หน้าหลัก » Blogs » ทารกและวัยเตาะแตะ - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 27 : วิธีส่งเสริมพัฒนาการภาษา

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


วิธีส่งเสริมพัฒนาการภาษา

การจัดให้มีบริบทที่อุดมด้วยภาษา จะส่งเสริมการอ่านออก-เขียนได้ (Literacy) ของเด็กเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ โดยวิธีดังนี้

  • ปฏิบัติต่อเด็กเล็กฐานะพันธมิตร (Partner) ในกระบวนการสื่อสาร – โดยให้เขามีส่วนร่วมในการสนทนา ยิ้มแย้มแจ่มใส ขับกล่อมตามจังหวะ (Nursery rhymes) และสบตา (Eye contact) พฤติกรรมเด็กเล็กเป็นสิ่งช่วยริเริ่มการสนทนาได้ดี อาทิ การยิ้ม การส่งเสียงคู (Coo) และการเปล่งเสียง (Vocalize)
  • ดำเนินการสนทนา - โดยพูดกับเด็กเล็กอย่างชัดเจน นับเป็น “ตัวต่อ” (Building block) สำคัญของพัฒนาการภาษา
  • พูดกับเด็กเล็กด้วยเสียงที่สงบและน่ารื่นรมย์ – ภาษาของแม่ที่มีปฏิสัมพันธ์กับวัยเตาะแตะ ควรดำเนินไปเหมือนกับเมื่อยังเป็นทารก ในการสนทนากับวัยเตาะแตะที่กำลังเรียนรู้ภาษา ต้องทำให้เข้าใจง่าย (Simplify)
  • เอ่ยชื่อเด็กเล็กในระหว่างสนทนา - เป็นการสร้างความเป็นกันเอง (Personalize) และอัตลักษณ์ (Identity) ของเขา คำที่มีความสำคัญที่สุดสำหรับเด็กเล็ก ก็คือชื่อของเขาเอง ทารกที่ไม่สนองตอบเมื่อถูกเอ่ยชื่อ ณ อายุ 2 ขวบ มีแนวโน้มที่จะเป็นผู้ที่ได้รับการวินิจฉัย (Diagnosis) ว่า เป็นผู้ผิดปรกติในกลุ่มออทิสติก (Autism spectrum disorder) หรือไม่ก็มีปัญหาด้านพัฒนาการ
  • ใช้วิธีการต่างๆ ในการกระตุ้นและส่งเสริมพัฒนาการภาษา - อ่านนิทาน ร้องเพลง และสร้างโอกาสปฏิสัมพันธ์ด้วยวาจากับผู้ดูแลและเด็กเล็กอื่นๆ
  • ส่งเสริมให้เด็กเล็กปันข้อมูล – เด็กเล็กควรเรียนรู้การปันข้อมูลที่ได้จากการสนทนากับผู้ดูแลและเด็กเล็กอื่นๆ
  • สนทนาในนานาบริบท (Setting) - ส่งเสริมให้เด็กเล็กได้สนทนาในหลากหลายสถานที่ อาทิห้องสมุด สวนสาธารณะ ตลาดติดแอร์ (Supermarket) และที่ทำการไปรษณีย์ เพื่อให้เขามีโอกาสใช้ภาษากับบุคคลต่างๆ
  • ให้เด็กเล็กได้ใช้ภาษาในวิธีที่แตกต่างกัน - สอนเด็กเล็กถึงวิธีการใช้ภาษาในการตั้งคำถาม และอธิบายความรู้สึกและอารมณ์ อย่าลืมชมเชยเมื่อเขาทำงานสำเร็จ
  • สอนภาษาเกี่ยวกับทิศทางและคำสั่ง - สร้างประสบการณ์ให้เด็กเล็กได้เห็นวิธีการใช้ภาษาเพื่อบอกทิศทาง ช่วยให้เขาเข้าใจภาษาที่สามารถใช้เป็นเครื่องมือ (Means) ไปสู่ผลลัพธ์ (End) หรือวิธีการที่จะนำไปสู่จุดมุ่งหมายที่ปรารถนา
  • สนทนากับเด็กเล็กในสิ่งที่เขาทำ (What) และวิธีการทำ (How) - ช่วยให้เด็กเล็กเรียนรู้ภาษาผ่านเสียงสะท้อน (Feedback) อาทิ การตั้งและตอบคำถาม และให้ความเห็นเกี่ยวกับกิจกรรม ซึ่งแสดงให้เขาเห็นว่า ผู้ดูแลให้ความใส่ใจแก่เขาในสิ่งที่เขาทำอยู่
  • ใช้ภาษาของผู้ใหญ่อย่างเต็มที่ - การใช้ภาษาอย่างถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ เป็นตัวอย่างที่ดีให้เด็กเล็กได้เลียนแบบตั้งแต่ยังเยาว์วัย
  • ใช้ภาษาของผู้ใหญ่ รวมทั้งคำและวลีใหม่ๆ - อ่านนิทานให้เด็กเล็กฟัง และพูดเกี่ยวกับคำและวลีใหม่ๆ โดยสามารถใช้ประมวลคำศัพท์ (Vocabulary) ในการแยกแยะผู้คน สถานที่ และสิ่งของ คำศัพท์ของเด็กเล็กสามารถพยากรณ์ถึงการเรียนรู้ในการอ่านของเขา กล่าวคือเด็กเล็กที่รู้ศัพท์มากสามารถสนทนากับผู้อื่นได้มาก

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Speech and language developmental milestones - http://www.nidcd.nih.gov/health/voice/pages/speechandlanguage.aspx [2014, December 28].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน