หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย <br/> ตอนที่ 28: การเรียนรู้ในโลกของเด็ก (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ในขั้นตอนแรกของทฤษฎีการรับรู้ (การเคลื่อนไหวผ่านประสาทสัมผัส) เป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการคิด (Thinking) ในทารกซึ่งประกอบด้วยการประสานข้อมูลประสาทสัมผัส (Sensory information) กับการเคลื่อนไหวของร่างกายที่ค่อยๆ กลายเป็นการเคลื่อนไหวที่เต็มไปด้วยจุดประสงค์ (Purposeful)

ทารกแรกเกิดจะมีปฏิสัมพันธ์กับโลกรอบตัวผ่านปฏิกิริยาสะท้อนกลับ (Reflexive response) อาทิ การดูด และการคว้าสิ่งของ ณ อายุ 5 เดือน ทารกจะพัฒนาการควบคุมกล้ามเนื้อที่ควบคุมโดยสมอง/กล้ามเนื้อลาย (Voluntary muscle control) แล้วยื่นมือออกไป คว้าสิ่งของ และเอาเข้าปาก เพื่อค้นหาว่า สิ่งของดังกล่าวเหมาะสำหรับการดูดหรือไม่

เมื่อทารกขยายการสำรวจสภาพแวดล้อม เขาจะเกิดการรับรู้ว่า การเคลื่อนไหวบางอย่าง จะก่อให้เกิดผลลัพธ์เฉพาะอย่าง อาทิ การปัดผ้าคลุมออกไปจะเผยให้เห็นของเล่นที่ซ่อนอยู่ การทำของหกเลอะเทอะอาจจะได้ของใหม่มาแทน และการเคาะโต๊ะด้วยช้อนอาจจะได้อาหาร หรือไม่ช้อนก็จะถูกแม่เอาไป

เมื่ออายุได้ 6 เดือน ทารกที่ทำของเล่นหล่นหายจากคอก (Playpen) จะเริ่มค้นหาว่า มันตกอยู่ที่พื้น หรือไม่ก็ซ่อนอยู่ใต้ผ้านวมภายในคอกนั้นเอง และเป็นเหตุให้ทารกที่มีอายุ 1 ขวบ เรียนรู้การเล่นซ่อนหา (Peekaboo) และสนุกกับเกมนี้ โดยเฉพาะเมื่อมีผู้อื่น (อาทิ พ่อแม่) มาเล่นด้วย

นับเป็นกระบวนการ “ซึมซับ” (Assimilation) กล่าวคือ ใช้วิธีการเก่ารับมือกับสถานการณ์ใหม่ แต่ถ้าเราเอาฉากมากั้นสิ่งของแล้ว ทารกจะไม่เห็นสิ่งของ และคิดว่า สิ่งของที่ซ่อนอยู่หลังฉากนั้น ไม่มีตัวตน เนื่องจากทารกยังมิได้เรียนรู้เกี่ยวกับ “ความคงอยู่ของวัตถุ” (Object permanence)

แนวความคิด (Concept) นี้ คือการเข้าใจว่าสิ่งของยังมีตัวตน แม้จะไม่สามารถเห็น สัมผัส หรือได้ยิน อีกต่อไป พัฒนาการของแนวความคิดนี้ จะเกิดขึ้นในทารกในช่วง 9 เดือนแรก จนถึงอายุ 2 ขวบ โดยที่ทารกจะพยายามค้นหาสิ่งของที่สูญหายไป หรือไม่ปรากฏให้เห็นอีกต่อไป

ความคิดเรื่อง “ความคงอยู่ของวัตถุ” นี้เองที่ทำให้ ฌอง เปียเจต์ (Jean Piaget) เชื่อว่า ทำให้ ทารกระหว่าง 1 ถึง 2 ขวบ เริ่มสามารถจิตนาการ (Imaginary) และใช้สัญลักษณ์ (Symbol) ได้ แล้วพัฒนา “แนวความคิด” ขึ้นในใจ อาทิ เด็กจะเข้าใจว่า “ยุง” ที่บินไปมาเป็นสัตว์ที่น่ารำคาญ และ “พ่อ” เป็นเพื่อนเล่นที่น่ารื่นรมย์

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth-Thompson Learning.
  2. Wade, Carole & Carol Tavris. (2008). Invitation to Psychology (4th Ed). Upper Saddle River, NJ : Pearson Education.

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน