หน้าหลัก » Blogs » ทักษะเด็กไทย ในอนาคต (ตอนที่ 4)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ทักษะหลักของ การคิดเชิงวิจารณ์ (Critical thinking) ได้แก่ การสังเกต (Observation) การแปลผล (Interpretation) การวิเคราะห์ (Analysis) การสรุปผล (Inference) การประเมินผล (Evaluation) และการอธิบาย (Explanation) บรรดาผู้เชี่ยวชาญ มีความเห็นที่สอดคล้องกันว่า ผู้วิเคราะห์เชิงวิจารณ์ ให้ความสำคัญในปัจจัย ดังต่อไปนี้

  • การค้นหาหลักฐาน (Evidence) ผ่านการสังเกต (Observation)
  • การเข้าใจบริบท (Context) [ของสถานการณ์]
  • เกณฑ์มาตรฐาน (Criteria) สำหรัการลงความเห็น (Judgment) ที่ดี
  • วิธีการที่สามารถประยุกต์ใช้ (Applicable) เพื่อการวินิจฉัย
  • ความนึกคิดที่ก่อขึ้นทางทฤษฎี (Theoretical construct) เพื่อเข้าใจปัญหาที่เผชิญอยู่

นอกจากนี้ ผู้คิดเชิงวิจารณ์ (Critical thinker) ยังต้องมีทักษะการตัดสินใจ ซึ่งไม่เพียงแต่ต้องใช้ตรรกะ (Logic) เท่านั้น แต่ยังต้องใช้เกณฑ์มาตร ฐานทางปัญญาในเชิงกว้าง อาทิ ความชัดเจน (Clarity) ความน่าเชื่อถือ (Credibility) ความถูกต้อง (Accuracy) ความแม่นยำ (Precision) ความเกี่ยวข้อง (Relevance) ความสำคัญ (Significance) และความเที่ยงธรรม(Fairness)

ภายในกรอบปรัชญา (Philosophical frame) เป็นที่เข้าใจกันว่า การคิดเชิงวิจารณ์เกี่ยวข้องกับพันธสัญญา (Commitment) ของปฏิบัติการประชาธิปไตย ความเต็มใจในการใช้จินตนาการ หรือการเปิดรับการพิจารณาจากมุมมองต่างๆ ที่ใหม่หรือปรับปรุง เพื่อบูรณาการเข้าสู่วิธีคิดและปฏิบัติdki ตลอดจนการสนับสนุนการคิดเชิงวิจารณ์ของผู้อื่น

กระบวนการการคิดเชิงวิจารณ์ต้องอาศัยความสามารถในการ

  • มองเห็นปัญหา แล้วค้นหาวิธีการที่ปฏิบัติได้ ในการแก้ปัญหา
  • เข้าใจความสำคัญของลำดับก่อนหลัง (Prioritization) ในการแก้ปัญหา
  • รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องและจัดแจงให้เหมาะสม (Marshal)
  • รับรู้ข้อสมมุติฐานและคุณค่า (Value) ที่มิได้ปรากฏให้เห็น
  • เข้าใจและใช้ภาษาด้วยความแม่นยำ ชัดเจน และมองทะลุ (Discernment)
  • แปลผลข้อมูล เพื่อประเมิน (Appraise)หลักฐานและข้อโต้แย้ง (Argument)
  • รับรู้การมีอยู่ (Existence) หรือไม่มีอยู่ ของความสัมพันธ์ระหว่างข้อเสนอให้พิจารณา (Proposition)
  • สรุปความคิดเห็นและกำหนดเป็นหลักเกณฑ์ (Generalization)
  • ทดสอบบทสรุปและหลักเกณฑ์
  • สร้างรูปแบบ (Pattern) ของความเชื่อบนพื้นฐานของประสบการณ์ที่กว้างขึ้น
  • ลงความเห็นที่แม่นยำ ในเรื่องเฉพาะที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน

จอนห์ ดิวอี (John Dewey) ชาวอเมริกันผู้มีชื่อเสียงโด่งดังในฐานะนักปรัชญา นักจิตวิทยา และนักการศึกษา เป็นหนึ่งในจำนวนผู้นำการศึกษา ที่เชื่อว่า หลักสูตรที่เล็งผลเลิศในการสร้างทักษะการคิด จะเป็นประโยชน์มหาศาลต่อผู้เรียน ชุมชน และสังคมประชาธิปไตย

แหล่งข้อมูล

  1. คณะกรรมการปฏิรูปหลักสูตร วางเป้า 12 ทักษะ เด็กไทยในอนาคต - http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1363769292&grpid=&catid=19&subcatid=1903 [2013, March 31].
  2. Critical thinking - http://en.wikipedia.org/wiki/Critical_thinking [2013, March 31].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน