หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEAM ตอนที่ 17 – ศิลปะกับความคิดสร้าสรรค์(1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ศิลปะกับความคิดสร้างสรรค์(1)

นักประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuro-scientist) ซึ่งสำรวจ (Explore) ลักษณะ (Nature) ของความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) พบว่า ความคิดสร้างสรรค์ เกี่ยวข้องกับการสื่อสาร (Communications) ระหว่างนานาบริเวณ (Region) ของสมอง ซึ่งปรกติจะไม่มีปฏิสัมพันธ์กันในช่วงที่มิได้มีการคิดสร้างสรรค์ (Non-creative thinking)

กิจกรรมสร้างสรรค์ส่วนใหญ่ เกี่ยวข้องกับกลีบสมองส่วนหน้า (Frontal lobe) นักวิจัยยอมรับกันว่า ไม่มีบริเวณเดียวของสมองที่ก่อให้เกิด (Responsible) ความคิดสร้างสรรค์ และการศึกษาโดยการฉายภาพสมอง (Brain scanning) ยืนยันว่า มีหลายบริเวณที่สมองถูกกระตุ้น (Stimulate) ขณะที่กิจกรรมสร้างสรรค์ดำเนินอยู่ โดยเฉพาะในบริเวณที่เกี่ยวข้องกับ “ความทรงจำปฏิบัติงาน” (Working memory) การรับรู้ (Cognition) และอารมณ์ (Emotion)

การเปิดเผยครั้งสำคัญเกี่ยวกับลักษณะของความคิดสร้างสรรค์มาจากการศึกษาซึ่งอาศัยการฉายแสงด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กไฟฟ้าที่วัดระดับการไหลของโลหิตในสมอง (Functional magnetic resonance imaging : fMRI) โดยเฉพาะบริเวณสมองที่สัมพันธ์กับ “อุปสรรค” (Inhibition) หรือการสนองตอบที่ไม่จำเป็น

การศึกษาครั้งหนึ่งเปรียบเทียบกิจกรรมสมองของนักเปียโนแจ๊สมืออาชีพ (Professional jazz pianist) ขณะเล่นดนตรีที่จดจำจากกิจกรรมสมอง กับขณะเล่นสด [ไม่ได้เตรียมตัวมาก่อน] ตามธรรมชาติ (Spontaneous improvisation) การฉายภาพด้วย fMRI แสดงผลลัพธ์ที่น่าสนใจดังนี้

ขณะที่เล่นสดตามธรรมชาติ บริเวณของสมองที่เป็น “อุปสรรค” และมีการควบคุมตนเอง (Self-regulation) จะถูกกระตุ้น (Activated) น้อยกว่าขณะที่เล่นจากความทรงจำของสมอง (Memorized performance) แต่กิจกรรมที่เพิ่มขึ้นในบริเวณสมองนั้น มีความสัมพันธ์กับความเป็นปัจเจกชน (Individuality) [ของแต่ละคน] และการแสดงออกของตนเอง (Self-expression)

เด็กชั้นประถมผู้เข้ารับการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่แสดงสดตามธรรมชาติ ทำคะแนนทดสอบได้สูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญในเรื่องการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ เมื่อเปรียบเทียบกับการสอนแบบดั้งเดิม (Traditional instruction) ดังนั้น การเพิ่มความคิดสร้างสรรค์โดยทั่วไปในเด็กชั้นประถม ต้องอาศัยบทเรียนดนตรีที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่สร้างสรรค์ด้วย

แหล่งข้อมูล:

  1. Sousa, David A. and Tom Pilecki. (2013). From STEM to STEAM – Using Brain-Compatible Strategies to Integrate the Arts. Thousand Oaks, CA : Corwin – A SAGE Company.
  2. Do Arts Teach Creativity Art - https://www.psychologytoday.com/blog/imagine/201104/do-arts-teach-creativity[2016, October 23].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน