หน้าหลัก » Blogs » ทารกและวัยเตาะแตะ - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 22 : การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส (3)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส

ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของขั้นตอนที่ 5 และ 6 ใน 6 ขั้นตอน ของพัฒนาการสติปัญญาจาก “การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” (Sensorimotor intelligence)

5. ขั้นตอนสำหรับเด็กที่มีอายุ 12 ถึง 18 เดือน เป็น “จุดสุดยอด” (Climax) ของช่วงเวลาการเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส โดยเป็นจุดเริ่มต้นของพฤติกรรม ที่จะแสดงถึงสติปัญญา (Intelligence) อย่างแท้จริง และเป็นช่วงเวลาของการทดลอง (Experiment) โดยที่เด็กจะเริ่มทดลองด้วยวัตถุที่ช่วยแก้ปัญหา

การทดลองที่ว่านี้ เป็นลักษณะพิเศษ (Characteristics) ของสติปัญญาที่เกี่ยวข้องกับระดับที่ 3 (Tertiary) ของปฏิกิริยาเด็กที่สนองตอบซึ่งกันและกัน (Circular response) ซึ่งเด็กจะกระทำซ้ำและดัดแปลงพฤติกรรมครั้งแล้วครั้งเล่า เพื่อดูว่า จะเกิดอะไรขึ้น? แล้วเด็กจะสามารถแยกตนเองออกจากวัตถุ

วัยเตาะแตะเป็นนักสำรวจที่เต็มไปด้วยชีวิตชีวา (Vivid) มุ่งมั่นที่จะสัมผัส (Touch) ชิมรสชาติ (Taste) และรู้สึก (Feel) ทุกสิ่งทุกอย่างเท่าที่จะทำได้ สิ่งแปลกใหม่ (Novelty) ล้วนน่าสนใจในตัวมันเอง เด็กจะทดลองกับวัตถุในวิธีที่หลากหลายแตกต่างกัน ซึ่งอาจใช้เวลานานในการเรียนรู้

ตัวอย่างเช่น เด็กจะใช้ทุกอย่างเท่าที่มี (Available item) ไม่ว่าจะเป็น ไม้ ค้อน บล็อค หรือเครื่องดนตรี ในการตอกไม้ลงในรูของเล่น (Pound-a-peg toy) การทดลองอย่างกระตือรือร้นผ่านกระบวนการลองผิดลองถูก (Trial and error) จะนำไปสู่ผลลัพธ์ (Outcome) ใหม่ๆ โดยเด็กจะเริ่มเข้าใจ “กาลเทศะ” (Time and space)

6. ขั้นตอนสำหรับทารก ที่มีอายุ 18 ถึง 24 เดือน เป็นขั้นตอนของ “ตัวแทน” ในเชิงสัญลักษณ์ (Symbolic representation) ซึ่งเกิดขึ้น เมื่อเด็กเริ่มเห็นเหตุการณ์ภายใน และรักษาไว้ซึ่ง “ภาพลักษณ์ในจิตใจ” (Mental image) ของวัตถุที่มิได้ปรากฏให้เห็น

ความคิดที่เป็น “ตัวแทน” (Representational thought) ทำให้เด็กสามารถแก้ปัญหาในวิถีของ “การเคลื่อนไหวตามประสาทสัมผัส” ผ่านการทดลอง แล้วพยากรณ์ความสัมพันธ์ ระหว่าง “เหตุกับผล” (Cause-and-effect relationship) ได้อย่างแม่นยำ โดยมีตนเองเป็นศูนย์กลาง (Egocentric) ในเรื่องความคิดและพฤติกรรม

เด็กยังพัฒนาความสามารถในการจดจำ ทำให้สามารถทดลองการกระทำบางอย่างที่เด็กได้เห็นผู้อื่นกระทำ เด็กสามารถ “คิด” โดยใช้ภาพลักษณ์ในจิตใจ และความทรงจำ ในกิจกรรมสมมุติ (Pretend) ความคิดที่เป็น “ตัวแทน” ไม่จำเป็นต้องสอดคล้องกับโลกแห่งความเป็นจริง (Real world) โดยการสมมุติ “ตัวแทน” ของวัตถุ

ตัวอย่างเช่น ไม้บล็อกแทนรถยนต์และตุ๊กตาผ้าขี้ริ้ว (Rag doll) แทนทารก การเล่นเหล่านี้ เป็นการเล่นเชิงสัญลักษณ์ (Symbolic play) ซึ่งเป็นเรื่องละเอียดอ่อน (Elaborate) และซับซ้อน (Complex) ของพฤติกรรม

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Motor skill - http://en.wikipedia.org/wiki/Motor_skill [2014, December 15].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน