หน้าหลัก » Blogs » ทารกและวัยเตาะแตะ - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 15 : ความผูกพันและความสัมพันธ์ (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ปฏิบัติการที่เป็นเลิศ

พฤติกรรมความผูกพัน (Attachment) เกิดจากความใกล้ชิด (Proximity) ซึ่งเป็นรากฐานของความสัมพันธ์ที่ยาวนาน พฤติกรรมความผูกพันกับพ่อแม่และผู้ดูแล (Care-giver) ได้แก่ การจูบ การกอด การลูบไล้ (Caressing) การจับตัว(Holding) การสัมผัส การสบตา (Eye contact) และการมองหน้า

พฤติกรรมความผูกพันของทารก ได้แก่ การร้องไห้ (Crying) การดูด (Sucking) การสบตา การพูดอ้อแอ้ (Babbling) และการเคลื่อนไหวของร่างกาย ในเวลาต่อมาเมื่อทารกได้มีพัฒนาการมากขึ้น พฤติกรรมความผูกพัน ก็จะรวมทั้งการติดสอยห้อยตาม (Following) การเกาะติด (Clinging) และการร้องเรียก (Calling)

การพูดของผู้ใหญ่ (Adult speech) เป็นสิ่งที่วิเศษมาก (Fascination) สำหรับทารก ผลการวิจัยที่น่าทึ่งแสดงว่า หากต้องเลือกระหว่างการฟังเสียงดนตรีกับฟังเสียงมนุษย์ (Human voice) ทารกจะเลือกเสียงมนุษย์มากกว่า ความชอบเฉพาะ (Preference) นี้ มีบทบาทในความผูกพัน ตรงที่ทำให้ทารกสนองตอบได้มากกกว่า

ทารกที่ได้สัมผัสรูปแบบภาษา (Language pattern) จะเลียนแบบ (Imitate) กระบวนการพัฒนาการภาษาในเวลาต่อมา โดยเคลื่อนย้ายร่างกายไปตามจังหวะ (Rhythmic) ในการสนองตอบต่อเสียงมนุษย์ การเคลื่อนย้ายร่างกายทารก จะ “กลมกลืน” (Synchronize) กับการพูดของผู้ดูแล

ความ “กลมกลืน” ดังกล่าว จะจุดประกาย (Trigger) พฤติกรรมตอบโต้ในทารก ซึ่งจะนำไปสู่การกระตุ้น (Stimulate) วิธีสนองตอบในผู้ใหญ่ จนส่งผลให้มีการ “การเต้นไปตาม” (Waltz) ความสนใจ (Attention) และความผูกพัน บริการโปรแกรมดูแลเด็กเล็ก ก็นำไปสู่คำถามหลากหลายในเรื่องความผูกพันของทารก

พ่อแม่มักกังวลว่า ลูกจะไม่ผูกพันกับพ่อแม่ [ตามที่คาดหวัง] ที่เลวร้ายไปกว่านั้น คือความกลัวว่า ทารกจะพัฒนาความผูกพันกับผู้ดูแลมากกว่าพ่อแม่ อย่างไรก็ตาม ทารกสามารถผูกพันได้มากกว่าหนึ่งคน และมีมากกว่าหนึ่งความผูกพันในเวลาเดียวกัน (Multiple attachments) ทารกผูกพันกับพ่อแม่ในฐานะ “ครูคนแรกหรือผู้ดูแลหลัก” (Primary) ซึ่งส่งผลให้มีลำดับชั้น (Hierarchy) ของความผูกพัน โดยที่ทารกจะแสดงความชอบเฉพาะผู้ดูแลหลัก ซึ่งมักจะเป็นแม่ [ผู้ให้กำเนิด]

ดังนั้น พ่อแม่จึงไม่เพียงแต่สร้างพฤติกรรมความผูกพันเท่านั้น แต่ยังคงต้องเลือกโปรแกรมการดูแลเด็กเล็ก ซึ่งเข้าใจความสัมพันธ์ของบทบาทและหน้าที่ของผู้ดูแลในเรื่องความผูกพัน โปรแกรมที่มีคุณภาพสูงดังกล่าว จะช่วยให้พ่อแม่ยังคงดำรงรักษาความผูกพันหลักกับเทารกในหลากหลายวิธีด้วยกัน

ผู้ดูแลเด็กเล็ก ต้องสื่อสารให้พ่อแม่ทราบในเรื่องที่ทารกสามารถทำได้ และพ่อแม่ก็สามารถ “ค้นหา” (Discover) และมีส่วนร่วมในพัฒนการเของทารกในแต่ละ “หลักหมุด” (Milestone) ตัวอย่างเช่น ผู้ดูแล อาจแจ้งให้แม่ทราบว่า วันนี้ลูกของเธอ ได้แสดงสัญญาณของความต้องการย่างเท้าก้าวแรก ในทางกลับกัน แม่ก็จะแจ้งให้ผู้ดูแลทราบถึงพฤติกรรมดังกล่าว ณ ที่บ้าน

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Attachment theory - http://en.wikipedia.org/wiki/Attachment_theory [2014, November 30].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน