หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 15 : พัฒนาการทางอารมณ์ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทารกบางคนกระจองอแง (Fussy) เพื่อเรียกร้องความสนใจ แต่บางคนก็อารมณ์ดีมีความสุข แม้จะเป็นพี่น้องท้องเดียวกัน คำว่า “อารมณ์ความรู้สึก” (Temperament) แสดงถึงความแตกต่างของแต่ละบุคคลในเรื่องความใส่ใจ (Attention) การกระตุ้น (Arousal) และปฏิกิริยาสนองตอบ (Reactivity) ต่อสถานการณ์ใหม่ๆ

ความแตกต่างเหล่านี้ เกิดขึ้นในช่วงต้นของชีวิต แล้วคงอยู่อย่างมีเสถียรภาพเป็นเวลายาวนาน เป็นผลจากอิทธิพลของปัจจัยทางกรรมพันธ์ ซึ่งพ่อแม่ที่มีลูกมากกว่าหนึ่งคนจะสังเกตเห็นได้ง่าย [เพราะการเปรียบเทียบ] นักวิจัยใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ในการศึกษาความแตกต่างในอารมณ์ความรู้สึกของทารก โดยการสัมภาษณ์แม่ที่มีลูกอ่อน 2 - 3 เดือน

จากการสังเกตพัฒนาการของเด็กกลุ่มเดียวกันติดต่อกันเป็นเวลา 7 ปี นักวิจัยให้คะแนนทารกแต่ละคนในหัวข้อต่างๆ กันของอารมณ์ความรู้สึก อาทิ ระดับกิจกรรม ช่วงสมาธิ ความขุ่นหมอง (Mood) และการกระจองอแง แล้วจัดกลุ่มทารกออกเป็น 4 ประเภทด้วยกัน ดังนี้

  1. ทารกเลี้ยงง่าย ซึ่งมีประมาณ 40% ของกลุ่มตัวอย่าง (Sample) เป็นทารกที่มีความสุข และร่าเริง นอนหลับสม่ำเสมอ และปรับตัวได้รวดเร็วต่อสถานการณ์ใหม่ๆ
  2. ทารกอุ่นเครื่องช้า ซึ่งมีประมาณ 15% ของกลุ่มตัวอย่าง เป็นทารกเก็บตัว (Withdraw) มีอารมณ์ฉุนเฉียว และมักใช้เวลายาวนานในการปรับตัวต่อสถานการณ์ใหม่ๆ
  3. ทารกเลี้ยงยาก ซึ่งมีประมาณ 10% ของกลุ่มตัวอย่าง เป็นทารกกระจองอแง ที่เต็มไปด้วยความกลัวต่อสถานการณ์ใหม่ๆ และเข้มข้น (Intense) ในปฏิกิริยาสนองตอบ ในช่วงระยะเวลา 7 ปี ของการศึกษา กลุ่มนี้ได้วิวัฒนาปัญหาทางอารมณ์มากกว่า 2 กลุ่มแรก
  4. ทารกอื่นๆ ซึ่งมีประมาณ 35% ของกลุ่มตัวอย่าง เป็นทารกที่มีอุปนิสัย (Trait) หลากหลาย และไม่สามารถจัดประเภทเข้า 3 กลุ่มแรกได้

จากการศึกษาครั้งนี้ และครั้งอื่นๆ ในเวลาต่อมา นักวิจัยสรุปว่า ทารกส่วนใหญ่ได้พัฒนาอารมณ์ความรู้สึกอย่างเด่นชัด ในช่วงต้นของชีวิต (มักจะเป็นช่วง 2 - 3 เดือนแรก) และอารมณ์ความรู้สึกเหล่านี้ ส่วนใหญ่เกิดขึ้น เพราะปัจจัยทางพันธุกรรม มากกว่าประสบการณ์จากการเรียนรู้

อย่างไรก็ตาม ปฏิสัมพันธ์ระหว่างอิทธิพลทางพันธุกรรมกับสภาพแวดล้อม เป็นปัจจัยร่วมกันในการกำหนดว่าพัฒนาการทารกจะเป็นอย่างไรในแง่การเจริญเติบโต [ทางร่างกาย] และประสบการณ์การเรียนรู้ [รวมทั้งอารมณ์ความรู้สึก]

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson Learning.
  2. Experience and Development - http://psychology.about.com/od/early-child-development/a/experience-and-development.htm [2013, February 17].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน