หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 23 : ความรู้สึกผูกพัน (3)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


กรณีที่ เจ็สสิกา (Jessica) ถูกพรากจากพ่อแม่บุญธรรม (Adoptive) ซึ่งเลี้ยงดูเธอตั้งแต่เกิดมาได้ 2 ปีครึ่ง นั้น นักจิตวิทยากังวลว่า การทำลายความรู้สึกผูกพัน (Attachment) ที่มีมาแต่ดั้งเดิม อาจมีผลกระทบระยะยาวในทางลบ ต่อความรู้สึกมั่นคงปลอดภัย (Security) และความไว้วางใจ (Trust)

อย่างไรก็ตาม หลังจากที่อยู่กับพ่อแม่ตามสายเลือด (Biological) เป็นเวลา 8 เดือน เจ็สสิกา ซึ่งได้รับการเปลี่ยนชื่อมาเป็น แอนนา (Anna) ก็เริ่มวิวัฒนาความรู้สึกผูกพันที่ถาวรต่อพ่อแม่จริงตามธรรมชาติ และมิได้แสดงอาการของความรู้สึกไม่มั่นคง หรือไม่มีความไว้วางใจ แต่อย่างใด

ในการพิพากษาในสหรัฐอเมริกา มักเป็นประเพณีปฏิบัติว่า ศาลส่วนใหญ่จะยกผลประโยชน์ให้พ่อแม่ตามสายเลือด มากกว่าพ่อแม่บุญธรรม เมื่อต้องตัดสินว่า ใครควรเป็นผู้สมควรได้เด็กไปเลี้ยงดู ในกรณีเจ็สสิกา ศาลรัฐไอโอวา ประกาศว่า สิทธิของพ่อแม่ตามสายเลือด ต้องมาก่อนสิทธิพ่อแม่บุญธรรม แม้จะมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในคำตัดสินของศาล ไม่น้อยทีเดียว [โดยเฉพาะความรู้สึกว่า ไม่ยุติธรรมต่อพ่อแม่บุญธรรมที่เลี้ยงดูเจ็สสิกามาเป็นเวลา 2 ปีครึ่ง ตั้งแต่แรกเกิด]

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ อัลเบอร์ต เจ โซลนิต (Albert J. Solnit) นักวิทยาศาสตร์วิจัยอาวุโส แห่งศูนย์ศึกษาเด็ก (Child Study Center) คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย Yale โต้แย้งว่า การพรากเด็กที่เยาว์วัยอย่างเจ็สสิกา จากบ้านที่อบอุ่น ไปอยู่ในบ้านของคนแปลกหน้า อาจมีผลกระทบสืบเนื่องที่ร้ายแรงในระยะยาว

เขากล่าวว่า “หนึ่งในจำนวนความรู้สึกพื้นฐานที่เด็กได้พัฒนาในช่วงดังกล่าว คือความไว้วางใจผู้ใหญ่ เพื่อว่า เขาจะได้มองไปข้างหน้า ซึ่งเป็นโลกที่ดูเหมือนจะปลอดภัยและสมเหตุสมผล แทนที่จะเป็นโลกที่พยากรณ์ไม่ได้ และไม่มีเสถียรภาพ”

และนี่ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของคำถามระหว่างอิทธิพลพันธุกรรมธรรมชาติ (Nature) กับอิทธิพลฟูมฟักของสภาพแวดล้อม (Nurture) ซึ่งอาจดูเหมือนว่าเป็นประเด็นนามธรรมทางปัญญา (Abstract intellectual) แต่ก็มีผลสืบเนื่องในทางปฏิบัติ (Practical consequence)

ประเภทของความรู้สึกผูกพันที่ทารกวิวัฒนาระหว่าง 5 ปีแรก เชื่อกันว่ามีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมในอนาคต ตัวอย่างเช่น ทารกที่มีความรู้สึกผูกพันที่มั่นคง จะมีความสามารถมากกว่าทารกที่มีความรู้สึกผูกพันที่ไม่มั่นคง ในการแก้ไขความขัดแย้ง (Conflict) การไว้วางใจผู้อื่น ความสัมพันธ์ทางสังคม และการรับมือกับความเครียด (Stress)

ส่วนความรู้สึกผูกพันไม่มั่นคงนั้น จะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการต้องพึ่งพาผู้อื่น สัมพันธภาพกับผู้อื่นในเชิงลบ และความวิตกกังวล (Anxiety) ดังนั้นจึงสรุปได้ว่า ประเภทของความรู้สึกผูกพัน (มั่นคงหรือไม่มั่นคง) จะมีผลกระทบในระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นแง่ดีหรือร้าย ต่อพฤติกรรมของบุคคลนั้นในอนาคต

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson Learning.
  2. Attachment theory - http://en.wikipedia.org/wiki/Attachment_theory [2012, March 7].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน