หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 84 – การทดลองเรื่องดวงอาทิตย์ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การทดลองเรื่องดวงจันทร์

ทุกๆ คนเข้าใจ (Take it for granted) ว่า ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออก และตกทางทิศตะวันตก เมื่อผู้คนอยู่ในรถ เขามักจะไม่สนใจตำแหน่ง (Location) ของดวงอาทิตย์บนท้องฟ้า เพื่อจุดหมายในการนำทาง (Navigation) แต่ถ้าทุกคนจำต้องอาศัยดวงอาทิตย์ เพื่อค้นหาทิศทาง (Direction) อาทิ ทิศตะวันออก เขาจะจ้องมองดวงอาทิตย์อยางระมัดระวังทุกๆ เช้าตรู่

ถ้าชีวิตประจำวันของผู้คน ต้องอาศัยการยืนยันทิศทางสำคัญ (Cardinal) โดยการอ่านตำแหน่งของดวงอาทิตย์บนท้องฟ้าแล้ว การแสวงหาคำตอบ (Inquiry) อย่างมีนัยยะสำคัญดังกล่าว ก็ต้องอาศัยความถูกต้องแม่นยำมาก อันนำมาซึ่งคำถามว่า จริงๆ แล้ว ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออก ทุกๆ วันของปีหรือไม่? คำตอบที่ถูกต้องของคำถามนี้ก็คือ ไม่จริงเสมอไป

ในการทดลองต่อไปนี้ วัสดุที่ต้องการได้แก่ (1) กรอบหน้าต่างบ้านซึ่งหันหน้าตรง (Exactly) ไปยังทิศตะวันออกหรือถนนที่เราคุ้นเคย (Frequent) ว่าได้เรียงราย (Lined up) ไปตามทิศทางตะวันออก-ตะวันตก และ (2) แผ่นกระดาษ (Sheet of paper) สำหรับบันทึกการสังเกต (Observation)

ขั้นตอนปฏิบัติ (Procedure) เริ่มต้นที่เตรียมใจเด็ก (Prepare mentally) โดยแจ้งให้เขาทราบว่า การสังเกตในครั้งนี้ จะใช้ช่วงเวลา (Span) ที่ยาวนานเป็น 1 ปี เริ่มการสังเกตในช่วง 21 มีนาคม ยืนอยู่ข้างเด็กในห้อง 1 ชั่วโมงหลังจากดวงอาทิตย์ขึ้น (Sunrise) แล้วหันหน้าเข้าหากลาง (Middle) กรอบหน้าต่าง ที่หันหน้าไปทางทิศทางตะวันออก

ต้องให้แน่ใจว่า ดวงอาทิตย์อยู่ที่สูงพอจะเห็นผ่านกรอบหน้าต่าง ทำเครื่องหมาย ณ ที่ซึ่งเด็กยืนอยู่ เพื่อจะกลับเข้าในตำแหน่งเดิมได้ทุกๆ ครั้ง ให้เด็กสังเกตว่า ดวงอาทิตย์อยู่ที่ใด? อยู่กลางกรอบหน้าต่าง (ไม่เยื้องไปทางซ้ายหรือทางขวา) คำตอบที่ถูกต้องก็คืออยู่ที่กลางกรอบหน้าต่าง ถ้ากรอบหน้าต่างหันไปยังทิศตะวันออกอย่างแม่นยำ (Exactly) ให้เด็กบันทึกการสังเกตพร้อมวันที่ (21 มีนาคม) บนแผ่นกระดาษ แล้วเก็บไว้

เลือกถนนหันหน้าไปทิศตะวันออก ลองพาเด็กเดินสัก 1 ชั่วโมง หลังดวงอาทิตย์ตกดินไปแล้ว ข้ามถนนในขณะที่มองหาตำแหน่ง (Location) ดวงอาทิตย์ เปรียบเทียบ (Relative to ) กับกลางถนน แล้วถามเด็กว่า เห็นดวงอาทิตย์ที่ไหน? จะพบว่า มันอยู่กลางถนนน ให้เด็กบันทึกการสังเกตนี้ พร้อมด้วยวันที่ 21 มีนาคม บนแผ่นกระดาษ แล้วเก็บไว้

ลองทำซ้ำ (Repeat) การสังเกตลักษณะนี้ใน 3 เดือนต่อมา ในวันที่ 21 มิถุนายน ถามเด็กว่า สังเกตเห็นดวงอาทิตย์อยู่ที่ไหน? มันไปตามกลางกรอบหน้าต่างหรือไม่? แล้วดวงอาทิตย์อยู่กลางถนนหรือไม่? หรือมันได้เคลื่อนย้าย (Shift) ตำแหน่งไปทางซ้าย (ทางเหนือของทิศตะวันออก?) ให้เด็กบันทึกการสังเกตนี้ พร้อมลงวันที่ 21 มิถุนายน บนแผ่นกระดาษ แล้วเก็บไว้

ลองทำซ้ำ (Repeat) การสังเกตนี้ใน 3 เดือนต่อมา ในวันที่ 21 กันยายน ถามเด็กว่า สังเกตเห็นดวงอาทิตย์ที่ไหน? มันกลับไปตามกลางกรอบหน้าต่างหรือไม่? หรือ กลับมาอยู่กลางถนนหรือไม่? ให้เด็กบันทึกการสังเกตนี้ พร้อมลงวันที่ 21 กันยายน บนแผ่นกระดาษ แล้วเก็บไว้

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. Sun - https://en.wikipedia.org/wiki/Sun. [2018, February 1].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน