หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 44 : พัฒนาการทางจริยธรรม (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


เจโรเม แคแกน (Jerome Kagan) นักจิตวิทยาผู้มีชื่อเสียงโด่งดัง ให้ความเห็นว่า การรู้จักผิดชอบ-ชั่วดีของเด็กมาแต่กำเนิด เป็นความสามารถขั้นพื้นฐานของคน ซึ่งในคริสตศตวรรษที่ 19 นักสังเกตการณ์เรียกว่า “จิตสำนึกทางจริยธรรม” (Moral sense) หากปราศจากสิ่งนี้ เด็กจะไม่สามารถเข้าสังคมได้ (Socialization)

อย่างไรก็ตาม จิตสำนึกทางจริยธรรม และความต้องการปฏิบัติดีต่อผู้อื่นอาจได้รับการฟูมฟัก (Nurture) หรือดับสูญ (Extinguish) ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของเด็ก อาทิ เมื่อเด็กทำอะไรผิดขึ้นมา ผู้ใหญ่ในครอบครัวใช่วิธีหวดก้น (Spank) ตะโกนใส่ ขู่ตะคอก หรืออธิบายความผิดดังกล่าว

วิธีการที่พ่อแม่ในอดีตใช้กันมาก เพื่อให้ได้มาตรฐานจริยธรรม และความประพฤติที่ดี คือ “การยืนกรานอำนาจ” (Power assertion) ซึ่งรวมทั้งการคุกคาม การลงโทษทางร่างกาย และการลิดรอนสิทธิ์พิเศษ โดยอาศัยความได้เปรียบของผู้ใหญ่ที่ใหญ่โตกว่า แข็งแรงกว่า และมีอำนาจมากกว่า

พ่อแม่อาจไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากยืนกรานว่า “ต้องทำตามคำสั่งผู้ใหญ่” ในกรณีที่เด็กเล็กเกินกว่าที่จะเข้าใจกฎเกณฑ์ หรือซุกซนตามประสา เพื่อละเมิดกฎเกณฑ์ แต่ถ้า “การยืนกรานอำนาจ” เกิดขึ้นเพราะพ่อแม่ต้องการ “กำราบ” (Bully) และมักลงโทษทางร่างกาย จะยังผลให้เด็กเพิ่มความก้าวร้าว ลดความรู้สึกร่วม และหย่อนยานการใช้เหตุผลทางจริยธรรม

หากพ่อแม่ใช้คำหยาบคาย (Verbal abusive) ดูหมิ่นดูแคลน (Insult) และเยาะเย้ย (Ridicule) อาทิ “ทำไมโง่เง่าเต่าตุ่นอย่างนี้ เธอไม่น่าเกิดมาเป็นลูกฉันเลย” ผลลัพธ์คือความหายนะ (Devasting) อย่างใหญ่หลวงแก่เด็ก แต่ก็มิได้หมายความว่า “การยืนกรานอำนาจ” มีผลกระทบต่อเด็กทุกคน ในทุกสภาพแวดล้อม และในทุกวัฒนธรรม

ในวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน วิธีสร้างวินัยที่ได้ผลก็แตกต่างกันด้วย ในครอบครัวคนจีนและอเมริกันเชื้อสายอัฟริกัน [รวมทั้งครอบครัวคนไทยด้วย] มีวิธีการที่เข้มงวดกับลูก มากกว่าครอบครัวชาวอเมริกันผิวขาว อาจเป็นเพราะลูกในครอบครัวกลุ่มแรก มักเข้าใจการลงโทษทางวินัย ว่าเป็นไปเพราะความห่วงใย [ในอนาคตของ] ลูกมากกว่าความจงใจทารุณกรรม

อย่างไรก็ตาม การวิจัยแสดงผลว่า การใช้วิธีหวดก้นด้วยไม้เรียวในบางครั้งและพอสมควรนั้น ไม่มีผลกระทบในระยะยาวที่เป็นอันตราย (Detrimental) ในครอบครัวชนชั้นกลางส่วนใหญ่ ดังนั้นบริบท (Context) ในการลงโทษ จึงเป็นสิ่งที่สร้างความแตกต่างอย่างมาก ตัวอย่างเช่น พื้นฐานความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกเต็มไปด้วยความรักและความไว้วางใจ หรือ เต็มไปด้วยเจตนาร้าย (Hostility) และการฟาดฟัน?

แหล่งข้อมูล:

  1. Wade, Carole & Carol Tavris. (2008). Invitation to Psychology (4th Ed). Upper Saddle River, NJ : Pearson Education.
  2. Lawrence Kohlberg’s stages of moral development - http://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_Kohlberg%27s_stages_of_moral_development [2013, April 23].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน