หน้าหลัก » Blogs » ตำนานเมล็ดข้าวที่ชะอำ

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


สวัสดีค่ะคุณพ่อคุณแม่ “พาลูกเรียนรู้โลกกว้าง” สัปดาห์นี้ ครูชมพูจะชวนคุณพ่อคุณแม่พาลูกไปเรียนรู้เรื่องข้าวและแม่โพสพในวันหยุดสุดสัปดาห์ที่ชะอำกันค่ะ

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานเพชรบุรี จะจัดงาน “เล่าเรื่องเมืองชะอำ ตอน ตำนานเมล็ดข้าว” ในวันเสาร์ที่ 31 สิงหาคม 2556 นี้ ตั้งแต่เวลา 09.00 - 21.00 น. ณ ลานเพลินบ้านชะอานและวัดชะอำคีรี อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรีค่ะ งานนี้ลูกจะได้สัมผัสและเรียนรู้วิถีชีวิต งานศิลปวัฒนธรรมชุมชนพื้นถิ่นของคนเมืองชะอำ และที่สำคัญ งานนี้ฟรีตลอดงานค่ะ

กลุ่มบ้านชะอาน ร่วมกับภาคีเครือข่ายพิพิธภัณฑ์วิถีชาวนา เครือข่ายเพชรบุรีดีจัง โดยการสนับสนุนจากชุมชน หน่วยงานภาครัฐและเอกชน จัดกิจกรรมสืบสานวิถีชีวิต ภูมิปัญญาชาวชะอำ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ พิพิธภัณฑ์วิถีชาวนาวัดชะอำคีรี และเสริมสร้างแรงบันดาลใจให้กับเด็ก เยาวชน และชุมชน ให้สนใจเรียนรู้สื่อ ศิลปะและวัฒนธรรมในชุมชน สร้างต้นแบบ สังคม 3 ดี ซึ่งประกอบด้วย พื้นที่ดี สื่อดี และภูมิดีค่ะ

กิจกรรมจะเริ่มตั้งแต่เช้า 09.39 น. เป็นพิธีบวงสรวงอนุสาวรีย์พระแม่โพสพ หลังจากนั้นจะมีขบวนแห่ไปยังลานวัดชะอำคีรี ส่วนกิจกรรมในช่วงบ่ายจะเริ่มตั้งแต่เวลา 15.00 - 21.00 น. มีการจัดแสดง ดังนี้

  • นิทรรศการให้ความรู้เรื่องพิพิธภัณฑ์วิถีชาวนาในเรื่องขวัญดี - ขวัญร้ายของวัว ลูกจะได้ชมการเข้าวัวชนิดต่างๆ
  • การคัดเพศตาลโตนดจากเมล็ดตาลว่า เป็นตัวผู้หรือตัวเมีย
  • การสาธิตการกลึงดุมเกวียนแบบโบราณ
  • การวิดน้ำด้วยชงโลงซึ่งเป็นเครื่องมือสำหรับวิดน้ำของชาวบ้าน ลักษณะคล้ายเรือครึ่งท่อนทำจากผิวไม้ไผ่จักเป็นตอก แล้วสาน มัดด้วยหวาย ผูกติดกับด้ามไม้ไผ่
  • การวิดน้ำด้วยระหัดชกมวย ซึ่งเป็นอุปกรณ์ในการวิดน้ำเข้านา เป็นโครงไม้กว้างประมาณ 8 นิ้ว สูงประมาณ 15 นิ้ว ความยาวตั้งแต่ 1.5 เมตร ถึง 5 เมตร ด้านท้องและส่วนล่างของด้านข้างมีไม้กระดานติดอยู่ ซึ่งสูงประมาณครึ่งหนึ่งของความสูงของตัวระหัด ตรงกลางเหนือระดับของไม้กระดานด้านข้างมาเล็กน้อยมีไม้กระดานติดยึดอยู่ตลอดความยาวของระหัด ชาวนาจะวางระหัดให้ปากระหัดลงไปในน้ำ ตัวระหัดหันขึ้นด้านบน ท้ายระหัดตั้งวางอยู่บนขอบคันนา ท้ายระหัดจ่ออยู่ที่แปลงนาที่จะรับน้ำ ชาวนาจะใช้มือทั้งสองจับที่ไม้คันชักดันและดึงไม้คันชักให้จักรที่อยู่ท้ายระหัดหมุน ใบจักรจะดึงใบระหัดที่อยู่ในรางด้านล่างให้วิ่งตามกันมา โดยมีจักรด้านปากระหัดเป็นตัวจัดใบระหัดให้เข้าสู่รางระหัดด้านล่าง ในขณะที่ใบระหัดหมุน ใบระหัดจะพาน้ำขึ้นมาตามรางเมื่อน้ำมาถึงท้ายระหัดน้ำจะไหลลงสู่แปลงนาเป็นสายต่อเนื่องกันค่
  • การสีข้าวด้วยเครื่องสีมือ การตำข้าวด้วยครกกระเดื่อง การตำข้าวด้วยสากยาว การตำข้าวด้วยตะลุ่มพุก การฝัดข้าวด้วยกระด้ง การหุงข้าว-ทำกับข้าวด้วยหม้อดิน การแสดงนี้จะทำให้ลูกๆ เห็นคุณค่าของเมล็ดข้าวทุกเมล็ดจนไม่อยากรับประทานข้าวหกหรือเหลือทิ้งอีกเลยค่ะ
  • การจักสานซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทย ได้แก่ การถักทาม การเย็บตับจากใบตาล การสานมอบ
  • การแสดงต่างๆ หากลูกชอบชมการแสดง ในงานนี้มีการแสดงดนตรีไทย ดนตรีโฟล์คซอง ดนตรีคลาสสิค การแสดงหุ่นละครคน การแสดงไทยทรงดำ การแสดงโขน การแสดงตำนานแม่โพสพ
  • กิจกรรมที่ลูกสามารถร่วมสนุกได้ เช่น กิจกรรมปูนปั้น สานใบตาล ทำขนมตาล การละเล่นของเด็กไทยในอดีต การละเล่นพื้นบ้านเพลงโนเน การเล่นลูกข่าง การเดินกะลา การเดินขาหย่าง เดินโถกเถก การเล่นอีโผละ การเล่นกังหันไม้ การเล่นจานบิน การเล่นจักรหมุน การเล่นจรวดทางมะพร้าว การยิงเป้าด้วยหนังสติ๊ก การเล่นกังหันใบตาล การตัดพวงมโหตร ซึ่งทำจากกระดาษว่าวหลายๆ สี พับเป็นสามเหลี่ยมไปมาแล้วใช้กรรไกรตัดสลับฟันปลาจากยอดบนลงล่างจนเกือบถึงชายด้านล่าง เมื่อคลี่กระดาษออกและใช้กรรไกรเจาะรูตรงกลางกระดาษ ร้อยด้ายผูกกับไม้จะกลายเป็นทรงจอมแหไว้แขวนค่ะ
  • ร่วมแข่งขันตำข้าวซ้อมมือ ขูดมะพร้าว (ด้วยกระต่ายขูดมะพร้าว) ไขว้สาแหรก ถากหัวหมูไถนา จุดไฟชุด เรียกชื่อชิ้นส่วนเกวียน และพับคอม้าใบตาล

คุณพ่อคุณแม่ท่านใดสนใจ สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานเพชรบุรี หมายเลขโทรศัพท์ 0 3247 1005-6 แล้วพบกับครูชมพูได้ใหม่ในสัปดาห์หน้านะคะ สวัสดีค่ะ

บรรณานุกรม

  1. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2556). สืบสาน วิถีชีวิต ภูมิปัญญา ชาวชะอำ ในงาน “เล่าเรื่องเมืองชะอำ ตอน...ตำนานเมล็ดข้าว” http://thai.tourismthailand.org/ข่าวอัพเดท/สืบสาน วิถีชีวิต ภูมิปัญญา ชาวชะอำ ในงาน “เล่าเรื่องเมืองชะอำ ตอน...ตำนานเมล็ดข้าว”. [ค้นคว้าเมื่อ 28 สิงหาคม 2556]
  2. น้าชาติ ประชาชื่น. (2554). พวงมโหตร. คอลัมน์ รู้ไปโม้ด. หนังสือพิมพ์ข่าวสดรายวัน. วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ปีที่ 21 ฉบับที่ 7483.
  3. วัฒนธรรม, กระทรวง. (2554). ระหัดชกมวย. http://www.m-culture.in.th/moc_new/album/94365/ระหัดชกมวย. [ค้นคว้าเมื่อ 28 สิงหาคม 2556]
  4. rose1000. (2555). กลไกการงอกของเมล็ดตาล. http://www.bansuanporpeang.com/node/19398. [ค้นคว้าเมื่อ 28 สิงหาคม 2556]

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน