หน้าหลัก » Blogs » ทารกและวัยเตาะแตะ - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 13 : ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

ความผูกติดและความผูกพัน (Bonding and attachment) มีบทบาทสำคัญในพัฒนการความสัมพันธ์ทางสังคมและอารมณ์ ความผูกติดเป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มักเริ่มต้น ณ แรกเกิด [ผ่านสายรกที่ผูกติดกับแม่ก่อนคลอด] แล้วสร้างเป็นรากฐานของความผูกพันซึ่งกันและกัน (Mutual)

การผูกติดเป็นกระบวนการทางเดียว (One-way process) ซึ่งบางคนเชื่อว่า เกิดขึ้นในช่วงชั่วโมงหรือวันแรกๆ หลังคลอด ส่วนความผูกพันเป็นความสัมพันธ์ทางอารมณ์ที่ยาวนาน ระหว่างทารกกับพ่อแม่ หรือผู้ดูแลหลัก (Primary care-giver) เป็นกระบวนการ 2 ทาง (Two-way process) ที่ลึกซึ้ง (Affection) กว่า

ความผูกพันมี 4 ประเภท ดังต่อไปนี้

1. ความผูกพันมั่นคง (Secure)

  • ทารกที่รู้สึกมั่นคง ใช้สมาชิกในครอบครัวเป็นฐาน ในการสำรวจสภาพแวดล้อมและเล่นกับของเล่น
  • เมื่อพ่อแม่จากห้องไป เขาอาจร้องเรียก หรือไม่ร้องเรียก แต่เมื่อสมาชิกในกครอบครัวกลับมา เขาจะแสวงหาและมีส่วนร่วมในปฏิสัมพันธ์เชิงบวก
  • ประมาณ 65% ของทารก จะอยู่ในประเภทนี้

2. ความผูกพันหลีกเลี่ยง (Avoidant)

  • ทารกที่คอยหลีกเลี่ยง จะไม่สนองตอบต่อสมาชิกในครอบครัว และจะไม่รู้สึกหดหู่ (Distressed) เมื่อสมาชิกในครอบครัวจากห้องไป
  • โดยทั่วไปเขาจะไม่สร้างความสัมพันธ์กับสมาชิกในครอบครัวที่กลับมา แต่อาจหลีกเลี่ยงสมาชิกดังกล่าวด้วยซ้ำ
  • ประมาณ 20% ของทารก จะอยู่ในประเภทนี้

3. ความผูกพันต่อต้าน (Resistant)

  • ทารกที่ต่อต้าน แสวงหาความใกล้ชิดกับสมาชิกในครอบครัว และอาจยึดติด (Cling) อยู่กับสมาชิกดังกล่าว จนไม่ยอมออกสำรวจ [โลกรอบตัว]
  • เมื่อสมาชิกในครอบครัวจากห้องไปทารกก็จะรู้สึกหดหู่ และเมื่อพ่อแม่กลับมาอาจแสดงการยึดติดหรือพฤติกรรมต่อต้านด้วยความรู้สึกโกรธเคือง มีการตีหรือผลักดัน และพ่อแม่ไม่อาจปลอบโยน (Comfort) ให้สงบลงได้ง่าย
  • ประมาณ 10% ถึง 15% ของทารก จะอยู่ในประเภทนี้

4. ความผูกพันไร้ระเบียบ (Disorganize)

  • ทารกที่ไร้ระเบียบ จะแสดงพฤติกรรมที่ไร้ระเบียบให้เห็น
  • เขามักไม่มองพ่อแม่ และเข้าหา (Approach) ด้วยอารมณ์ความรู้สึกเล็กน้อย หรือไม่มีเลย
  • ประมาณ 5% ของทารก จะอยู่ในประเภทนี้

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Attachment theory - http://en.wikipedia.org/wiki/Attachment_theory [2014, November 27].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน