หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 77 – บันทึกรายวันจันทรคติ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บันทึกรายวันจันทรคติ

ปฏิทิน (Calendar) บางฉบับ ที่ใช้อยู่ทุกวันนี้ยังคงดำเนินไปตามวัฏจักรของดวงจันทร์ อาทิ ปฏิทินของชาวยิว (Jewish) และ อิสลาม (Islamic) นอกจากนี้ ยังมีชาวพื้นเมือง (Indigenous) รอบโลกที่ยังใช้จันทรคติ (Lunar) เป็นวิธีการนับเวลาที่ดำเนินไป (Elapsed time) เป็นตัวเลขในวัฏจักร (Cycle) ของดวงจันทร์

จันทรคติไม่เพียงมีความสำคัญทางศาสนา แต่ยังมีจุดประสงค์ทางการบอกเวลาและการนำทาง หลายพันปีก่อน บางวัฒนธรรมในทวีปอัฟริกากลางใช้จันทรคติในการพยากรณ์ว่าพืชผล (Crop) จะเจริญเติบโตหรือไม่? พวกเขาเรียนรู้การพยากรณ์ว่า ฤดูกาลไหนฝนจะตกหรือพื้นดินจะแห้งแล้ง บนพื้นฐานของการสังเกตแนวโน้ม (Orientation) ของซีกเสี้ยวดวงจันทร์ (Horn of the crescent moon)

ทุกวันนี้มีสิ่งที่หันเหความสนใจ (Distraction) มากมายในชีวิตประจำวัน จนผู้คนไม่ค่อยจะ (Rarely) มองขึ้นสู่ท้องฟ้า อย่าว่าแต่ (Let alone) จะสังเกตว่า คืนนี้มีดวงจันทร์ปรากฏหรือไม่? อันที่จริง เป็นเรื่องง่ายดายที่จะเรียนรู้ช่วงเวลาของดวงจันทร์ เพื่อบอกเวลาและทิศทางจากดวงจันทร์ โดยเพียงเริ่มต้นบันทึกรายวัน (Journal) ให้ครบตลอดวัฏจักรของดวงจันทร์

อนึ่ง คำว่า “จันทรคติ” หมายถึงเกี่ยวกับดวงจันทร์ ตัวอย่างเช่น วัฏจักรจันทรคติ หมายถึง วงโคจรเต็มหนึ่งรอบ (Revolution) ที่ดวงจันทร์หมุนรอบโลก เดือนจันทรคติ หมายถึง จำนวนวันที่ครอบคลุมความยาวเต็มหนึ่งรอบวงโคจร ปฏิทินจันทรคติ รวมจำนวนเดือนที่ดำเนินไปตามวัฏจักรจันทรคติ อาทิ ปฏิทินอิสลาม ซึ่งประกอบด้วย 12 เดือนตามจันทรคติ

ในการทดลอง เราจำเป็นต้องมีวัสดุต่อไปนี้ - กระดาษ 4 แผ่น, ดินสอ, และ การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต (แม้ในวันมีเมฆหนา) ดัวยกรรมวิธี (Procedure) ดังต่อไปนี้

ใช้เครื่องค้นหา (Search engine) บนอินเทอร์เน็ต (Internet) ในการค้นหาว่า เมื่อไรดวงจันทร์ใหม่ (New moon) จะมาเยือน? โดยทั่วไป เป็นที่เข้าใจกันว่า วัฏจักรดวงจันทร์ เริ่มต้นด้วยการมาเยือนของดวงจันทร์ใหม่ ดังนั้น ให้เด็กเริ่มต้นสังเกตดวงจันทร์ในคืนนั้น จากนั้น ช่วยเด็กให้สร้างตารางที่มี 4 คอลัมน์ แผ่นบนกระดาษ อาจต้องใช้มากกว่า 1 แผ่นใหญ่สำหรับทั้งตาราง

ให้เด็กสร้าง 30 แถวบนตาราง หรือขยายตารางให้รองรับ(Accommodate) 30 แถว แต่แถวรองรับแต่ละวัน (ทุกๆ วัน) ที่สังเกตเห็นดวงจันทร์ ตามวัฏจักรจันทรคติ บอกเด็กว่า เขาไม่จำเป็นต้องอยู่ดึกมากหรือตื่นแต่เช้าตรู่ ในคืนที่ดวงจันทร์ขึ้น (Rising) หรือตก (Setting) ในเวลาที่ผิดจากปรกติที่เด็กเคยตื่น

เด็กเพียงค้นหาเวลาขึ้นและลงของดวงจันทร์จากอินเทอร์เน็ต โดยพิมพ์คำว่า “Data for moon on“ แล้วตามด้วยวันเดือนปี รวมทั้งเมืองและประเทศที่เด็กอาศัยอยู่ ในวันหรือคืนที่ท้องฟ้าโปร่งใส (Clear sky) ออกเดินนอกบ้านพร้อมเด็ก แล้วสังเกต (Observe) รูปร่าง (Shape) ของดวงจันทร์ หากปรากฏให้เห็นในวันหรือคืนดังกล่าว

ให้เด็กจดบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับดวงจันทร์ในทุกๆ วันหรือคืน จนเป็นนิสัย โดยเดินออกไปนอกบ้านเพื่อสังเกตดวงจันทร์ หรือ (ในกรณีที่ท้องฟ้ามีเมฆมากจนไม่สามารถเห็น (Invisible) ดวงจันทร์ระหว่างชั่วโมงที่เดินอยู่นอกบ้าน) ค้นหาข้อมูลสำหรับวันนั้นจากเว็บไซต์ (Website)

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. Lunar calendar - https://en.wikipedia.org/wiki/Lunar_calendar [2017, December 14].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน
sirikul