หน้าหลัก » Blogs » จิตวิทยาเด็ก - จากในครรภ์สู่ปฐมวัย ตอนที่ 74 : เด็กอัจฉริยะ (4)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


โรเบอร์ต สเตอร์นเบอร์ก (Reobert Sternberg) เป็นชาวอเมริกัน ผู้เกิดในปี พ.ศ. 2492 ปัจจุบันยังมีชีวิตอยู่ และเป็นศาสตราจารย์สาขาจิตวิทยา และรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ ของมหาวิทยาลัยรัฐ Oklahoma และเคยดำรงตำแหน่งนายกสมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (American Psychological Association : APA) อันมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก

เขาได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยในทวีปอเมริกาและยุโรป 10 แห่ง มีผลงานกว่า 1,000 ชิ้น ซึ่งเป็นบทความและหนังสือ ตลอดจนทฤษฎีต่างๆ ที่ทรงอิทธิพลทางความคิดสร้างสรรค์ ปัญญา (Wisdom) วิถีคิดอ่าน และความรักความชัง

เขามองเห็นข้อดีของทฤษฎีพหุปัญญา (Multiple-Intelligence) ตรงที่ว่า มิได้ลดปัจจัยสติปัญญาเหลือเพียงปัจจัยเดียวในการนิยามและวัดผล แต่ยอมรับความสามารถอื่นๆ ด้วย แม้ว่าในทางปฏิบัติ เราไม่อาจทราบว่า ปัจจัยอื่นๆ ที่เหลือทั้งหมดมีอะไรบ้าง? และจะวัดผลแต่ละปัจจัยอย่างไร?

เขาวิพากษ์วิจารณ์ ตัว “g” ในทฤษฎีสองปัจจัย (Two-Factor) และการทดสอบไอคิว (IQ = Intelligence quotient) ว่า คับแคบเกินไป เพราะจำกัดการวัดผลเฉพาะทักษะการแก้ป้ญหาและความสามารถการรับรู้ (Cognitive) เท่านั้น เขานิยามคำว่า “สติปัญญา” โดยการวิเคราะห์ 3 วิธีของกระบวนการใช้เหตุผลของผู้คนในการแก้ปัญหา จนนำไปสู่การพัฒนาทฤษฎีไตรวิถี (Triarchic = 3)

ทฤษฎีนี้กล่าวว่า กระบวนการใช้เหตุผลมี 3 วิธี ได้แก่ (1) การใช้ทักษะการวิเคราะห์หรือตรรกะที่สามารถวัดผลด้วยการทดสอบสติปัญญาแบบดั้งเดิม (2) การใช้ทักษะแก้ปัญหา ซึ่งต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ และการเรียนรู้จากประสบการณ์ และ (3) การใช้ทักษะการคิดในทางปฏิบัติที่ช่วยผู้คนปรับตัวและรับมือกับสภาพแวดล้อมทางสังคม และวัฒนธรรม

ตัว “g” ของสเปียร์แมน (Spearman) วัดสติปัญญาทั่วไป ด้วยความสามารถในการรับรู้ (Cognitive) แต่ สเตอร์นเบอร์ก แบ่งสติปัญญาออกเป็น 3 วิธีในกระบวนการใช้เหตุผล กล่าวคือ ทักษะการวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการปฏิบัติงาน ตัวอย่างเช่น เด็กอาจมีความสามารถพิเศษ หรือทักษะการใช้เหตุผลในทางปฏิบัติที่ยอดเยี่ยม แต่อาจไม่ได้คะแนนสูงในการทดสอบสติปัญญาแบบดั้งเดิม แต่ข้อเสียของทฤษฎีไตรวิถี ก็คือขาดแบบทดสอบที่เพียงพอของแต่ละวิธี

แนวความคิดของตัว “g” ยังคงได้รับความนิยมสูงสุด เนื่องจากการวิจัยในเรื่องสติปัญญา ส่วนใหญ่ใช้วิธีการวัดผลทางจิตวิทยา (Psycho-metrics) ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของตัว “g” นอกจากนี้ มาตรฐานการทดสอบสติปัญญาได้พิสูจน์แล้วว่า มีประโยชน์ในการพยากรณ์ผลลัพธ์ในการเรียนของนักเรียนนักศึกษา แม้จะไม่แม่นยำนักในการพยากรณ์อาชีพการงาน

แหล่งข้อมูล:

  1. Plotnik, Rod. (2002). Introduction to Psychology (6th Ed). Pacific Grove, CA: Wadsworth -Thompson ณLearning.
  2. Charles Spearman - http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Spearman [2013, June 2].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน