หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEAM ตอนที่ 38 –ความคิดสร้างสรรค์

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ความคิดสร้างสรรค์

ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) คืออะไร? มีหนังสือมากมายในท้องตลาด ที่ว่าด้วยเรื่องนี้โดยเฉพาะ แม้จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ในบรรดาผู้ประพันธ์หนังสือเหล่านี้ แต่ก็มีมุมมอง (Perspective) ที่มีความคิดเห็นตรงกัน (Consensus) ใน 2-3 จุด

ความคิดสร้างสรรค์มิใช่กระบวนการเอกลักษณ์ (Entity) แต่เป็นการรวบรวม (Collection) กระบวนการทางความคิด (Thought process) ที่แตกต่างกัน อย่างน้อยที่สุดความคิดสร้างสรรค์เกี่ยวข้องกับการคิดเชิงกระจาย (Divergent thinking) ความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง (Insight) และผลิตผล (Product)

แต่ความคิดสร้างสรรค์ มิใช่เป็นเพียงการคิดและผลิตสิ่งใหม่ (Novel) ผลิตผลต้องมีคุณค่า (Value) และเป็นที่ยอมรับในขอบเขต (Domain) ของความรู้ที่มันมีผลกระทบ ความคิดสร้างสรรค์มิใช่เป็นเพียงกำเนิด (Generate) ทางเลือก (Alternative) ในการแก้ปัญหา แต่เป็นความโดดเด่นไม่ซ้ำแบบใคร (Uniqueness) และความเป็นไปได้ (Feasibility) ของทางเลือกดังกล่าว

มีความแตกต่างระหว่างความคิดสร้างสรรค์ กับความเพ้อฝัน (Fantasy) ซึ่งเป็นการตัดความเชื่อมโยง (Disconnect) ในตัวเรา ออกจากโลกแห่งความเป็นจริง โดยจินตนาการ (Envision) การกระทำที่อาจไม่เกิดขึ้นในความเป็นจริง (Reality) ความคิดสร้างสรรค์มีจุดมุ่งหมาย (Purpose) ของมันเอง กล่าวคือ แก้ปัญหา หรือไม่ก็ผลิตสิ่งของ ซึ่งมักมาจากการเชื่อมโยงความคิดเก่าที่ดูเหมือนจะไม่มีความสัมพันธ์ต่อกันในหนทางใหม่

นักวิจัยส่วนมากเห็นพ้องต้องกันว่า “สติปัญญา” (Intelligence) มีความสัมพันธ์กับ “ความคิดสร้างสรรค์” แต่ 2 คำนี้มีความหมายแตกต่างกัน นักจิตวิทยามอง “สติปัญญา” ในมุมที่กว้าง อันเกี่ยวกับทักษะการแก้ปัญหา และเป็นอุปนิสัยทางจิต (Mental trait) ที่วัดผลได้ (Measurable) ด้วยการทดสอบ ที่นำมา (Yield) ซึ่ง IQ (Intelligence Quotient = ระดับสติปัญญา)

ผู้ที่ทำคะแนนทดสอบได้สูงกว่าค่าเฉลี่ย (Average) ของ IQ มักมีระดับความสำเร็จที่สูง แต่ก็มีผู้คนเพียงจำนวนน้อยอย่างยิ่ง ที่ประสบความสำเร็จในการเป็นศิลปิน นักประพันธ์ นักแต่งเพลง (Composer) นักวิทยาศาสตร์นวัตกร (Innovative scientist) นักแสดง หรือนักดนตรี

ดูเหมือนว่า ผู้ที่มีความคิดสร้างสรรค์มาก มีแนวโน้มที่จะมีระดับสติปัญญาสูงกว่าค่าเฉลี่ย แต่ก็มีผู้คนจำนวนมากที่มีระดับสติปัญญาสูงกว่าค่าเฉลี่ย แต่ไม่มีความคิดสร้างสรรค์ นี่เป็นข้อสังเกตที่เอื้ออำนวยให้สนับสนุน (Lend support) ความคิด (Notion) ที่ว่า “ความคิดสร้างสรรค์เป็นขีดความสามารถ (Capability) ของสมองที่แยกจากสติปัญญา”

แหล่งข้อมูล:

  1. Sousa, David A. and Tom Pilecki. (2013). From STEM to STEAM – Using Brain-Compatible Strategies to Integrate the Arts. Thousand Oaks, CA : Corwin – A SAGE Company.
  2. Creativity - https://en.wikipedia.org/wiki/Creativity [2017, March 19].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน