หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 14 : การพัฒนาทักษะการเคลื่อนไหว (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


พ่อแม่มักบันทึก “หลักหมุด” (Milestone) การพัฒนาทักษะการเคลื่อนไหวของทารก อาทิ ครั้งแรกที่เขาคลาน หรือเดินได้ เพราะต้องการทราบว่า พัฒนาการของลูกอยู่ในเกณฑ์ปรกติ (Norm) หรือไม่ เกณฑ์ดังกล่าวยึดถืออายุเฉลี่ย (Average) ที่ทารกเริ่มแสดงทักษะ ความสามารถ หรือพฤติกรรมนานารูปแบบ

เนื่องจากเกณฑ์ปรกติเป็นค่าเฉลี่ย มิใช่ค่าแน่นอนสมบูรณ์ (Absolute) พ่อแม่จึงไม่ควรกังวลมากนักกรณีลูกมิได้มีความคืบหน้าเท่ากับค่าเฉลี่ย ณ อายุ 2 ขวบ ทารกจะเติบโตเข้าสู่วัยเตาะแตะ (Toddler) ที่สามารถ ก้าวเดินขึ้นลงบันไดได้ ใช้มือถือแก้วน้ำผลไม้ เล่นของเล่น และซุกซนไปตามประสา

เหตุผลที่ทารกพัฒนาทักษะและความสามารถในเวลาต่างๆ กัน ก็คือ จุดเชื่อมโยงเส้นประสาท (Neuron connections) ได้รับการพัฒนาเร็วช้าต่างกัน ทำให้ทารกไม่สามารถมีการรับรู้ (Cognitive) ประสาทสัมผัส (Sensory) หรือทักษะการเคลื่อนไหว (Motor) (อาทิการเดิน พูด และอ่าน) จนกว่าอาณาบริเวณของสมองที่เหมาะสม จะได้พัฒนาจุดเชื่อมโยงเส้นประสาทไปทั่ว

แม้เราได้ให้ความสำคัญแก่บทบาทของโปรแกรมพัฒนาทางพันธุกรรม(Genetic Program) ตามธรรมชาติ แต่ต้องเข้าใจว่า โปรแกรมดังกล่าวมีปฏิสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมจากการเรียนรู้และประสบการณ์ ทั้งในเชิงบวกและเชิงลบของการรับรู้ ประสาทสัมผัส หรือทักษะการเคลื่อนไหวต่างๆ นานา

ทารกจำเป็นต้องได้รับการกระตุ้น (Stimulation) จากสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม สำหรับพัฒนาการของระบบการมองเห็น (Visual) การฟังพ่อแม่พูด การเรียนรู้ที่จะพูด พัฒนาการทางอารมณ์ (อาทิ การได้รับการเลี้ยงดูอย่างอบอุ่น) และพัฒนาการเคลื่อนไหว (อาทิ การสำรวจสิ่งของ)

ตัวอย่างเหล่านี้ แสดงถึงวิธีการที่โปรแกรมทางพันธุกรรม จำเป็นต้องมีปฏิสัมพันธ์ (Interaction) หรือได้รับการกระตุ้นจากสภาพแวดล้อม เพื่อพัฒนาการที่เหมาะสม สำหรับความสามารถของทารกในการรับรู้ ประสาทสัมผัส และการเคลื่อนไหว การเรียนรู้ของทารกเกิดขึ้นทุกๆ วัน และมีบทบาทสำคัญในการกำหนดรูปแบบ (Shape) พัฒนาการของเด็กในช่วงเวลาต่อๆ มาของชีวิต

ประสบการณ์ที่พ่อแม่ให้แก่ลูกในช่วงปีแรกๆ ของชีวิต เป็นสิ่งสำคัญยิ่ง โดยเฉพาะประสบกาณ์จากพ่อแม่ที่สนองตอบ (Responsive) ต่อการดูแล (Care) และเอาใจใส่ (Attentive) ย่อมสร้างความสมบูรณ์ในวัยเด็ก (Enriched childhood) ได้มากกว่าประสบการณ์จากพ่อแม่ที่ขาดการใส่ใจในตัวเด็ก เพราะต้องกังวลในเรื่องเงินไม่พอค่าใช้จ่าย ปัญหาวุ่นวายที่ทำงาน หรือประเด็นความสัมพันธ์ภายในบ้าน

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson Learning.
  2. Experience and Development - http://psychology.about.com/od/early-child-development/a/experience-and-development.htm [2013, February 14].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน