หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 20 – ข้อจำกัดของวิทยาศาสตร์(1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


 ข้อจำกัดของวิทยาศาสตร์ (1)

วิทยาศาสตร์นำไปสู่การค้นพบที่ยิ่งใหญ่ (Breakthrough) และนวัตกรรม (Innovation) ที่เพิ่มพูนความสมบูรณ์ (Enrich) ให้ชีวิตมนุษย์ในหลายศตวรรษที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม วิทยาศาสตร์ก็มีข้อจำกัด เพราะไม่สามารถตอบคำถามในเรื่องการตัดสินใจในค่านิยม (Value judgment)

วิทยาศาสตร์ ยังไม่สามารถพิสูจน์ตัวตน (Existence) ของปรากฏการณ์เหนือธรรมชาติ (Super-natural phenomenon) ว่ามี หรือพิสูจน์ว่าไม่มี (Disprove) นอกจากนี้ ผลลัพธ์ทางวิทยาศาสตร์ อาจได้รับผลกระทบจากอคติ (Bias) ของนักวิทยาศาสตร์ ผู้ดำเนินการวิจัย และข้อสมมุติ (Assumption) ที่เขากำหนดเกี่ยวกับหัวข้อวิจัย

แม้วิธีวิทยาศาสตร์ (Scientific method) สามารถใช้การทดสอบผลกระทบของการปล่อยควันเสียของรถยนต์ (Automobile emission) ต่อสภาพแวดล้อม แต่ก็ไม่สามารถตอบคำถามว่า ควรจะขับรถอเนกประสงค์ (Sport utility vehicle : SUV) หรือไม่? เพราะนั่นเป็นเรื่องของความคิดเห็นส่วนบุคคล (Personal opinion)

บางครั้ง นักวิทยาศาสตร์ถูกวิพากษ์วิจารณ์ (Criticize) ว่า การค้นพบของเขาดูเหมือนจะสร้างความบาดหมาง (Afoul) กับความคิดเห็นส่วนตัวในประเด็นเฉพาะ (Particular issue) ตัวอย่างเช่น สตีเฟ่น เล็ฟวิต (Steven Levitt) ผู้ประพันธ์ร่วมของหนังสือยอดนิยมชื่อ “Freakonomics” ได้สร้างความโกรธแค้นให้ผู้คนจำนวนไม่น้อย จากผลงานวิจัยของเขา

แม้ว่าเขาไม่เคยสนับสนุนการยอมให้การทำแท้งเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมาย (Legalized abortion) แต่ผลการทดสอบข้อสมมุติฐาน (Hypothesis) ของเขา สรุปว่าการยอมให้การทำแท้งเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมาย มีผลกระทบในระยะยาวต่ออัตราอาชญากรรม (Crime rate) อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ก็ได้กลายเป็นประเด็นทางการเมืองที่ถกเถียงกันอยู่ (Controversial) จนถึงทุกวันนี้ ดังนั้น วิทยาศาสตร์จึงไม่สามารถตอบคำถามเกี่ยวกับศีลธรรม (Morality) ได้

แต่จริยธรรม (Ethics) เป็นสิ่งสำคัญในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งหากไม่ดำเนินการในวิถีทางที่ระมัดระดวัง (Scrupulous manner) ก็จะส่งผลที่คาใจ (Questionable) ผลลัพธ์ (Outcome) จากกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ (Scientific process) จะต้องรายงานอย่างถูกต้องแม่นยำและเที่ยงตรง (Objective) ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

อย่างไรก็ตาม ก็ต้องยอมรับว่า บางครั้ง (Occasionally) ก็มีนักวิทยาศาสตร์บางคนที่จงใจ (Intentionally) ปั้นแต่งผลลัพธ์ที่เหลวไหล (Fudge) จนสูญเสียความน่าเชื่อถือ (Discredit) จากเพื่อนร่วมวิชาชีพ (Peer) จนในที่สุด (Ultimately) ก็สูญเสียความน่าเชื่อถือ (Credibility) ไปทั้งวงการ

แม้จะมีข้อจำกัด วิธีวิทยาศาสตร์ ได้ถูก “ฝังตัว” (Embedded) อยู่ในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ทุกสาขาวิชาในทางปฏิบัติ จนเป็นไปไม่ได้ที่จะจินตนาการถึงสิ่งที่ความพยายาม (Endeavor) ทางวิทยาศาสตร์จะบรรลุได้ โดยปราศจากการใช้วิธีวิทยาศาสตร์

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. Science has limits : A few things that science does not do - http://undsci.berkeley.edu/article/0_0_0/whatisscience_12 [2016, November 10].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน