หน้าหลัก » Blogs » ทารกและวัยเตาะแตะ - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 29 : การสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

การดูแลทารกและวัยเตาะแตะ ควรเต็มไปด้วยความรัก และสนองตอบต่อความต้องการของเขา สภาพแวดล้อมที่ให้การสนับสนุน (Supportive) ทำให้ทารกพัฒนา “ความไว้วางใจขั้นพื้นฐาน” (Basic trust) และวัยเตาะแตะพัฒนา “การพึ่งพาตนเอง” (Autonomy) ทั้ง 2 แนวความคิด (Concept) นี้ พัฒนาโดยนักจิตวิทยา เอริค เอริคสัน (Erik Erikson)

แนวความคิดแรกเป็นเรื่องของความรู้สึกมั่นคง (Security) ในทารก และการมองโลกในแง่ดี (Optimism) ที่ว่า ทารกจะได้รับการพัฒนา เมื่อได้รับการฟูมฟัก (Nurture) และได้รับความรัก ส่วนแนวความคิดหลังเป็นเรื่องของวัยเตาะแตะ เมื่อได้รับการพัฒนาทางร่างกายและจิตใจ ก็ย่อมต้องการทำหลายสิ่งหลายอย่างด้วยตนเอง โดยไม่มีความช่วยเหลือจากภายนอก

ในขณะที่ทารกพึ่งพาผู้อื่นในการสนองตอบความต้องการของตนเอง วัยเตาะแตะต้องการเป็นอิสระ (Independent) โดยพยายามสนองตอบความต้องการด้วยตนเอง ดังนั้นผู้ดูแลเด็กเล็ก พึง . . .

  • สนองตอบความต้องการของเด็กเล็ก ในวิธีที่อบอุ่น และอ่อนไหวตามความรู้สึก (Sensitive) โดยพิจารณาถึงอารมณ์ความรู้สึก (Temperament) และความเป็นปัจเจกชน (Individuality) ของเด็กแต่ละคน
  • แสดงความรัก และความเอื้ออาทร (Affection) ต่อเด็ก
  • ให้ความสนใจต่อเด็กแต่ละคน อย่างไม่แบ่งแยก (Undivided)
  • ปฏิบัติต่อเด็กแต่ละคน ในลักษณะพิเศษและสำคัญ

เด็กเล็กต้องการสภาพแวดล้อมที่ให้เขาทำกิจกรรมได้มาก เพื่อการเจริญเติบโตทางร่างกายและจิตใจ ดังนั้น ผู้ดูแลเขาควร . . .

  • จัดให้มีบริเวณพื้นที่ (Floor space) ภายในอาคาร (Indoors) ที่ปลอดภัย และบริเวณภายนอกที่ปูด้วยหญ้า เพื่อให้เด็กเล็กสามารถสำรวจ และเคลื่อนไหวได้อย่างเสรี
  • จัดให้มีชั้นหิ้งเตี้ยและเปิด เพื่อให้เด็กเล็กมองเห็น และเลือกวัสดุของเขาเอง
  • จัดให้มีตู้เตี้ย (Cubby) สำหรับเก็บข้าวของของเด็กเล็กแต่ละคน โดยติดภาพเจ้าของเพื่อความเป็นส่วนตัว
  • จัดให้มีของเล่นและวัตถุที่เด็กเล็กสามารถเล่นได้ด้วยมือ (Manipulate) สัมผัส ดูด และไขว่คว้า
  • จัดให้มีวัตถุและภาชนะที่เด็กเล็กสามารถใช้ใส่ข้าวของ หรือเทออก
  • จัดให้มีของเล่นที่สนองตอบ (Responsive) ต่อเสียง เด้งออกมา (Pop up) และเปลี่ยนสีได้ เมื่อเด็กเล่นด้วย
  • ยอมให้เด็กเล็กคลาน ลุกขึ้น เดิน เคลื่อนไหวอย่างเสรี และสำรวจสภาพแวดล้อมอย่างปลอดภัย
  • จัดให้มีกิจกรรมบนพื้นฐานของความสนใจและความสามารถของเด็กเล็ก ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญของการดูแลที่สนองตอบอย่างมีเหตุผล (Rational)
  • จัดให้มีหนังสือทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นนิทาน กวีนิพนธ์ ฯลฯ
  • จัดให้มีดนตรีเป็นภูมิหลัง (Background) และดนตรีสำหรับขับร้องและเต้นรำ

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Environmental Psychology - http://www.psychologytoday.com/basics/environmental-psychology [2014, January 1].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน