หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 13 – วิทยาศาสตร์คืออะไร?

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


วิทยาศาสตร์คืออะไร?

ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) ทางวิทยาศาสตร์ อาจเป็นพรสวรรค์ (Gifted) ที่ได้มาแต่กำเนิดแต่นักวิทยาศาสตร์ส่วนมากมีความคิดสร้างสรรค์ เพราะกระบวนการทำวิจัยวิทยาศาสตร์ต้องอาศัยจินตนาการ (Imagination) และนักวิทยาศาสตร์เป็นจำนวนมากมีจิตนาการมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ (Humankind)

เมื่อเราได้ยินคำว่า “วิทยาศาสตร์” (Science) เราอาจคิดถึงภาพลักษณ์ (Image) หลากหลายทันที เราอาจคิดถึงห้องปฏิบัติการ (Laboratory) ที่มีนักวิทยาศาสตร์สวมเสื้อกาวน์ (Gown) กำลังส่องกล้องจุลทรรศน์ (Micro-scope) หรือศาสตราจารย์ ส่องกล้องโทรทรรศน์ (Tele-scope) ขึ้นไปบนท้องฟ้ามองหาดวงดาว

บางทีคำนี้อาจทำให้ผุดขึ้นในใจ (Conjure up) ซึ่งภาพของตารางธาตุ (Periodic table) ในวิชาเคมี หรือเด็กในชั้นเรียนชีววิทยา (Biology) กำลังชำแหละ (Dissect) กบ แม้วิทยาศาสตร์จะรวมภาพหลักเหล่านี้
แต่แนวความคิด (Concept) ของวิทยาศาสตร์กว้างไกลกว่าที่คนจำนวนมากเข้าใจ (Realize)

คำว่า “วิทยาศาสตร์” มาจากภาษาละติน (Latin) ว่า “Scientia” ซึ่งแปลว่า “ความรู้” (Knowledge) ดังนั้น คำที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์จำนวนมากมาจากภาษาละติน หรืออนุพันธ์ (Derivative) ของมัน เนื่องจากในอดีต ละตินเคยเป็นภาษาสามัญ (Common) ที่ใช้กันไปทั่ว (Universal)

วิทยาศาสตร์เป็นกระบวนการที่เป็นระบบ (Systematic process) สำหรับการค้นพบ (Discover) ความรู้
หรือเปิดเผย (Uncover) ความจริงทั่วไป (General truth) บนพื้นฐานของการสังเกต (Observation)
และการทดลอง (Experimentation)

วิทยาศาสตร์ยังอ้างถึง (Refer) องค์ความรู้ (Body of knowledge) ที่เป็นผลลัพธ์ (Result) จากกระบวนการ โดยเรามักจะอ้างถึงวิทยาศาสตร์ ว่าเป็นกระบวนการค้นพบ และการประยุกต์ใช้ (Application) ความรู้วิทยาศาสตร์ บางคนอาจทำงานในแวดวงของวิทยาศาสตร์ แต่ไม่จำเป็นต้องเกี่ยวข้องกับการค้นพบสิ่งใหม่ๆ ที่ยิ่งใหญ่ (Break-through) เสมอไป

ไม่ใช่การค้นพบทางวิทยาศาสตร์ทุกครั้งได้ที่มาจากการทดลอง สิ่งใหม่ๆ ที่ยิ่งใหญ่อาจถูกค้นพบโดยอุบัติเหตุ (Accident) การมีโชคในการค้นพบสิ่งที่ต้องการโดยบังเอิญ (Serendipity) มีตัวอย่างมากมาย
ในวงการวิทยาศาสตร์

ในกรณีของอเล็กแซนเดอร์ เฟล็มมิ่ง (Alexander Fleming) นักวิทยาศาสตร์ชาวสก็อต (Scottish)
เขาลืมปิดจานเพาะเชื้อ (Petri dish) โดยบังเอิญ จึงเกิดการปนเปื้อน (Contaminated) โดยเชื้อรา
ที่ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (bacteria-killing mold) อุบัติเหตุครั้งนั้น นำไปสู่การค้นพบที่ยิ่งใหญ่ (Marked) ของยา
เพ็นนิซิลลิน (Penicillin)

ในกรณีของบริษัท เรธิออน (Raytheon) ขณะทดสอบอุปกรณ์เรดาร์ (Radar) พนักงานคนหนึ่งสังเกตว่า ขนมแท่ง (Candy bar) ที่อยู่ในกระเป๋าของเขาเริ่มละลาย อุบัติเหตุนี้นำไปสู่การพัฒนาตู้อบคลื่นวิทยุ (Micro-wave oven) ในเวลาต่อมา ส่วนแว่นตานิรภัย (Safety glass) ก็เกิดขึ้นได้เพราะผู้ทำงานในห้องปฏิบัติการคนหนึ่ง ลืมล้างภาชนะแก้วจะงอยปากนก (Glass beaker) และพลาสติกที่เคลือบอยู่ภายในภาชนะ

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. Science - https://en.wikipedia.org/wiki/Sciencef [2016, September 22].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน