หน้าหลัก » Blogs » ทารกและวัยเตาะแตะ - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 42 : การควบคุมตนเองในเด็กเล็ก (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การควบคุมตนเองในเด็กเล็ก

ต่อไปนี้เป็นยุทธวิธี (Strategy) ที่ช่วยพัฒนาการของเด็กเล็กในเรื่องการควบคุมตนเอง (Self-regulation)

  • สร้างความสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับเด็กเล็ก ซึ่งจะช่วยให้เขาควบคุมอารมณ์และการกระทำ เนื่องจากเขาเรียนรู้ที่จะไว้วางใจผู้ดูแลที่จะเติมเต็มความต้องการของเขาได้ เขาจะพึ่งพาผู้ดูแลในเรื่องการดูแลที่สม่ำเสมอ และความใส่ใจตลอดเวลา ผลลัพธ์ก็คือเด็กเล็กจะค่อยๆ เรียนรู้ที่จะสงบลง และควบคุมตนเอง
  • สังเกตและสนองตอบอย่างใกล้ชิด – เด็กทารกมักส่งสัญญาณเป็นนัย (Cue) ให้ผู้ดุแลรับรู้ เมื่อเขาพร้อมที่จะเล่น หรือเมื่อเขาเหน็ดเหนื่อย หิวกระหาย หรือท้องอิ่ม ผู้ดูแลพึงรับรู้ (และยอมรับ) ความแตกต่างที่สะท้อนความต้องการของเด็กเล็กแต่ละคน ตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กทารกร้องเสียงดัง เพราะความหิว แล้วได้รับการสนองตอบทันที ก็จะไม่ซึมเศร้า (Depressed) และเรียนรู้ที่จะไว้วางใจผู้ดูแล
  • จัดให้มีโครงสร้างและความสามารถในการคาดเดา (Predictability) เด็กทารกจำเป็นต้องได้รับการใส่ใจจากผู้ดูแลอย่างต่อเนื่อง จุดแข็งจุดเด่น (Strength) ของผู้ดูแลอยู่ที่ความสัมพันธ์กับเด็กทารก ซึ่งจะไว้วางใจผู้ดูแลที่ปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ ตัวอย่างเช่น หากผู้ดูแลได้จัดให้มีตารางนอนที่แน่นอนในแต่ละวัน เด็กทารกก็จะรู้สึกปลอดภัย และเรียนรู้การคาดเดาสิ่งที่ผู้ดูแลคาดหวัง
  • แสดงการเอาใจเขามาใส่ใจเรา (Empathy) และการใส่ใจ เมื่อผู้ดูแล ได้ค้นหาความต้องการของเด็กเล็ก แล้วสนองตอบ เด็กเล็กจะมีความรู้สึกที่ดีเกี่ยวกับตันเอง และมีความสามารถเพิ่มขึ้นในการรับมือกับอารมณ์ ในกรณีเด็กทารกร้องไห้เมื่อเมื่อเห็นแม่จากไปในตอนเช้า ผู้ดูแลอาจใช้เสียงที่นุ่มนวลค่อยๆ กล่อมให้สงบลง อุ้มเด็กเล็กพร้อมทั้งลูบไล้แผ่นหลังเบาๆ เพื่อแสดงการเอาใจเขามาใส่ใจเรา และเพิ่มความสัมพันธ์ที่ดีกับเขา
  • กำหนดข้อจำกัด (Limit) ที่เหมาะสมตามวัย จุดมุ่งหมายคือการแนะแนวเด็กเล็ก แล้วกำหนดข้อจำกัด เพื่อว่าเด็กเล็กจะรู้สึกว่าได้รับการสนับสนุน และมีคุณค่า (Value) มิใช่ถูกปฏิเสธ (Reject) เด็กทารกก็จะเจริญเติบโตไปสู่วัยเตาะแตะที่อยากรู้อยากเห็น (Curious) และต้องการสำรวจ (Explore)
  • เล่นกับเด็กเล็ก ผู้ดูแลที่เล่นกับเด็กทารกและวัยเตาะแตะ กำลังช่วยให้เขาเรียนรู้ เพื่อหาคำตอบของคำถามต่างๆ พร้อมทั้งพัฒนาสมาธิ (Attention) ที่เด็กเล็กจำเป็นต้องมีต่อการทำงาน (Task)
  • ภาษาแบบอย่าง (Model language) ในช่วงแรก เด็กเล็กไม่สามารถใช้คำได้มากมายนัก ดังนั้นผู้ดูแลควรอธิบายสิ่งที่เด็กเล็กกำลังทำอยู่ และสิ่งที่ผู้ดูแลและเด็กเล็กทำร่วมกัน วิธีการ (Approach) เช่นนี้ ช่วยให้เด็กสร้างความเข้าใจระหว่างสิ่งที่ทำกับคำพูด ในไม่ช้าเด็กจะเริ่มพูด โดยเริ่มพูดกับตนเอง (Self-talk) เพื่อใช้ควบคุมพฤติกรรมของตนเอง เมื่อพัฒนาการทางด้านภาษาและอารมณ์ก้าวหน้าขึ้น ผู้ดูแลสามารถสนับสนุนให้เด็กเล็กใช้คำพูดที่แสดงความรู้สึกและความคิด แทนที่จะกระทำทันทีตามแรงกระตุ้น (Impulse)
  • เป็นที่ปรึกษา (Consultant) เมื่อเด็กเล็กเริ่มเล่นการสมมุติ (Pretend) ต้นร่าง (Script) ของการเล่นจะตรงไปตรงมา (Straightforward) และไม่ซับซ้อน (Uncomplicated) ซึ่งอาจเป็นเพียงการใช้แปรงในการแปรงผมตุ๊กตา เมื่อผู้ดูแลเริ่มบรรจุบทบาทหรือความคิดใหม่เข้าไปในสถานการณ์และของเล่น (Toy) สมมุติ เด็กเล็กก็จะเรียนรู้การประยุกต์ใช้พฤติกรรมกับเหตุการณ์ (Scenario) ใหม่ๆ ซึ่งจะเพิ่มพูนการควบคุมตนเองด้วย

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). ป Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Self-regulation - http://www.toolsofthemind.org/philosophy/self-regulation/ [2015, February 1].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน