หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 110 – ลักษณะเด่นกับลักษณะด้อย (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ลักษณะเด่นกับลักษณะด้อย

เป็นการง่ายที่เราจะแยกแยะ (Identify) ณ โรงเรียน หรือศูนย์ดูแลเด็กกลางวัน (Day-care center) ว่า เด็กคนไหนเป็นลูกของพ่อแม่คนใด เพราะมีคุณลักษณะพิเศษ (Characteristics) บางประการ (Certain) ที่เด็กจะรับมรดกตกทอด (Inherit) จากพ่อแม่ และยีน (Gene) ของพ่อแม่จะกำหนด (Determine) พันธุกรรม (Genetics) ของเด็ก

พันธุกรรม คือการศึกษาลักษณะ (Traits) ความแตกต่างและความเหมือน ที่ถ่ายทอด (Hereditary) จากชั่วอายุคน (Generation) หนึ่งไปยังอีกชั่วอายุคนหนึ่ง ในสิ่งมีชีวิต (Living things) ทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ สัตว์ หรือพืช (Plant)

เด็กจะมียีนของพ่อแม่ แต่ยีนหมายถึงอะไร? มันเป็นเหมือนพิมพ์เขียว (Blue-print) ที่บรรจุคำสั่ง (Instruction) ว่า เด็กจะดูเหมือนอย่างไร ท่ามกลางลักษณะอื่นๆ? อันที่จริง เด็กทุกคนประกอบด้วยยีน 2 กลุ่ม กลุ่มแรกจากแม่ และอีกกลุ่มหนึ่งจากพ่อ ลักษณะบางอย่างถูกกำหนดโดยกลุ่มยีนที่ได้รับเป็นมรดกตกทอดจากทั้งแม่และพ่อ

หนทางหนึ่งในการแยกประเภท (Categorized) ก็คือ ลักษณะเด่น (Dominant) หรือด้อย (Recessive) โดยที่ลักษณะเด่นมีความเป็นไปได้ (Probability) ค่อนข้างสูงของการแสดงออก (Express) มากกว่าลักษณะด้อย

ความเด่น หมายถึงมีอำนาจหรืออิทธิพลเหนือสิ่งอื่น ตัวอย่างเช่น ใครที่แข็งแกร่งกว่า ก็จะมีอำนาจเหนือผู้อื่น และใครที่มีบุคลิกภาพ (Personality) เด่น จะมีอิทธิพลเหนือผู้อื่นอย่างง่ายดาย แล้วลักษณะด้อยจะเป็นที่เข้าใจโดยประสบการณ์ (Understood experientially) ได้อย่างไร? มีหนทางง่ายๆ ที่จะมองเห็นในผู้คนรอบตัวเราหรือไม่? คำตอบก็คือ มี

ความด้อย หมายถึงอะไรบางอย่างที่มีแนวโน้มลดถอย (Recede) หรือหันหลังกลับ มักบ่งบอก (Connotation) ถึง ความสัมพันธ์กับยีน กล่าวคือ ลักษณะบางอย่างอาจไม่สามารถแสดงออกซึ่งลักษณะพิเศษของมัน ดังการทดลองต่อไปนี้

วัสดุที่ใช้ในการทดลอง – สมุดบันทึก (Note-book) ข้อสังเกต (Observation) และปากกา โดยขั้นตอนปฏิบัติเริ่มที่ให้เด็กมองดวงตา (Eye) ของสมาชิกทั้งหมดในครอบครัว แล้วบันทึกสีของดวงตาแต่ละคน ให้เด็กแบ่งสีดวงตาออกเป็น 2 ประเภท กล่าวคือ สีฟ้ากับสีน้ำตาล ดวงตาสีเขียวอาจจัดเป็นประเภทเดียวกับสีฟ้า เพื่อความง่าย (Simplicity) ในการทดลอง

ถ้าสมาชิกในครอบครัวมีดวงตาสีเดียวกันหมด (สีฟ้าทั้งหมด หรือสีน้ำตาลทั้งหมด) บอกให้เด็กแสวงหาครอบครัวที่มีสีดวงตาผสม (Mixed) ซึ่งอาจเป็นครอบครัวของเพื่อนนักเรียน ให้เขาตรวจสอบสีดวงตาของแต่ละสมาชิกในครอบครัวนั้น แล้วบันทึกข้อสังเกตของเขาในสมุดบันทึก จากนั้นให้เด็กบันทึกข้อสังเกตสำหรับครอบครัวอื่นที่เขารู้จัก

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. Dominance (genetics) - https://en.wikipedia.org/wiki/Dominance_(genetics). [2018, August 2].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน