หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 45 : พัฒนาการทางจริยธรรม (3)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


เรื่องราวของการใช้ไม้เรียวหวดก้น มักจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว เป็นหนทางสุดท้ายเมื่อเด็กประพฤติตัวเหลวไหล พ่อแม่หลายคนที่ใช้วิธีนี้ เมื่อไม่รู้ว่าจะทำอย่างไร แต่การลงโทษทางร่างกายนี้ หากใช้อย่างไม่เหมาะสมหรือรุนแรง (Harsh) จะเป็นสาเหตุให้เด็กโกรธ และคับแค้นใจ (Resentful)

ถ้าบรรยากาศภายในครอบครัว เต็มไปด้วยความโกรธ ทะเลาะเบาะแว้ง และพยายามปราบ (Subdue) เด็กครั้งแล้วครั้งเล่า การลงโทษทางร่างกาย จะขยายวง (Spiral) จนควบคุมไม่ได้ นอกจากนี้ วิธีลงโทษทางวินัยอย่างรุนแรงและไร้ประสิทธิภาพนี้ จะส่งต่อไปยังชั่วอายุคนต่อไป กล่าวคือ พ่อแม่ที่ก้าวร้าวกำลังสอนลูกว่า หนทางเลี้ยงลูกของลูกต้องก้าวร้าวเข้าใส่

กลยุทธ์ที่ประสบความสำเร็จมากกว่าการหวดก้นและรูปแบบอื่นของ “การยืนกรานอำนาจ” (Power assertion) คือ”การชักนำ” (Induction) ซึ่งพ่อแม่ร้องขอ (Appeal) ต่อเด็กบนพื้นฐานของความสามารถ [ของเด็กในการเข้าใจ] ความรู้สึกร่วม (Empathy) ความเมตตา (Affection) ความเอื้ออาทรต่อผู้อื่น และจิตสำนึกของความรับผิดชอบ (Sense of responsibility)

พ่อแม่ที่ใช่วิธี “การชักนำ” จะอธิบายแก่เด็กที่ประพฤติตนไม่เหมาะสมว่า การกระทำของเขาอาจเป็นอันตรายหรือสร้างความไม่พอใจให้ผู้อื่น อาทิ “เธอทำให้น้องแบ้งค์ต้องร้องไห้ การกัดคนอื่นไม่ดีนะลูก” และ “ลูกต้องไม่กระแทกตาผู้อื่น เพราะอาจทำให้เขาบาดเจ็บรุนแรงได้” หากเด็กที่มีแนวโน้มเอื้ออาทรผู้อื่นอยู่แล้วว่า ก็อาจพูดว่า “แม่รู้ว่า ลูกต้องการเป็นคนที่ดีต่อผู้อื่น . . .” ซึ่งเป็นเหตุผลที่น่าฟังกว่าเหตุผลภายนอก อาทิ “ถ้าลูกไม่ประพฤติตัวให้ดี ก็อย่าหวังว่าจะได้ขนมอีกต่อไป”

พ่อแม่ที่ใช้วิธี “การชักนำ” และตอกย้ำความสำคัญของความเมตตา เด็กมักรู้สึกสำนึกผิด (Guilt) ถ้าไปทำอันตรายผู้อื่น เพราะเด็กสามารถสร้าง “มาตรฐานภายใน” (Internalization of standard) ว่าอะไรผิดอะไรถูก โดยคำนึงถึงผู้อื่นด้วย

“การชักนำ” ไม่เหมือนกับการยินยอม (Permissive) ปล่อยให้เด็กทำตามอำเภอใจ ไม่มีส่วนร่วม หรือไม่กังวัล พ่อแม่ที่ใช้วิธี “ชักนำ” จะใช้อำนาจ (Authoritative) ที่เป็นประชาธิปไตย มากกว่าผู้เผด็จการ (Authoritarian) ที่มีอำนาจสิทธิ์ขาด พ่อแม่ให้แรงใจสนับสนุนแก่เด็ก และรับฟังความกังวลและความปรารถนาของเด็ก แต่ก็เรียกร้องความประพฤติที่เหมาะสมจากเด็ก

พ่อแม่ดังกล่าว มักตั้งความคาดหวังไว้สูง แต่สมเหตุผล เพื่อให้เด็กบรรลุได้ พ่อแม่เรียกร้องความประพฤติที่เหมาะสมตามวัย (Maturity) และการควบคุมตนเอง (Self-control) แต่ก็แสดงความรู้สึกเข้าใจและอบอุ่นใจ โดยมีส่วนร่วมในชีวิตของลูก ทำให้เด็กมีทักษะทีในเรื่อง “การกำกับตนเอง” (Self-regulation) ซึ่งเป็นความสามารถในการควบคุม และดัดแปลงแรงกระตุ้น (Impulse) ความคิด และความรู้สึกของเด็ก ได้ดีกว่าเด็กที่พ่อแม่อาศัยวิธี “การยืนกรานอำนาจ” ในการปกครองลูก

แหล่งข้อมูล

  1. Wade, Carole & Carol Tavris. (2008). Invitation to Psychology (4th Ed). Upper Saddle River, NJ : Pearson Education.
  2. Lawrence Kohlberg’s stages of moral development -http://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_Kohlberg%27s_stages_of_moral_development [2013, April 28].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน