หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 56 : วัฒนธรรมตะวันออกกับตะวันตก (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ในคริสต์ทศวรรษ 1940 (พ.ศ. 2483) ชาวญี่ปุ่นผู้หนึ่งที่เป็นนักเล่นไวโอลิน และครูสอน ชื่อ “ชินนิชิ ซูซูกิ” (Shinichi Suzuki) ได้พัฒนาวิธีการสอนการเล่นไวโอลินแก่เด็กเล็ก ที่ประสบผลสำเร็จอย่างยอดเยี่ยมจนมีชื่อเรียกว่า “วิธีซูซูกิ” (Suzuki method) มีผู้นำวิธีนี้ไปเผยแพร่ในสหรัฐอเมริกา ในคริสต์ทศวรรษ 1960 (พ.ศ. 2503) ปรากฏว่า ได้สร้างความตื่นเต้นอย่างไม่น่าเชื่อในบรรดาเด็ก พ่อแม่ และครูสอนดนตรีตั้งแต่นั้นมา

สิ่งที่น่าสนใจมากก็คือพื้นฐานของหลักการที่อยู่เบื้องหลัง “วิธีซูซูกิ” สำหรับสอนเด็กเล็กเล่นไวโอลินนั้น คล้ายคลึงมากกับกระบวนการในใจ (Mental process) 4 ขั้นตอนสำหรับการเรียนรู้ทางสังคม (Social learning) ของ อัลเบอร์ต แบนดูรา (Albert Bandura) ซึ่งอยู่ห่างไกลนับพันๆ กิโลเมตรออกไปในประเทศแคนาดา และในวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน

สิ่งที่แตกต่างก็คือ ซูซูกิ พัฒนาหลักการเรียนรู้ของเขา หลังจากที่ได้ลงมือปฏิบัติจริงๆ ในการสอนเด็กเล็กเล่นไวโอลินเป็นเวลาหลายๆ ปี ในขณะที่แบนดูรา พัฒนาความคิดเดียวกัน หลังจากเรียนรู้จากการสังเกต (Observational learning) ในการวิจัยเด็กเล็กเป็นเวลาหลายๆ ปี เช่นกัน ประสบการณ์ของเขาทั้งสองมีบทสรุปเดียวกันในเรื่องเด็กเรียนรู้อย่างไร

ขั้นตอนที่ 1 - สมาธิ (Attention) แบนดูรากล่าวว่า “ผู้สังเกตการ [เด็ก] ต้องใส่ใจต่อสิ่งที่เแบบอย่าง (Model) [พ่อแม่] กล่าวถึงและปฏิบัติ” เช่นเดียวกัน ซูซูกิแนะนำให้พ่อแม่สอนลูกเล่นไวโอลิน เมื่อเด็กมองไปที่พ่อแม่เท่านั้น พ่อแม่ต้องหยุดสอนทันทีและรอคอย หากเด็กลงไปนอนกลิ้งตัวบนพื้น กระโดดโลดเต้นขึ้นลง เดินถอยหลัง หรือพูดจาในเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องกัน

ขั้นตอนที่ 2 - ความจำ (Memory) แบนดูรากล่าวว่า “ผู้สังเกตการ [เด็ก] ต้องใส่รหัส (Code) ที่ข้อมูล ในวิถีทางที่สามารถดึงออกมา (Retrieve) ใช้ในภายหน้าได้” เช่นเดียวกัน ซูซูกิแนะนำว่า พ่อแม่ควรนำเสนอข้อมูลในวิถีทางที่เด็กสามารถเข้าใจได้ เนื่องจากเด็กอายุ 3 - 4 ขวบ ยังไม่ได้พัฒนาทักษะการใช้วาจาหรือความจำอย่างเต็มที่ จึงไม่ควรออกคำสั่งมากนัก

ขั้นตอนที่ 3 - การเลียนแบบ (Imitation) แบนดูรากล่าวว่า “ผู้สังเกตการ [เด็ก] ต้องสามารถใช้ข้อมูล นำทางการปฏิบัติ และเลียนแบบพฤติกรรมของแบบอย่าง [พ่อแม่]” เช่นเดียวกัน ซูซูกิแนะนำว่า เด็กควรเริ่มต้นที่อายุ 3 - 4 ขวบ ซึ่งเป็นวัยเริ่มต้นเร็วที่สุดแล้ว เมื่อร่างกายสามารถเคลื่อนไหวได้ตามต้องการและเลียนแบบพ่อแม่และครูสอนได้

ขั้นตนอที่ 4 - แรงจูงใจ (Motivation) แบนดูรากล่าวว่า “ผู้สังเกตการ [เด็ก] ต้องมีเหตุผล การตอกย้ำ (Reinforcement) หรือสิ่งจูงใจ (Incentive) ให้เกิดพฤติกรรมทำตามแบบอย่าง [พ่อแม่]” เช่นเดียวกัน ซูซูกิแนะนำว่า บทบาทที่สำคัญมากที่สุดของพ่อแม่ คือการให้รางวัล (Reward) อย่างสม่ำเสมอ และส่งเสริมให้เด็กคอยสังเกต และ “ทำตามพ่อแม่” อย่างเคร่งครัด

แหล่งข้อมูล:

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson ณLearning.
  2. Social learning theory - http://en.wikipedia.org/wiki/Social_learning_theory[2013, April 21].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน