หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 19 : การวิจัยเรื่องอารมณ์ความรู้สึก (3)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ในผลงานวิจัยของ เจโรเม แคแกน (Jerome Kagan) เขาพบว่า ทารกที่แสดงความกลัวมาก ณ อายุ 4 เดือน จะยังคงความรู้สึกดังกล่าว ณ อายุ 21 เดือน จึงสรุปได้ว่า ทารกเกิดมาพร้อมกับแนวโน้มของพัฒนาการที่จะ “ถูกสกัดกั้น” (Inhibited) กล่าวคือด้วยความกลัว หรือ “ไม่ถูกสกัดกั้น” (Uninhibited) กล่าวคือ ปราศจากความกลัว

ข้อมูลจากการศึกษาคู่ขนาน (Twin studies) แสดงว่า อิทธิพลจากปัจจัยทางพันธุกรรมต่ออารมณ์ความรู้สึก (Temperament) มีถึง 50 - 60% อารมณ์ความรู้สึกของทารก อาจมีอิทธิพลต่อประเภทของความรู้สึกผูกพัน (Attachment) กับแม่ของทารก กล่าวคือ ทารกที่มีความรู้สึกกลัว (Fearful) หรือเป็นทุกข์ (Distressed) อาจวิวัฒนาความรู้สึกที่ไม่มั่นคง หากได้รับการเลี้ยงดูโดยแม่ที่เข้มงวด (Rigid) หรือไม่ค่อยแสดงความรัก (Affection) ต่อลูก

แต่ทารกเดียวกันนี้ อาจวิวัฒนาความรู้สึกผูกพันที่มั่นคง หากได้รับการเลี้ยงดู โดยแม่ที่ยืดหยุ่น (Flexible) หรือแสดงความรักต่อลูก หมายความว่า อารมณ์ความรู้สึกของทารกมีปฏิสัมพันธ์กับอุปนิสัย (Trait) ของแม่ ในการกำหนดพัฒนาการของความรู้สึกผูกพันว่าจะมั่นคง หรือไม่มั่นคง

เพื่อตอบคำถามว่า “ความรู้สึกของทารกเปลี่ยนแปลงได้ไหม?” ทีมงานวิจัยของแคแกน ได้ทดสอบกลุ่มตัวอย่างหลายครั้ง จนทารกเติบโตเป็นเด็กอายุ 7 ขวบ ผลปรากฏว่า 70% ของ เด็ก ที่มีอายุระหว่าง 21 เดือน ถึง 7 ปี สามารถเปลี่ยนแปลงอารมณ์ความรู้สึกได้พอประมาณ (Moderate) โดยกลายเป็นเด็ก “ถูกสกัดกั้น” น้อยลง หรือ “ไม่ถูกสกัดกั้น” อีก ส่วน 30% ของเด็กที่เหลือยังคงอารมณ์ความรู้สึกเดิม โดยไม่เปลี่ยนแปลง

เด็กที่ “ถูกสกัดกั้น” มักจะอยู่รอบนอก (Periphery) ของกลุ่มรุ่นราวคราวเดียวกัน (Peer) อาจอ่านหนังสือ วาดรูปบนกระดานขาตั้ง หรือยืนอยู่ในมุมเงียบๆ มองดูเด็กอื่นๆ ลักษณะที่จะชี้ชัดว่าเป็นเด็ก “ถูกสกัดกั้น” ก็คือ เขาจะพูดน้อยมาก หรือไม่เริ่มต้นสนทนาก่อน เมื่อพบเด็กหรือผู้ใหญ่ที่ไม่คุ้นเคยมาก่อน

ส่วนเด็กที่ “ไม่ถูกสกัดกั้น” มักมีส่วนร่วมในกิจกรรมกลุ่ม ชอบพูดมาก เริ่มต้นการมีปฏิสัมพันธ์ เข้าร่วมสนทนา ด้วยรอยยิ้มหรือเสียงหัวเราะ และแสดงความกระตือรือร้นที่จะมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ซึ่งไม่สามารถสังเกตเห็นในเด็กที่ “ถูกสกัดกั้น” จึงเป็นที่มาของคำถามว่า “พ่อแม่ควรช่วยเหลือเด็กที่ “ถูกสกัดกั้น” อย่างไร เด็กจึงจะสามารถเอาชนะความกลัวหรือความอายได้?”

เหตุผลหนึ่งที่เด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูโดยพ่อแม่เดียวกัน ในครอบครัวเดียวกัน สามารถมีความแตกต่างกันมากในอารมรณ์ความรู้สึก (Temperament) ก็คือ เขาได้รับมรดกตกทอดมาจากพันธุกรรม ส่วนสาเหตุอื่นของเด็กกลุ่มที่ “ถูกสกัดกั้น” และ “ไม่ถูกสกัดกั้น” มาจากพฤติกรรมที่สังเกตเห็นได้ (Observable behavior) สิ่งเร้าทางสรีระ (Physiological arousal) และการกระตุ้น (Excitability) ของอาณาบริเวณสมองที่แตกต่างกัน

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson Learning.
  2. Jerome Kagan - http://en.wikipedia.org/wiki/Jerome_Kagan [2012, February 26].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน