หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 43 : พัฒนาการทางจริยธรรม (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทีมนักวิจัยของ เอ็มมี เวอร์เนอร์ (Emmy Werner) ได้ค้นพบปัจจัยต่างๆ ที่นำไปสู่ความสามารถคืนสู่ปรกติได้ (Resiliency) อันได้แก่ ปัจจัยทางพันธุกรรม (Genetic) อาทิ เด็กที่มีอารมณ์ความรู้สึก (Temperament) เป็นบวก มักจะยิ้มแย้มแจ่มใส สนองตอบทางสังคม และสามารถเรียกร้องความสนใจและการดูแลได้

ในกระบวนการรับรู้ทางสังคม (Social cognitive) เด็กที่มีความสามารถคืนสู่ปรกติได้ มักมีผู้เลี้ยงดูทดแทน (Substitute) ที่มีพฤติกรรมเอาใจใส่ และทักษะทางสังคมที่สังเกตเห็นได้และเลียนแบบได้ ดังนั้น เด็กดังกล่าว จึงเป็นยอดนิยมทางสังคม (Socially popular)

อีกปัจจัยหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับขั้นตอนทาง “จิตสังคม” (Psycho-social) ของเอริคสัน (Erikson) คือการที่เด็กกลุ่มนี้ได้รับแรงสนับสนุน ความใส่ใจ และความไว้วางใจทางสังคม จากเพื่อนร่วมรุ่น (Peer) และผู้เลี้ยงดู แล้วพัฒนาพฤติกรรมทางสังคมที่ได้รับการปรับเปลี่ยนอย่างเหมาะสม

การค้นพบนี้ หักล้างความเชื่อของฟรอยด์ (Frued) ก่อนหน้านี้ว่า ปัญหาทางร่างกายและจิตใจที่เกิดขึ้นในช่วง 5 ปีแรกของเด็ก จะ “สกัดกั้น” (Inhibit) พัฒนาการด้านบุคคลิกภาพในช่วงต่อมาของชีวิต เพราะมีเด็กจำนวนมากที่ประสบความยากจนข้นแค้น การตายหรือแยกจากพ่อแม่ และชีวิตลำเค็ญในครอบครัว ได้สามารถพัฒนากลายเป็นผู้ใหญ่ที่แข็งแรงทางร่างกายและจิตใจ

ในปี พ.ศ. 2536 นิตยสารไทม์ นำภาพของฟรอยด์ ขึ้นหน้าปก พร้อมกับคำถามว่า “[ทฤษฎี] ฟรอยด์ตายแล้วใช่ไหม?” แล้วตอบคำถามนี้ด้วยเสียงดังว่า “ใช่” โดยหนังสือวิชาการ 4 เล่ม ที่ท้าทายความคิดทางทฤษฎีและข้อสมมุติฐานของฟรอยด์ แต่ก็มีผู้ตอบคำถามว่า “ไม่ใช่” ถึง 400 คน ซึ่งเป็นสมาชิกของสมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (American Psychological Association)

ทฤษฎีต่างๆ ของฟรอย์ (ซึ่งรวมทั้ง “จิตเพศ”) ได้ครอบคลุมไปเกือบทุกพฤติกรรมของมนุษย์ จึงอาจไม่เป็นประโยชน์ต่อการอธิบายหรือพยากรณ์พฤติกรรมเฉพาะของแต่ละบุคคล ส่วนแนวความคิดของแรงผลักดันขั้นพื้นฐาน (Basic drives) จำกัดอยู่เพียงเพศและความแข็งกร้าว (Sex and aggression) นั้น ยากที่จะทดสอบได้ในทางปฏิบัติ และดูเหมือนจะล้าสมัยไปแล้ว

แม้ผลกระทบในระยะยาวของรูปแบบ (Pattern) ที่เด็กเจริญเติบโตในช่วง 5 ปีแรก ยังคงอยู่ แต่ต้องได้รับการปรับให้ทันกาล (Update) จากผลงานของนักวิจัยอื่นๆ (อาทิ เวอร์เนอร์) และจากสาขาวิชาอื่นๆ ของจิตวิทยา กล่าวโดยสรุป ฟรอยด์ อาจเป็นนักจิตวิทยาที่มีชื่อเสียงโด่งดังที่สุดไปทั่วโลก เพราะทฤษฎีของเขา มีผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อสังคมโดยทั่วไป และต่อสาขาวิชาจิตวิทยาโดยเฉพาะ แต่ทฤษฎีของเขาก็เป็นที่ถกเถียงกันมากที่สุด เช่นกัน

แหล่งข้อมูล:

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth-Thompson Learning.
  2. Emmy Werner - http://en.wikipedia.org/wiki/Emmy_Werner [2013, April 21].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน