หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 14 – ประเภทของวิทยาศาสตร์ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ประเภทของวิทยาศาสตร์ (1)

โดยทั่วไป วิทยาศาสตร์สามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท กล่าวคือ วิทยาศาสตร์พื้นฐาน (Basic) และวิทยาศาสตร์ประยุกต์ (Applied) ประเภทแรกเกี่ยวข้องกับการค้นพบความรู้หรือหลักการพื้นฐาน (Fundamental principle) ใหม่ๆ ส่วนประเภทหลังเกี่ยวข้องกับการใช้ (Utilization) ความรู้ที่มีอยู่แล้วด้วยจุดประสงค์บางประการ

การค้นพบรังสีเอ็กซ์ (X-ray) เป็นวิทยาศาสตร์พื้นฐาน แต่การใช้รังสีเอ็กซ์ ในการตรวจกระดูกที่แตกร้าว (Fractured) เป็นวิทยาศาสตร์ประยุกต์ ทุกสาขาวิชาของวิทยาศาสตร์มีทั้งด้าน (Aspect) พื้นฐานและ
ด้านประยุกต์ และบางครั้งวิทยาศาสตร์ประยุกต์ก็สามารถนำไปสู่ค้นพบวิทยาศาสตร์พื้นฐานได้เช่นกัน

การวิจัยพื้นฐาน (Basic research) กับการวิจัยประยุกต์ (Applied research) มีความหมายเหมือน (Synonymous) กับวิทยาศาสตร์พื้นฐานกับวิทยาศาสตร์ประยุกต์ [ตามลำดับ] บางครั้งเรียกการวิจัยพื้นฐาน ว่า “การวิจัยบริสุทธ์” (Pure research) เนื่องจากการทำวิจัยโดยปราศจากความกังวลว่าจะนำไปประยุกต์ใช้ในทางปฏิบัติได้หรือไม่? หรือสามารถนำผลลัพธ์ไปสู่เชิงพาณิชย์ได้หรือไม่?

วิทยาศาสตร์สามารถแบ่งแยกเป็นหลากหลายสาขาวิชา (Discipline) สาขาใหญ่ (Major) ยังสามารถ
แบ่งย่อย (Sub) ได้อีก ดังที่จะกล่าวถึงต่อไปนี้

ชีววิทยาศาสตร์ (Life science) คือ สาขาวิชาเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต (Living organism) ซึ่งได้แก่ ชีววิทยา (Biology) และสาขาย่อยต่างๆ อาทิ ชีวเคมี (Bio-chemistry) กายวิภาคศาสตร์ (Anatomy) ชีววิทยาวิวัฒนาการ (Evolutionary biology) พันธุกรรม (Genetics) พฤกษศาสตร์ (Botany) พืชสวน (Horticulture) และวิทยาศาสตร์อาหาร (Food science)

นอกจากนี้ ยังรวมถึงสัตววิทยา (Zoology) จุลชีววิทยา (Micro-biology) และอนามัยสิ่งแวดล้อม (Environmental health) อันที่จริง แพทยศาสตร์ (Medicine) และสาขาย่อยที่เกี่ยวข้อง ก็เป็นส่วนหนึ่งของชีววิทยาศาสตร์เช่นกัน ส่วนสาขาที่เพิ่งเกิดขึ้นใหม่ (Emerging) ได้แก่ ชีวสารสนเทศ (Bio-informatics) และชีววิทยาระบบ (Systems biology)

สัตววิทยา เป็นการศึกษาเกี่ยวกับสัตว์ แต่สามารถลงลึกเป็นความเชี่ยวชาญเฉพาะ (Specialized) อาทิ กีฏวิทยา (Entomology) เป็นการศึกษาเรื่องแมลง ปักษีวิทยา (Ornithology) เป็นการศึกษาเรื่องนก
มีนวิทยา (Ichthyology) เป็นการศึกษาเรื่องปลา วานรวิทยา (Primatology) เป็นการศึกษาเรื่องลิง และรวมทั้งประเภทที่ยังไม่มีศัพท์บัญญัติเป็นภาษาไทย อาทิ Herpetology อันเป็นการศึกษาเรื่อง
สัตว์เลื้อยคลาน (Reptile) และสัตว์ครึ่งน้ำครึ่งบก (Amphibian)

บางสาขาวิชาของวิทยาศาสตร์ เป็นสหวิทยาการ (Inter-disciplinary) กล่าวคือ ได้ผนวก (Incorporate) แนวความคิดหรือเครื่องมือจากหลากหลายสาขาวิชา (Multiple) ตัวอย่างเช่น วิทยาศาสตร์สภาพแวดล้อม (Environmental science) ซึ่งมุ่งเน้นปฏิสัมพันธ์ (Interaction) ของสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต
ในสภาพแวดล้อม รวมทั้งผลกระทบของมนุษย์ต่อสภาพแวดล้อม สาขาวิชานี้ใช้แนวความคิดจากวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ (Natural science) อาทิ ชีววิทยา นิเวศวิทยา (Ecology) ปฐพีวิทยา (Soil science) และวิชาเคมี แต่ก็ยังผนวกความคิดจากสังคมศาสตร์ (Social science) อีกด้วย

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. List of life sciences - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_life_sciences [2016, September 29].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน