หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 31 : การเรียนรู้ในโลกของเด็ก (4)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ในขั้นตอนการรับรู้ (Cognitive stages) ของ ฌอง เปียเจต์ (Jean Piaget) เราสามารถสรุปเป็นความคิดหลักๆ ได้ 3 ข้อ

  1. เด็กค่อยๆ พัฒนาทีละก้าวในเรื่องความสามารถการใช้เหตุผล (Reasoning) ผ่านกระบวนการ “ซึมซับ” (Assimilation) และ “ปรับเปลี่ยน" (Accommodation)
  2. เด็กมีความสงสัยใคร่รู้ (Curious) ตามธรรมชาติ และมีแรงจูงใจจากภายใน (Intrinsical) ที่จะสำรวจโลก [รอบตัว] และในระหว่างนั้น พัฒนานานาทักษะการรับรู้
  3. เด็กแสงหาความหลากหลายของความสามารถในการคิดและการใช้เหตุผล โดยผ่านขั้นตอนต่างๆ ของพัฒนาการการรับรู้

ตั้งแต่ปลายคริสตทศวรรษ 1960 (พ.ศ. 2503) เป็นต้นมา บรรดานักวิจัยได้ทดสอบทฤษฎีและความคิดของเปียเจต์ครั้งแล้วครั้งเล่า และได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ (Criticism) การแก้ไข และการปรับปรุงในบางประเด็น รูปแบบ (Model) ใหม่ๆ ที่ก้าวหน้าขึ้น รวมทั้งทฤษฎี “เปียเจต์ใหม่” (Neo-Pagetian) ซึ่งมีจุดมุ่งหมายที่จะบูรณาการความคิดของเปียเจต์ (ที่ผ่านการทดสอบแล้ว แม้เวลาได้ผ่านพ้นไปกว่า 50 ปี) กับวิธีการใหม่ๆ ในพัฒนาการการรับรู้ที่เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้

คุณประโยชน์ (Contribution) ที่เปียเจต์ได้สร้างไว้ และสืบทอดมาถึงทุกวันนี้ คือการศึกษาการเป็นนักสำรวจโลก [รอบตัว] ของเด็ก ด้วยการวิจัยโดยวิธีสังเกต (Observational research) นอกจากนี้ ปรากฏการณ์ที่เขาได้ค้นพบ อาทิ “ความคงทนของวัตถุ” (Object permanence) ในช่วงที่เป็นทารก และ “ความคงอยู่ [ของวัตถุ]” Conservation) ในช่วงที่เป็นเด็กนักเรียน ได้ดึงดูดความสนใจอย่างมากในบรรดานักวิจัยในปัจจุบัน

ทฤษฎีของเปียเจต์ ได้รับการยอมรับว่ามีความสำคัญมากทางประวัติศาสตร์ [ของสาขาวิชาจิตวิทยาเด็ก] แต่ก็มีทฤษฎีใหม่ๆ ในแนวทางการวิจัย เกิดขึ้นในเวลาต่อมา ประเด็นหลักของการถกเถียง (Controversy) ในพัฒนาการการรับรู้ ก็คือ ระหว่างพันธุกรรมตามธรรมชาติ (Nature) กับสภาพแวดล้อมของการฟูมฟัก (Nurture)

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่ทุกวันนี้มองว่า ประเด็นดังกล่าวเป็นการจับคู่เปรียบเทียบที่ไม่ถูกต้อง (False dichotomy) เพราะมีหลักฐานมากมายจากวิทยาศาสตร์ชีวภาพและพฤติกรรม (Biological and behavioral sciences) ที่พิสูจน์ว่ากิจกรรมจีน/ยีน (Gene activity) ได้มีปฏิสัมพันธ์กับเหตุการณ์และประสบการณ์ในสภาพแวดล้อม มาตั้งแต่จุดเริ่มต้นของชีวิตแล้ว

อีกประเด็นหนึ่ง ยังมีเรื่องของวัฒนธรรม (Culture) และประสบการณ์ทางสังคม (Social experience) ว่ามีความสัมพันธ์อย่างไร กับการเปลี่ยนแปลงพัฒนการในการคิด และการเรียนรู้

แหล่งข้อมูล-

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth-Thompson Learning.
  2. Wade, Carole & Carol Tavris. (2008). Invitation to Psychology (4th Ed). Upper Saddle River, NJ : Pearson Education.

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน