเข้าไปในเนื้อเยื่อส่วนนอกของไข่ (Ovum) จากรังไข่ (Ovaries) ได้สำเร็จ ทำให้เนื้อเยื่อดังกล่าวเกิดการเปลี่ยนแปลง ไปปกป้องมิให้อสุจิที่เหลือเจาะเข้าไปในไข่เดียวกันได้อีก ยกเว้นบางครั้ง ไข่สองใบได้รับการผสมพันธุ์ (Fertilization) ในเวลาเดียวกัน จะเกิดเป็นฝาแฝด พี่น้อง (Fraternity twins) หรือไข่ใบเดียว ที่แยกเป็นสองส่วนหลังการผสมพันธุ์ แล้วเกิดเป็นฝาแฝดคู่เหมือน (Identical twins)

ขั้นที่ 2 ครอบคลุมระยะเวลา 2 - 8 สัปดาห์ หลังการปฏิสนธิ ซึ่งเซลล์ยังคงแบ่งตัวต่อไป และเริ่มกลายเป็นรูปร่างของอวัยวะที่เป็นกระดูก กล้ามเนื้อ ลำกระดูกสันหลัง (Spinal cord) ตา ใบหู จมูก ปาก หัวใจ ศีรษะ แขนขา เข่าและศอก รวมทั้งใบหน้า ช่วงระยะเวลานี้มีความเสี่ยงสูงต่อการคลอดก่อนกำหนด (Miscarriage) และความพิการแต่กำเนิด (Birth defects)

ขั้นสุดท้าย เริ่มต้น 2 เดือนหลังจากการปฏิสนธิ แล้วดำเนินต่อไปอีก 7 เดือนจนเด็กคลอด ในช่วงนี้เซลล์ต่างๆ จะเริ่มพัฒนาเป็นรูปร่างของอวัยวะสำคัญ รวมทั้งโครงสร้างของร่างกาย อาทิ ระบบสมองและประสาท ระบบการเต้นของหัวใจ ระบบการทำงานของปอด และลักษณะทางกายภาพที่เริ่มเป็นตัวคนอย่างเด่นชัด อาทิ เปลือกตา ขนตา เส้นผม เล็บ นิ้วมือและนิ้วเท้า และอวัยวะเพศ ตลอดจนพัฒนาการของน้ำหนักและส่วนสูง

ผลลัพธ์ของการปฏิสนธิ คือไข่ที่ผสมแล้ว (Zygote) ซึ่งมีโปรแกรมพันธุกรรมที่เปรียบเทียบได้กับ 300,000 หน้าของรหัส (Code) หรือข้อกำหนด (Instruction) สำหรับการพัฒนาร่างกายและสมอง โดยที่ทารกแต่ละคนได้รับโครโมโซมจากแม่ 23 ตัว และจากพ่ออีก 23 ตัว รวมตัวกันเป็นโปรแกรมพันธุกรรมที่โดดเด่นเฉพาะไ ม่ซ้ำแบบใคร

เซลล์ร่างกายประกอบด้วยโครโมโซม 23 คู่ ซึ่งโครโมโซมแต่ละตัวประกอบสายเกลียวยาว (Strand) ของลักษณะถ่ายทอดทางพันธุกรรม (Deoxyribonucleic acid : DNA) และใน 23 คู่ของโครโมโซมนั้น มีหน่วยพันธุกรรม (Gene) อยู่ 30,000 ชิ้นที่อยู่ใน DNA ซึ่งบรรจุด้วยข้อกำหนดเฉพาะ ในแต่ละเส้นของ DNA สามารถยืดออกแล้ว มองดูคล้ายบันไดขมวดที่มี “ขั้นบันไดเคมี” (Chemical rung)

“ขั้นบันไดเคมี” ทำหน้าที่เหมือน “ตัวอักขระเคมี” (Chemical alphabet) ที่เขียนข้อกำหนด ให้พัฒนาส่วนต่างๆ นับล้านๆ หน่วยของร่างกายและสมอง หลังทารกเกิดแล้ว โปรแกรมพันธุกรรมจะควบคุมพัฒนาการของสมอง อาทิ เชื่อมโยงเซลล์ประสาท (Neurons) จำนวนนับพันๆเซลล์เข้าด้วยกัน

แหล่งข้อมูล -

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth-Thompson Learning.
  2. Stages of Prenatal Development by Kendra Cherry, About.com Guide - http://psychology.about.com/od/developmentalpsychology/a/prenataldevelop.htm [2013, February 5].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน