หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 17 – วิธีวิทยาศาสตร์ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


 วิธีวิทยาศาสตร์ (1)

มนุษย์ในสมัยก่อนได้พัฒนานานาทฤษฎีเกี่ยวกับการทำงานของสรรพสิ่งในโลกนี้ มีทั้งการอธิบายที่เพ้อฝัน (Fanciful) สำหรับปรากฏการณ์ธรรมชาติ (Natural phenomenon) ที่หลากหลาย อาทิ ฟ้าแลบ (Lightning) พายุ แผ่นดินไหว และการขึ้น-ลงของดวงอาทิตย์ บนพื้นฐานการกระทำของมนุษย์และเทพเจ้า (Deity)

นักวิทยาศาสตร์คนแรกๆ ของโลก [เท่าที่มีการบันทึกเป็นลายลักษณัอักษร] ชื่อ “อัลฮาเซ็น” (Alhazen) ผู้มีชีวิตอยู่ที่กรุงไคโร (Cairo) [ประเทศอียิปต์ในปัจจุบัน] ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 11 ได้กล่าวถึงวิธีวิทยาศาสตร์ ไว้ในหนังสือของเขาที่ชื่อ “ข้อกังขาเกี่ยวกับปโตเลมี” (Doubts Concerning Ptolemy) ดังนี้

“ผู้แสวงหาความจริง มิใช่ผู้ศึกษาข้อเขียนของคนโบราณ (Ancient) ติดตามความเป็นไปตามธรรมชาติ (Natural disposition) และไว้วางใจในสิ่งนั้น แต่เป็นผู้ที่สงสัย (Suspect) ในศรัทธาของตนเอง สอบถามสิ่งที่รวบรวมได้ และเป็นผู้จำนน (Submit) ต่อข้อโต้แย้งและการสาธิต [ที่มีประจักษ์หลักฐาน] มิใช่จำนนต่อคำพูดของมนุษย์ ซึ่งโดยธรรมชาติแล้วเต็มไปด้วย (Fraught with) ความไม่สมบูรณ์ (Imperfection) และความบกพร่อง (Deficiency)”

ข้อความของเขา ได้สรุป (Capture) ความคิดขั้นพื้นฐาน ที่อยู่เบื้องหลักการแสวงหา [ความจริง] ทางวิทยาศาสตร์ (Scientific inquiry) ซึ่งได้พัฒนามาเป็นวิธีวิทยาศาสตร์ (Scientific method) ในปัจจุบัน ทฤษฎีและหลักการ (Principle) อันเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวาง (Widely accepted) ในแต่ละสาขาวิชาทางวิทยาศาสตร์ ทุกวันนี้ มิได้เป็นที่ยอมรับกันโดยทันที แต่ได้ผ่านการวิเคราะห์และตรวจสอบ (Verification) อย่างละเอียดถี่ถ้วน

ในบางกรณี ทฤษฎีก็ถูกต้องเพียงบางส่วนในการนำเสนอแต่ดั้งเดิม (Originally proposed) แต่ได้รับการปรับปรุงให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นโดยนักวิทยาศาสตร์อื่นๆ ในเวลาต่อมา วิธีวิทยาศาสตร์ได้รับการนำไปใช้จนเกิดการค้นพบ (Discovery) สิ่งสำคัญมากมายในนานาสาขาย่อยของวิทยาศาสตร์

การนำวิธีวิทยาศาสตร์ไปประยุกต์ใช้ (Application) อาจแตกต่างไปตามสาขาเฉพาะของวิทยาศาสตร์ แต่กระบวนการขั้นพื้นฐานเหมือนกันหมดในทุกสาขาวิทยาศาสตร์ วิธีวิทยาศาสตร์ประกอบขึ้นด้วยขั้นตอนพื้นฐาน (Fundamental step) ดังนี้

การแสวงหาความจริงทางวิทยาศาสตร์เริ่มต้นด้วยการตั้งคำถามโดยทั่วไป (General question) ตัวอย่างเช่น คุณเริ่มสงสัยเกี่ยวกับโรงงานสารเคมีที่เพิ่งสร้างขึ้นใหม่ ในบริเวณใกล้ชายฝั่งของลำธารที่คุณโปรดปราน อันอุดมด้วยปลานานาชนิด คุณอยากทราบว่า โรงงานดังกล่าว จะมีผลกระทบต่อลำธารนี้อย่างไร? และนี่คือคำถามแรกโดยทั่วไป

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. Scientific method - https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_method [2016, October 20].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน