หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEAM ตอนที่ 131 – ทฤษฎีพหุปัญญา (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทฤษฎีพหุปัญญา

นักจิตวิทยา เฮาเวิร์ด การ์ดเน่อร์ (Howard Gardner) ระบุว่า “ปัญญา” (Intelligence) มิใช่เพียงแสดงถึงการคิดของบุคคล แต่ยังรวมถึงวัสดุ (Material) และคุณค่า (Value) ของสถานการณ์ที่ (และเมื่อ) การคิดเกิดขึ้น การมีวัสดุและคุณค่าที่เหมาะสม (Appropriate) ในบริบท (Context) หรือวัฒนธรรมเฉพาะ (Particular) จะมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อระดับ (Degree) ของปัญญาเฉพาะที่จะได้รับการกระตุ้น (Activated) พัฒนา (Developed) หรือปราศจากการสนับสนุน (Discouraged)

ขีดความสามารถรวมของสติปัญญา (Combined intellectual capability) ของบุคคลใด เป็นผลลัพธ์ของแนวโน้มที่มาแต่กำเนิด (Innate tendency) หรือ “เกื้อหนุนโดยพันธุกรรม” (Genetic contribution) และสังคมที่บุคคลนั้นได้พัฒนาหรือ “เกื้อหนุนโดยสภาพแวดล้อม” (Environmental contribution)

ทฤษฎีนี้เสนอแนะว่า ณ แกนกลางของแต่ละ “ปัญญา” มีระบบประมวลข้อมูลที่โดดเด่นไม่ซ้ำแบบใคร (Unique) “ปัญญา” ของนักกีฬา (Athlete) แตกต่างจาก “ปัญญา” ของนักดนตรีหรือนักฟิสิกส์ แต่ละ “ปัญญา” ต่างมีความเชี่ยวชาญพิเศษ (Exceptional) ในแบบฉบับของตนเอง แต่การรวมความหลากหลายของเครือข่ายประสาท (Neural network) [หรือ “เครือข่ายปัญญา”] เป็นสิ่งจำเป็นในการทำงานให้สัมฤทธิ์ผล

การ์ดเน่อร์ยังเสนอแนะว่า แต่ละ “ปัญญา” ทำงานกึ่งอัตโนมัติ (Semi-autonomous) โดยที่บุคคลที่มีความสามารถทางกีฬาแต่ไม่เก่งในด้านดนตรี สามารถเพิ่มพูน (Enhance) ความสามารถทางดนตรีได้ การมี (Presence) หรือไม่มี (Absence) “ปัญญา” ทางดนตรี เกิดขึ้นแตกต่างจากความชำนาญ (Prowess) ทางกีฬา

แบบจำลอง (Model) ของการ์ดเน่อร์ เป็นแนวความคิดสำหรับช่วยทั้งครูใหม่และครูที่มีประสบการณ์มาก ให้เข้าใจหลากหลายหนทางที่นักเรียนจะเก่งกาจหรือชาญฉลาด (Smart) ได้ ซึ่งสะท้อนอยู่ในหลากหลายกิจกรรมที่ได้นำเสนอไปแล้ว โดยที่แบบจำลองนี้ได้เน้นย้ำ (Focus) ไปที่ข้อมูลหรือทักษะเฉพาะที่สมองจะประมวลผล

แบบจำลองอื่นได้เน้นย้ำว่า สมองทำงานอย่างไรกับข้อมูลหรือทักษะนั้น อาทิ ประเภท (Taxonomy) ของอาณาบริเวณการรับรู้ (Cognitive domain) ที่นำเสนอทฤษฎีโดย นักจิตวิทยาเบ็นจามิน บลูม (Benjamin Bloom) ในคริสต์ทศวรรษ 1950s

การแยกประเภทของเขาได้กลายเป็นหัวข้อมาตรฐาน (Standard topics) ในหลักสูตรสำหรับครูใหม่ (Prospective) และครูที่ปฏิบัติงาน (Practicing) ในปัจจุบัน ที่ผ่านการทดสอบ (Endure) ด้วยเวลากว่าครึ่งศตวรรษ โดยมีการปรับปรุง (Revision) เพียงครั้งเดียว เนื่องจากเป็นแบบจำลองซึ่งได้ประสิทธิผล ในการเข้าใจในความซับซ้อนของความคิดมนุษย์

แหล่งข้อมูล:

  1. Sousa, David A. and Tom Pilecki. (2013). From STEM to STEAM – Using Brain-Compatible Strategies to Integrate the Arts. Thousand Oaks, CA : Corwin – A SAGE Company.
  2. Theory of multiple intelligences - https://en.wikipedia.org/wiki/Theory_of_multiple_intelligences. [2018, December 30].
  3. Bloom’s taxonomy - https://en.wikipedia.org/wiki/Bloom%27s_taxonomy. [2018, December 30].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน