หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 24 : ความรู้สึกผูกพันต่างวัฒนธรรม

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


เมื่อทารกพัฒนา “ความรู้สึกผูกพัน” (Attachment) ที่ใกล้ชิดกับพ่อแม่ ก็จะแสดงความทุกข์ (Distress) มากเมื่อพ่อแม่จากไปชั่วคราว เรียกว่า “ความกังวลเมื่อจากไป” (Separation anxiety) โดยการร้องเสียงดัง ร้องไห้ หรือไม่สงบ (Agitation) ความกังวลนี้ เป็นสัญญาณชัดเจนว่า ทารกเริ่มมี “ความรู้สึกผูกพัน”

ในวัฒนธรรมที่ทารกน้อยได้รับการเลี้ยงดูโดยมีผู้ใหญ่และเด็กอื่นๆ อยู่ด้วย ภาวะ “ความกังวลเมื่อจากไป” อาจไม่เข้มข้น หรือคงอยู่ยาวนาน เหมือนกับที่พบเห็นในสังคมญี่ปุ่น [รวมทั้งไทยด้วย] ซึ่งทารกมี “ความรู้สึกผูกพัน” กับพ่อแม่ในขั้นต้น (Primary) หรือแต่ผู้เดียว (Exclusive) เท่านั้น

ทารกที่มี “ความรู้สึกผูกพัน” กับผู้ใหญ่หลายๆ คน เพราะอาศัยอยู่ในครอบครัวขยาย (Extended family) ขนาดใหญ่ หรือได้ใช้เวลามากอยู่กับผู้ใหญ่ในสถานเลี้ยงเด็กกลางวัน (Day care) อาจไม่แตกตื่นกับคนแปลกหน้า และไม่รู้สึกกังวัลเมื่อแม่จากไปชั่วคราว เพราะได้เรียนรู้ที่จะคุ้นเคยกับคนแปลกหน้าแล้ว

ในประเทศเยอรมัน ทารกถูกทอดทิ้งให้อยู่ตามลำพังเป็นเวลา 2 - 3 ชั่วโมง ในแต่ละช่วง เพราะพ่อแม่เชื่อว่า เด็กควรจะเรียนรู้วิธีพึ่งพาตนเอง (Self-reliant) ตั้งแต่ยังเป็นทารก และทารกเหล่านี้ใช้เวลาประมาณครึ่งหนึ่งของเขา ห่างจากพ่อแม่ ไปอยู่ในความดูแลของเด็กที่โตกว่า และผู้ใหญ่อื่นๆ

อย่างไรก็ตาม ผลของการวิจัยแสดงว่า เด็กเยอรมันมิได้มี “ความรู้สึกผูกพัน” ที่ไม่มั่นคง (Insecure) และมีพัฒนาการตามปรกติ เหมือนเด็กอื่นๆ ที่ใช้เวลาอยู่กับพ่อแม่มากกว่า [อาจเป็นเพราะเด็กได้พัฒนาความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม]

ในทำนองเดียวกัน เวลาที่ใช้ในสถานเลี้ยงเด็กกลางวัน ไม่มีผลกระทบต่อความมั่นคง [หรือไม่มั่นคง] ของ “ความรู้สึกผูกพัน” ของเด็ก ในการศึกษาด้วยวิธี “แนวราบ” (Longitudinal) ของทารกกว่า 1,000 คน ทีมนักวิจัยศึกษาทารกที่อยู่ในสถานเลี้ยงเด็กกลางวัน (Day care) อย่างน้อยสัปดาห์ละ 30 ชั่วโมง ตั้งแต่อายุ 3 เดือน จนถึงอายุ 15 เดือน แล้วเปรียบเทียบเทียบกับทารกที่อยู่น้อยกว่าสัปดาห์ละ 10 ชั่วโมง

ผลปรากฎว่า ทารกทั้งสองกลุ่ม มิได้มีความแตกต่างกันในหัวข้อวัดผลของ “ความรู้สึกผูกพัน” แต่ในสถานเลี้ยงเด็กที่มีคุณภาพสูงกว่า (เพราะพี่เลี้ยงได้รับการฝึกอบรม และอัตราส่วนน้อยกว่าของจำนวนทารกภายใต้การดูแลของพี้เลี้ยง 1 คน) จะทำคะแนนได้ดีกว่าเด็กที่เลี้ยงดูภายในบ้านของตนเอง ในหัวข้อเรื่องพัฒนาการทางสังคม ภาษา และการรับรู้ (Cognitive)

แหล่งข้อมูล-

  1. Wade, Carole & Carol Tavris. (2008). Invitation to Psychology (4th Ed). Upper Saddle River, NJ : Pearson Education.
  2. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson Learning.

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน