หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 11 : พัฒนาการประสาทสัมผัส (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทารกเริ่มมีประสบการณ์ประสาทสัมผัส (Sensory) จากโลกรอบตัวตั้งแต่แรกเกิด และประสบการณ์นี้จะมีอิทธิพลอันทรงพลังต่อพฤติกรรมไปตลอดชีวิต แม้พันธุกรรมอาจมีอิทธพลต่อพัฒนาการเด็กเป็นอย่างมาก แต่ประสบการณ์ก็มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน อาทิ รหัสพันธุกรรม (Genetic Code) บรรจุด้วยข้อกำหนดเรื่องสมองของเด็กที่อาจได้รับการโปรแกรมล่วงหน้า (Pre-wired) แต่การเรียนรู้และประสบการณ์จะกำหนด (Shape) วิธีการเติบโตของสมองเด็ก และพัฒนาการของร่างกายเด็ก

ในช่วง 3 เดือนแรกของพัฒนาการชีวิต สมองของเด็กที่คลอดแล้วจะเริ่มเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เพื่อเตรียมความพร้อมในการรับข้อมูลประสาทสัมผัส จากสภาพแวดล้อมโดยรอบ สมองของทากรแรกเกิดได้ 1 เดือน จะมีน้ำหนัก 340 กรัม แล้วจะเพิ่มจำนวนการเชื่อมโยงเส้นประสาทอย่างมหาศาล จนมีน้ำหนักประมาณ 900 กรัม เมื่อมีอายุได้ 2 ขวบ

ในช่วงพัฒนาการ 9 เดือนของทารกในครรภ์ โปรแกรมพันธุกรรม จะช่วยพัฒนาสมองส่วนควบคุมการเคลื่อน (Motor) และประสาทสัมผัส ซึ่งมีความสำคัญสำหรับการอยู่รอดของทารกแรกเกิด อาทิ ทารกแต่ละคนจะมีปฏิกิริยาสนองตอบ (Reflex) ต่อการดูด (Sucking) เพื่อให้ได้อาหาร และต่อเสียงร้องดัง (Crying) เพื่อเรียกร้องความสนใจ

ณ อายุ 1 เดือน การมองเห็นของทารกจะสามารถแยกแยะใบหน้าของแม่จากคนแปลกหน้าได้ ทารกยังคงได้ยินเสียงแม่ เมื่ออายุได้ 3 เดือน และเมื่ออายุ 3 - 4 เดือน ความสามารถในการมองเห็นของทารก จะได้รับการพัฒนาจนเท่ากับความสามารถในการมองเห็นของผู้ใหญ่

ณ อายุ 1 เดือน เช่นกัน ทารกมีความสนใจ และสามารถแยกแยะการได้ยินเสียง (Hearing) ที่แตกต่างกัน อาทิ ระหว่างคำว่า “บ่า” กับ “ป่า” เมื่ออายุได้ 6 เดือน ทารกจะพัฒนาความสามารถของการออกเสียงที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ภาษาแม่ ทารกแรกเกิดจะพัฒนาความรู้สึกของการสัมผัส (Touching) และหันศีรษะเมื่อได้รับการสัมผัสอย่างแผ่วเบาที่แก้ม การสัมผัสนำมาซึ่งจำนวนครั้งของปฏิกิริยาสนองตอบ อาทิ การคว้า (Grasping) และการดูด

ทารกอายุ 1 วัน จะสามารถแยกแยะระหว่างกลิ่น (Smell) เปรี้ยว กับกลิ่นดอกไม้ ทารกอายุ 6 เดือน จะสามารถดมกลิ่นที่ แตกต่างระหว่างกลิ่นของแม่กับกลิ่นของคนแปลกหน้า ทารกเกิดใหม่จะชอบรสชาติ (Taste) หวาน และเค็ม แต่ไม่ชอบสิ่งที่มีรสเปรี้ยว เมื่ออายุ 6 เดือน ทารกจะพัฒนาการมองในเชิงลึก (Depth perception) ซึ่งได้รับการทดสอบโดยการสังเกตว่า ทารกคลานตก “หน้าผาเสมือน” (Virtual cliff) หรือไม่

หน้าผาเสมือนดังกล่าว เป็นกระจกบานกว้างบนโต๊ะที่มีรูปแบบเป็นกระดานหมากรุก (Checkerboard) บนพื้นผิวบางส่วน โดยพื้นผิวส่วนที่เหลือนั้นประกอบด้วยกระจกใสพร้อมรูปแบบกระดานหมากรุก ซึ่งอยูด้านล่างลงไปหลายฟุต เพื่อสร้างภาพหลอนของการตกหน้าผาลงสู่พื้นดิน

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth-Thompson Learning.
  2. Experience and Development - http://psychology.about.com/od/early-child-development/a/experience-and-development.htm [2012, February 7].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน