หน้าหลัก » Blogs » ชั้นเรียนประถม – ประสมศาสตร์ประสานศิลป์ STEM ตอนที่ 94 – แยกเกลือจากน้ำ (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


เคมีในอาหาร

อาหารบางอย่างมีผลกระทบของความเป็นด่าง (Alkalinizing effect) ต่อร่างกาย ในขณะที่อาหารอย่างอื่นก็มีผลกระทบของความเป็นกรด (Acidifying effect) ต่อร่างกาย ถ้าเด็กตอบได้ถูกต้อง เขาก็จะมีความเข้าใจลึกซึ้ง (Insight) ต่อวิธีการที่อาหารอาจเปลี่ยนแปลงเคมี (Chemistry) ในร่างกาย

เรามักรู้สึกประหลาดใจที่พบว่า มะนาวมีผลกระทบของความเป็นด่าง เมื่ออาหารเข้าสู่ร่างกาย (ingested) แม้ว่าการทดสอบมะนาวพบว่า เป็นกรดเมื่ออยู่นอก (Outside) ร่างกาย มันขึ้นอยู่กับว่า อาหารได้รับการดูดซึมทางเคมี (Chemically assimilated) อย่างไรในร่างกาย

เกลือแกง (Table salt) เป็นสิ่งที่ปรากฏให้เห็นอยู่ทั่วไป (Common presence) ในอาหาร (Diet) ของผู้คนส่วนมาก อาหารที่ปราศจากปริมาณที่เหมะสมของเกลือ อาจทำให้รสชาติ (Taste) ไม่เหมือนเดิม ตัวอย่างเช่น เนื้อสเต็ก (Steak) อาจมีรสชาติที่แตกต่างออกไป หากไม่มีเกลือบ้าง ลองจินตนาการพิซซ่า (Pizza) หรือสปาเก็ตตี้ (Spaghetti) ที่ไม่ใส่เกลือเลย (Absolutely no salt) ขนมปังกรอบ (Cracker) ที่ไม่ใส่เกลือเลย ก็จะไม่มีรสชาติเลย (Tasteless) เช่นกัน

ก่อนที่จะมีการประดิษฐ์คิดค้นไฟฟ้า (Electricity) เมื่อไม่มีการแช่เย็น (Refrigerated) ผู้คนต้องอาศัยเกลือในการรักษา (Preserve) สภาพเนื้อ (Meat) เป็นเวลายาวนาน ตัวอย่างเช่น เนื้อเค็ม (Jerky beef) ได้อาศัยเกลือในการรักษาสภาพให้พร้อมรับประทานได้ มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

แต่เกลือแกงได้มาจากไหน? คำตอบก็คือ ได้มาจากทะเล (Sea) หรือมหาสมุทร (Ocean) แต่ไม่จำเป็นต้องมาจากเบื้องลึก (Depth) ของมหาสมุทร เราสามารถทำเหมือง (Mine) เกลือจากน้ำทะเล (Seawater) หรือน้ำมหาสมุทรได้อย่างง่ายดาย เกลือแกงเป็นทรัพยากรธรรมชาติ (Natural resource) สำหรับหลายประเทศ อาทิ อินเดีย

ชาวโฟนีเชียโบราณ (Ancient Phoenician) ควบคุมการค้าเกลือในทะเลเมดิเตอเรเนียน (Mediterranean Sea) ได้เรียนรู้วิธีสกัด (Extract) เกลือจากน้ำทะเล ประเทศที่อยู่รอบๆ ทะเลดังกล่าว อาทิ ไซปรัส ยังคงใช้วิธีการตั้งแต่ดั้งเดิมมาจนถึงปัจจุบัน แล้ววิธีการดังกล่าว เขาทำกันอย่างไร?

ถ้าคนโบราณดำเนินการมานับหลายแสนปีก่อนยุคสมัยใหม่ (Modern era) ก็คงมีกรรมวิธี (Process) ที่ไม่ต้องอาศัยเทคโนโลยีมากนัก เราสามารถให้เด็กทำการทดลองด้วยวัสดุดังนี้ – เกลือแกง (เว้นแต่ถ้าอาศัยอยู่ใกล้ทะเล และสามาถเข้าถึงน้ำทะเลโดยตรง) น้ำเปล่า กระทะเท็ฟล่อน (Teflon pan) ขนาดใหญ่ กาต้มน้ำ (Kettle) หรือหม้อปรุงอาหาร (Cooking pot)

ขั้นตอนปฏิบัติ (Procedure) เริ่มต้นด้วยการให้เด็กนำน้ำทะเลมาเทใส่กระทะเท็ฟล่อน ควรทดลองในหน้าร้อน มิฉะนั้น อาจใช้เวลานานในการสกัดเกลือ แต่ถ้าไม่สามารถเข้าถึงน้ำทะเล ให้ต้มน้ำสักครึ่งแกลลอน (Gallon) หรือ 8 ถ้วยแก้วในกาต้มน้ำหรือหม้อปรุงอาหาร แล้วเทใส่กระทะเท็ฟล่อน

แหล่งข้อมูล:

  1. Sawah, Rihab and Anthony Clark. (2015). The Everything STEM Handbook – Help Your Child Learn and Succeed in the Fields of Science, Technology, Engineering, and Math. Avon, MA: Adams Media.
  2. How Do I Separate Salt from Water in Seawater? - https://www.thoughtco.com/separate-salt-from-water-in-saltwater-607900. [2018, April 12].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน